Je zou denken dat een alarmerend regeringsrapport over de kostprijs van klimaatverandering uitpuilt van de wetenschap. Maar neen hoor: het blijkt voor driekwart geschreven door... ChatGPT. Het Federaal Planbureau waarschuwde dat België tegen 2050 zo’n vijf procent van zijn bbp kan verliezen door het klimaat. Alleen jammer dat de helft van die paniek rechtstreeks uit een algoritme kwam.
De computer die in paniek sloeg
Het rapport kwam er op vraag van Cerac, het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering, een instelling die werd opgericht door Ecolo-minister Zakia Khattabi. Cerac telt tien ambtenaren die de Nationale Veiligheidsraad adviseren over de planeet, opvallend genoeg zonder één klimaatwetenschapper in huis. Geen geologen, geen fysici, geen meteorologen. Wel juristen, politicologen en economisten. Kortom: mensen die zelfs bij regen hun paraplu vergeten, maar wel weten wat goed is voor de aarde.
Omdat er binnen Cerac niet veel onderzocht wordt, laat men kunstmatige intelligentie de rapporten schrijven. Volgens controlesoftware is 74 procent van de tekst door AI gegenereerd. Dat verklaart misschien ook de dramatische toon, want ook ChatGPT klinkt soms als een oververhitte klimaatactivist op sojamelk – omdat het de bot zo werd aangeleerd, uiteraard.
Rekenwerk op drijfzand
De auteurs Baudouin de Hemptinne en Grégory Truong waarschuwen dat klimaatverandering België miljarden zal kosten. De oplossing? Tussen de 8 en 9 miljard euro per jaar aan klimaatinspanningen, oftewel geld dat de regering momenteel niet eens hééft.
Maar wie het rapport leest, merkt dat het één groot bouwwerk van onzekerheden is. Klimaatonzekerheid, economische onzekerheid, beleids-onzekerheid,... zelfs de schrijvers geven toe dat ‘de beperkingen van computermodellen’ aanzienlijk zijn. Vrij vertaald: we weten het eigenlijk ook niet goed, maar we gaan er wel vanuit dat het duur wordt en dus plakken we er maar een stevig getal op.
En toch probeerde voormalig minister Tinne Van der Straeten (Groen) de studie te gebruiken om Vincent Van Peteghem (cd&v) onder druk te zetten. Die was niet uit zijn sokken geblazen, wellicht omdat hij intussen ook weet dat de helft van zijn e-mails al door AI geschreven wordt.
De overstromingen als stokpaardje
Het rapport verwijst naar de overstromingen van 2021 als ‘bewijs’ dat klimaatverandering ons miljarden kost, maar voegt er in kleine lettertjes aan toe dat het “moeilijk blijft toekomstige schade in te schatten vanwege beperkte data.” Met andere woorden: we gokken maar wat, en we doen er nog wat grafiekjes bij om het echter te laten lijken.
Werk verzekerd
De conclusie van het rapport is klassiek academisch: meer onderzoek is nodig. Want wat je ook vindt van het klimaat, één zekerheid is er wel: in België blijft er altijd werk voor wie doemrapporten kan schrijven. Of ze nu mens of machine zijn.
