Vooruit-politicus Oskar Seuntjes vraagt zich op Facebook af of het Vlaams Belang zijn vriend Donald Trump niet kan vragen om de energieprijzen wat minder duur te maken. Een begrijpelijke verzuchting, want tanken is tegenwoordig bijna een investering. Maar waarom betalen we vandaag meer dan twee euro voor een liter benzine, terwijl ruwe olie in 2012 nog duurder was?
Oskar Seuntjes heeft een verzoekje voor het Vlaams Belang. Of ze hun vriend Donald Trump niet even kunnen bellen met de vraag om te stoppen met de energieprijzen duurder te maken. Een politieke steek die netjes in één Facebookbericht past.
De oorlog in Iran en de onzekerheid rond de Straat van Hormuz spelen inderdaad een belangrijke rol op de internationale oliemarkt. Maar wie vandaag aan de Belgische pomp staat, krijgt niet alleen de rekening van internationale gebeurtenissen gepresenteerd. Ook de Belgische overheid rijdt een stukje mee.
In 2012 was olie duurder, maar benzine goedkoper
Even terug naar maart 2012. Een vat Brentolie kostte toen op bepaalde momenten meer dan 125 dollar. Toch bedroeg de Belgische recordprijs voor benzine 95 dat jaar 1,808 euro per liter.
Vandaag betaal je maximaal 2,058 euro voor een liter benzine 95 E10. Wie vijftig liter tankt, is dus 102,90 euro kwijt. In 2012 kostte diezelfde hoeveelheid tegen de toenmalige recordprijs 90,40 euro. De huidige Belgische maximumprijzen worden bevestigd door de FOD Economie.
Een verschil van 12,50 euro per tankbeurt, terwijl een vat ruwe olie destijds in dollars duurder was. Hoe krijgen we dat voor elkaar?
Wel, om te beginnen tank je geen ruwe olie. Die moet eerst worden geraffineerd, vervoerd en verdeeld. Ook de wisselkoers speelt een rol: olie wordt in dollars verhandeld, terwijl wij met euro's betalen. En sinds 2017 tanken we benzine 95 E10, met een andere samenstelling dan de benzine van veertien jaar geleden.
Daarbovenop komen de gestegen kosten voor personeel, energie en distributie. En uiteraard mag ook de inflatie niet ontbreken op het feestje.
De Belgische staat heeft ook dorst
Maar dan is er nog een passagier die bij iedere tankbeurt zijn hand uitsteekt: de overheid.
Op benzine betaal je accijnzen en andere bijdragen, met daarbovenop 21 procent btw. Die btw wordt ook berekend op de accijnzen. Belastingen op belastingen dus. Je moet het maar bedenken.
Nieuw is dat systeem niet. Ook in 2012 ging al meer dan de helft van de benzineprijs naar de overheid. Wie beweert dat uitsluitend nieuwe Belgische belastingen de huidige prijzen verklaren, maakt het zich dus te gemakkelijk. Maar wie alleen naar Trump wijst, vertelt evenmin het volledige verhaal.
En voor dieselrijders is het helemaal feest. De officiële maximumprijs bedraagt sinds 24 september 2,405 euro per liter. Een tank van vijftig liter kost daarmee 120,25 euro.
Voor dat bedrag kreeg je vroeger nog een volle tank én een behoorlijk etentje. Tegenwoordig mag je blij zijn als je na het tanken nog geld hebt voor een broodje aan het tankstation.
Trump kan onze accijnzen niet verlagen
De internationale olieprijzen worden beïnvloed door oorlogen, bevoorradingsproblemen en de wereldwijde vraag. Daar heeft België weinig vat op. Omgekeerd kan Donald Trump ook niet beslissen hoeveel accijnzen de Belgische automobilist betaalt.
Die bevoegdheid ligt bij onze eigen overheid. En wanneer de brandstofprijs stijgt, stijgt bij een ongewijzigd btw-tarief ook het btw-bedrag per liter. Dat betekent overigens niet dat de staat de volledige prijsstijging opstrijkt: ook producenten, raffinaderijen en andere schakels in de keten spelen een rol.
Seuntjes kan dus naar Trump wijzen, maar voor een discussie over de Belgische belastingen op brandstof hoeft hij de Atlantische Oceaan niet over.
De automobilist zal het ondertussen worst wezen wie welk deel van zijn tankbeurt veroorzaakt. Die ziet vooral een bedrag op het scherm verschijnen waarvoor hij zich afvraagt of hij per ongeluk ook het tankstation heeft gekocht.
