De baas van Vooruit is razend omdat een partijgenoot na 111 verkeersovertredingen voorlopig zonder straf wegkomt. Begrijpelijk. Alleen wordt het stil wanneer het over de veel grotere rekening van de regering-De Wever gaat.
De donderpreek van Conner
Conner Rousseau heeft gesproken. Alain Yzermans, Kamerlid voor Vooruit en burgemeester van Houthalen-Helchteren, kreeg van zijn partijvoorzitter naar eigen zeggen “serieus de levieten” gelezen. Rousseau vindt dat parlementairen niet boven de wet staan. Als Conner ergens ervaringsdeskundige in is, dan is het over hoe je niet boven de wet staat.
Nu goed, het was bedoeld als een stevige boodschap. Eentje die goed klinkt op televisie en een lekkere krantenkop oplevert. Missie geslaagd.
Stoute socialist
De olijke Yzermans had al 111 verkeersovertredingen verzameld en werd vorig jaar veroordeeld omdat hij in een zone 50 aan 91 kilometer per uur reed. In beroep viel die veroordeling weg omdat het parket een procedure rond zijn parlementaire onschendbaarheid niet correct had gevolgd.
Juridisch is dat een zaak van procedures en grondwettelijke bescherming. Maar politiek veroorzaakte het de nodige jeuk: hoe kan iemand met zo'n verkeersverleden uiteindelijk zonder straf wegkomen?
Rousseau heeft daar een duidelijk antwoord op: dat kan niet de bedoeling zijn.
Prima.
Maar…
Vooruit heeft nog een grotere rekening liggen
Rousseau is niet alleen voorzitter van Vooruit. Hij is ook een sleutelfiguur binnen de federale regering van Bart De Wever. Juist, waar de man vroeger dagelijks aan spektakelcommunicatie deed, is het al maanden verdacht stil vanuit het socialistische kamp.
Er ligt nochtans een enorm spektakel op de tafel waarrond Vooruit een stoel heeft: een rekening van om en bij de 10 miljard euro. Ander koek, zeg maar, dan één chauffeur die 91 rijdt waar hij 50 mag. Het gaat over btw, gezondheidszorg, indexmechanismen, uitkeringen en besparingen die rechtstreeks kunnen ingrijpen in het dagelijkse leven van miljoenen Belgen. Daarover geen rode lijnen. Geen grote verklaringen. Geen dagelijkse persconferenties waarin hij De Wever de levieten leest.
De kunst van het zwijgen
Rousseau verdedigt die strategie als verantwoordelijk bestuur. Wie tijdens onderhandelingen voortdurend grote uitspraken doet, maakt een akkoord moeilijker, luidt de redenering.
In de politiek heeft zwijgen een voordeel: je kunt achteraf moeilijk verantwoordelijk worden gehouden voor iets wat je vooraf nooit duidelijk hebt afgewezen.
Vooruit heeft in het verleden nochtans duidelijk genoeg gesproken. Geen aantasting van de automatische loonindexering. Geen btw-verhoging. De sterkste schouders moesten de zwaarste lasten dragen.
Dat was geen gefluister in een achterkamertje, maar waren wel degelijk politieke standpunten. Vandaag klinkt het anders onder het socialistische vaandel: iedereen weet toch wat Vooruit wil !?
Eerst de rode lijnen, daarna de onzichtbare lijnen
Bij de vorige begrotingsrondes bleek al hoe rekbaar sommige rode lijnen kunnen worden. Er kwam een centenindex. Een btw-verhoging die later weer werd afgevoerd. De aangekondigde miljonairstaks kwam er niet. En in de gezondheidszorg werden ingrepen gedaan die voor Vooruit politiek bijzonder gevoelig lagen.
De partij probeerde de meubels te redden door erop te wijzen wat ze had tegengehouden. Maar wie naar het eindresultaat keek, zag dat het grootste deel van de inboedel door de voordeur was geraakt.
Nu ligt er opnieuw een pakket op tafel waarin volgens de aangeleverde berichtgeving onder meer btw-maatregelen, besparingen in de gezondheidszorg en ingrepen in de index voor uitkeringen worden genoemd. En laat dat nu precies het soort beleid zijn waarvoor Rousseau in 2024 nog zei dat je Vooruit niet moest bellen als het om een centrumrechtse regering ging die op gezondheidszorg zou besparen.
Nu zit Vooruit in die regering. En dus is nu de vraag niet alleen wat Rousseau zegt. De vraag is vooral wat hij uiteindelijk laat gebeuren.
De perfecte bliksemafleider
En dan komt Alain Yzermans bijzonder goed van pas. Een pummel van een partijgenoot die met 111 verkeersovertredingen op zijn naam in een procedurele put is gereden, is een welgekomen bliksemafleider. “Parlementairen staan niet boven de wet.” Daar valt weinig tegenin te brengen.
Zullen we even stout zijn en dezelfde redenering doortrekken? Waar ligt de politieke verantwoordelijkheid wanneer een regering maatregelen neemt die Vooruit eerder als onaanvaardbaar bestempelde? Dan heb je niet genoeg aan een donderpreek. Daarvoor moet je onderhandelen. Toegeven. Een akkoord verdedigen. En achteraf aan je kiezers uitleggen waarom je precies dát hebt binnengehaald en precies dát hebt moeten slikken. Net iets lastiger dan voor de pen van een journalist een partijgenoot de levieten lezen.
Vooruit wil niet naast de brokken staan
Er speelt nog iets. Vooruit weet dat de begrotingsonderhandelingen kunnen mislukken. De partij wil vooral vermijden dat ze straks samen met Georges-Louis Bouchez en Sammy Mahdi in één adem wordt genoemd als één van de kibbelende coalitiepartijen die het akkoord onmogelijk maakten. Misschien wordt er daarom nog meer gezwegen. Geen rode lijnen op voorhand. Geen grote aanvallen. Geen spektakel. Als de onderhandelingen mislukken, kan Vooruit zeggen dat het constructief heeft geprobeerd mee te werken. En als er wél een akkoord komt, kan Rousseau uitleggen welke sociale correcties hij heeft binnengehaald. Politiek gezien is dat een comfortabele positie. Voor de kiezer is dat boerenbedrog.
De socialist in de regering-De Wever
Vooruit is de socialistische partij in een regering die onder leiding staat van een rechtse N-VA'er een zware saneringsoperatie moet uitvoeren. De vraag is hoe ver een socialistische partij bereid is mee te gaan in een begrotingsbeleid dat onvermijdelijk pijnlijke keuzes bevat. Hoeveel index? Hoeveel btw? Hoeveel gezondheidszorg? Hoeveel sociale bescherming? En wie betaalt uiteindelijk de rekening?
De levieten lezen is gemakkelijk. De rekening uitleggen is politiek.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
