De ploeg van Diependaele moest Vlaanderen een zwarte nul schenken, maar leverde vooral een politieke soap af. Ministers die elkaar niet vertrouwen, foutieve begrotingstabellen, een boze Depraetere, een kabinet dat volgens Vooruit de boel probeert te rollen en een Bart De Wever die zich er per WhatsApp mee komt bemoeien. De cijfers zijn rond. De ploeg is dat allerminst.
De Vlaamse regering heeft uiteindelijk haar begroting rond, met tegen 2029 ongeveer 3 miljard euro aan hervormingen en besparingen en zo’n 1,2 miljard euro besparingen op de werking van de overheid en subsidies. Keurig. Netjes, en boekhoudkundig verantwoord.
Alleen is er binnen de regering van dat evenwicht opvallend weinig te merken. Want achter de zwarte nul zit een ploeg die steeds meer begint te lijken op een groep vechtende pubers.
De beelden van woensdag spraken voor zich. Diependaele aan het woord in het parlement. Naast hem Ben Weyts, met een gezicht van iemand die liever ergens anders is. Melissa Depraetere zat erbij met weinig reden tot applaus en de stoel van Hilde Crevits bleef leeg.
Daar moest dan de triomf van de Vlaamse regering worden gevierd.
De begroting is in evenwicht!
Applaus. Of toch iets wat erop moest lijken. Een dag eerder was datzelfde begrotingsakkoord al eens aangekondigd. En daarna weer ingetrokken.
Vooruit ontdekte namelijk dat de tabellen van begrotingsminister Ben Weyts niet overeenkwamen met wat aan de regeringstafel was afgesproken. Vooral Welzijn bleek het kind van de rekening. De socialisten sprongen op de rem en beschuldigden N-VA ervan de gemaakte afspraken niet te hebben gerespecteerd. Weyts erkende dat er een fout in de berekening zat.
Een foutje. Een kleinigheid. Een rekenfoutje van een paar honderd miljoen. Oeps.
Depraetere schiet in colère
Voor Melissa Depraetere was het alles behalve een detail. Vooruit had van extra middelen voor Welzijn een belangrijk onderdeel gemaakt van het regeerakkoord. Toen de socialisten ontdekten dat in de begrotingstabel aanzienlijk minder geld voor Welzijn stond dan afgesproken, was het kot te klein.
En terecht vanuit hun eigen politieke logica.
Vooruit stapte (voorlopig) uit het akkoord en maakte publiek duidelijk dat er geen sprake kon zijn van een begroting waarin de afspraken over Welzijn niet werden nageleefd.
De sfeer op het Martelaarsplein moet op dat moment ongeveer die van een slecht afgelopen familiebarbecue zijn geweest.
Het probleem is niet alleen de rekenfout
Een fout in een begroting kan gebeuren. Het echte probleem is wat die fout blootlegt. Niemand vertrouwt blijkbaar nog niemand.
Vooruit vermoedt dat de verkeerde cijfers niet zomaar per ongeluk in de tabellen zijn beland. Vanuit de socialistische hoek klinkt de verdenking dat de N-VA via de cijfers extra besparingen in Welzijn probeerde door te duwen. De N-VA ontkent dat.
Maar politiek heeft vertrouwen een eigenaardige eigenschap: eenmaal het weg is, helpt zelfs een correcte optelsom niet meer. En precies daar lijkt deze Vlaamse regering steeds meer te zitten.
Nu goed, de cijfers moesten opnieuw worden bekeken. De kabinetten gingen opnieuw rekenen. En opnieuw rekenen. Tot diep in de nacht.
Volgens de reconstructie van De Tijd waren de kabinetten van Diependaele en Weyts tot ongeveer vijf uur 's morgens bezig met herberekeningen en alternatieven.
Een regering die om vijf uur 's morgens nog moet ontdekken waar het geld gebleven is, heeft natuurlijk een bijzondere manier om het begrip begrotingsdiscipline te promoten.
En toen kwam Bart met zijn telefoon
Alsof de situatie nog niet pijnlijk genoeg was, kreeg het Vlaamse theater dinsdagavond ook nog een federale gastspeler: Bart De Wever.
De federale premier vond het blijkbaar nodig zich met de Vlaamse begrotingscrisis te bemoeien en stuurde volgens de reconstructie van De Tijd boze WhatsApps naar Vooruit-voorzitter Conner Rousseau.
Dat beeld alleen al is bijna te mooi om waar te zijn. De Vlaamse regering zit vast. Ministers vliegen elkaar in de haren. De begroting klopt niet. Vooruit vertrouwt N-VA niet.
En dan zit ergens in Brussel de premier met zijn telefoon in de hand berichten naar Rousseau te sturen. “Hebben jullie nu eindelijk gedaan?” Of iets in die richting.
De precieze inhoud van de berichten is niet publiek, maar de politieke boodschap is duidelijk genoeg: de federale N-VA-top zit er met zijn neus bovenop.
De echte baas van de begroting zit blijkbaar niet aan tafel En dat maakt het voor Diependaele - de man die nooit een emotie toont - nog ongemakkelijker. Een minister-president hoort uiteindelijk degene te zijn die zijn ploeg bijeenhoudt, toch? Niet degene die op het einde van de nacht moet vaststellen dat zijn ministers elkaar niet meer geloven.
De Vlaamse regering had bij haar start nochtans een ambitieus verhaal. Tenminste: dat wilden ze ons zo graag doen geloven.
N-VA, Vooruit en CD&V zouden samen een nieuwe ploeg vormen. Een verstandshuwelijk, misschien, maar wel eentje dat moest werken.
Intussen begint het steeds meer op een huwelijk in relatietherapie te lijken. N-VA wil de begroting saneren. Vooruit wil vermijden dat Welzijn de rekening betaalt. CD&V kijkt ondertussen met argusogen toe en waarschuwt voor de gevolgen van de keuzes. En boven iedereen hangt de schaduw van De Wever.
Dat is geen ploeg. Dat zijn andersdenkenden die mekaar - vol wantrouwen - net nog verdragen.
Het meest vernietigende zinnetje komt van Conner Rousseau
Volgens de reconstructie van De Tijd liet de Vooruit-voorzitter intern verstaan dat zijn partij niet de fout had gemaakt door het akkoord opnieuw open te breken. De fout was volgens hem dat Vooruit Diependaele eerst zijn moment in de journaals had gegund.
Dat zegt eigenlijk alles. Niet: we moeten dit samen oplossen. Niet: we moeten ervoor zorgen dat de begroting werkt. Maar: wie kreeg zijn moment op televisie? Welkom in de Vlaamse regeringspolitiek van 2026.
Iedereen heeft gewonnen. Niemand heeft gewonnen.
Iedereen heeft gewonnen. Niemand heeft gewonnen.
Uiteindelijk kwam er woensdag toch een akkoord. De begroting blijft voor 2027, 2028 en 2029 in evenwicht. Vooruit kon zeggen dat het Welzijn had verdedigd, Weyts dat de fout was rechtgezet en Diependaele kon alsnog naar het parlement om zijn zwarte nul te presenteren.
Iedereen een beetje gewonnen dus.
Behalve misschien de geloofwaardigheid van de regering. Want wat onthoudt de burger hiervan? Niet dat celletje 37B in de begrotingstabel uiteindelijk weer klopt. Wel dat eerst een akkoord werd aangekondigd, Vooruit vervolgens ontdekte dat de cijfers niet overeenkwamen met wat volgens de partij was afgesproken, het akkoord weer openging, kabinetten tot diep in de nacht opnieuw moesten rekenen en zelfs federaal premier Bart De Wever zich via WhatsApp in het strijdgewoel mengde.
Dat is geen begrotingscommunicatie meer. Dat is De Slimste Mens, maar dan met miljarden euro's belastinggeld.
En voor Diependaele is dat misschien nog het pijnlijkste. Een minister-president moet niet alleen zorgen dat onderaan de tabel een nul staat. Hij moet ook een ploeg leiden waarin de coalitiepartners elkaar voldoende vertrouwen om te geloven dat de cijfers boven die nul kloppen.
Dat laatste lijkt momenteel een pak moeilijker.
De Vlaamse regering heeft dus haar zwarte nul.
(Foto: PD)
