Vandenbroucke snoeit in beroertezorg: 16 ziekenhuizen blijven over.
Wat wordt verkocht als een kwaliteitsinjectie voor de zorg, oogt tegelijk als een klassieke operatie schaalvergroting. Minister Frank Vandenbroucke wil de meest gespecialiseerde behandelingen na een beroerte concentreren in zestien erkende centra. De officiële boodschap: betere zorg door meer expertise. De onderliggende realiteit: minder ziekenhuizen die nog mogen meespelen.
Concentratie als wondermiddel
Elk jaar krijgen zo’n 25.000 Belgen een beroerte. Snel ingrijpen is cruciaal, zeker bij zware gevallen waarbij een ingreep zoals een trombectomie nodig is. Net daar wil Vandenbroucke snoeien: die complexe behandelingen verdwijnen uit tientallen ziekenhuizen en worden gebundeld in een beperkt aantal centra — maximaal acht in Vlaanderen.
De redenering is niet nieuw. Hoe vaker een ziekenhuis een ingreep uitvoert, hoe groter de expertise. Dat klinkt logisch, en wordt ook door specialisten ondersteund. Alleen: dat argument wordt al meer dan tien jaar gebruikt, terwijl de uitvoering telkens strandde op juridische procedures en weerstand vanuit het veld.
Minder keuze, meer afhankelijkheid
De hervorming betekent concreet dat niet elk ziekenhuis nog dezelfde zorg zal aanbieden. Basisopvang blijft “dicht bij huis”, maar wie een zware beroerte krijgt, zal sneller moeten worden doorgestuurd. En daar wringt het schoentje: tijd is bij een beroerte letterlijk hersenweefsel.
De overheid rekent erop dat een strakkere organisatie dat opvangt. Critici zien vooral een systeem dat patiënten afhankelijker maakt van logistiek, transport en beschikbare capaciteit in een beperkt aantal centra.
Grote verschillen als stok achter de deur
Vrijwel iedereen vindat er iets moet veranderen. Cijfers van het Riziv tonen schrijnende verschillen: in sommige ziekenhuizen overlijdt 3 procent van de patiënten na een beroerte, in andere loopt dat op tot 30 procent. Een postcode-loterij in de zorg dus.
Maar de vraag blijft of centralisatie dé oplossing is, of gewoon de meest evidente. Minder centra betekent ook meer druk op de overblijvers, langere afstanden voor patiënten en een verdere uitholling van kleinere ziekenhuizen.
Oude plannen in een nieuw jasje
De plannen voor gespecialiseerde beroertecentra bestaan al sinds 2014. Wat vandaag als hervorming wordt gepresenteerd, is in feite de uitvoering van een dossier dat jarenlang geblokkeerd zat. De nieuwe criteria — zoals de minimale afstand van 25 kilometer — lijken vooral bedoeld om juridische obstakels te omzeilen, niet om het debat fundamenteel te hertekenen.
Efficiëntie of besparing?
Officieel draait alles om kwaliteit en expertise. Officieus past de maatregel perfect in een bredere trend: zorg concentreren, capaciteit rationaliseren en kosten beheersbaar houden.
De vraag is dus niet alleen of de zorg beter wordt, maar ook wie de prijs betaalt. Want in een systeem waar minder ziekenhuizen meer moeten doen, verschuift de druk — van instellingen naar patiënten.
De hervorming wordt verkocht als vooruitgang. Maar zoals vaker in de gezondheidszorg geldt: centralisatie is zelden alleen een medisch verhaal, en bijna altijd ook een budgettair.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
