Eerst slaan, dan verzachten met een meer “menselijke regeling”.
De federale regering werkt volop verder aan de precieze invulling van de zogeheten pensioenmalus. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) bevestigde in een interview op Radio 1 dat er tegen september een finaal akkoord moet liggen over de details van deze omstreden maatregel, die voortijdig uittreden uit de arbeidsmarkt financieel ontmoedigt.
Wat is de pensioenmalus precies?
De pensioenmalus is een sanctiemechanisme dat ervoor zorgt dat wie vervroegd met pensioen gaat, een financiële straf riskeert in de vorm van een structureel lager pensioenbedrag. Die straf geldt in principe voor iedereen die vóór de officiële pensioenleeftijd uitstapt, tenzij aan uitzonderingsvoorwaarden voldaan wordt.
Wie minstens 35 jaar gewerkt heeft (minstens halftijds) binnen een volledige loopbaan van 42 jaar, komt in aanmerking voor een vrijstelling van de malus. Daarmee wil men werknemers die een reële loopbaan hebben opgebouwd, niet onnodig straffen voor een vervroegd pensioen.
Politiek getouwtrek over gelijkgestelde periodes
Over welke andere periodes mogen meetellen om de malus te ontwijken, is binnen de regering nog geen volledige consensus. Vooral de vraag of langdurige ziekte als een “gelijkgestelde periode” moet worden beschouwd, blijkt een gevoelig punt.
Volgens de huidige stand van zaken komt er geen algemene vrijstelling voor ziekteperiodes, wat tot frustratie leidde bij verschillende coalitiepartners en vakorganisaties. Wel komt er een beperkte correctie: wie vlak voor het pensioen langdurig ziek valt, zal niet automatisch in de malusregeling terechtkomen. Minister Vandenbroucke sprak over een “verzachting” en liet verstaan dat er wordt gewerkt aan een meer “menselijke regeling” voor deze groep.
“We gaan de regeling voor mensen die door ziekte getroffen zijn, nog beter maken,” klonk het voorzichtig. Tegelijkertijd gaf hij aan dat het overleg over dit onderdeel van het pensioenbeleid nog volop aan de gang is. Tegen september moet hierover een definitief akkoord op tafel liggen.
Tijdelijke werkloosheid telt wél mee
Over de behandeling van periodes van tijdelijke werkloosheid is wél duidelijkheid. Die zullen meetellen als gelijkgestelde periodes, en dus niet tot een malus leiden. Daarmee wordt vermeden dat werknemers die door bijvoorbeeld een economische crisis tijdelijk uit de arbeidsmarkt zijn geduwd, dubbel gestraft worden.
Naar een 'activerend' pensioenbeleid
De pensioenmalus maakt deel uit van een bredere verschuiving naar een meer activerend pensioenbeleid. In lijn met de afspraken uit het Zomerakkoord en eerdere hervormingen, wil de regering-De Wever de uitstroom uit de arbeidsmarkt vertragen en het aantal effectieve gewerkte jaren verhogen. Tegelijk moeten “sociale correcties” voorkomen dat mensen met onderbroken of atypische loopbanen onrechtvaardig behandeld worden. Hoe dan ook, meer dan een theorie is het niet, of het ook echt zal werken en - belangrijker nog - of het wat zal opbrengen, is afwachten
Het politieke evenwicht blijft sowieso delicaat. Wat vandaag nog “verzachtingen” of “overgangsmaatregelen” worden genoemd, kan tegen de herfst uitmonden in structurele compromissen – of net in een politieke knoop die opnieuw moet worden ontward. Enerzijds is er de budgettaire realiteit – de druk op de pensioenen blijft toenemen – anderzijds is er de belofte van rechtvaardigheid tegenover mensen met zware of onregelmatige carrières.
(Foto: PD)
