“Je mag van mening verschillen, maar dit is veel bruggen te ver.”
Theo Francken, de man die zich op zijn facebookpagina vader, pedagoog en minister van Defensie en Buitenlandse Handel noemt, is boos. Niet omdat er opnieuw migranten verdrinken in de Middellandse Zee. Niet omdat de politieke polarisatie in dit land steeds verder ontspoort. Wel omdat iemand het aandurfde om een satirisch Facebook-evenement aan te maken met een verwijzing naar zijn privéadres in Lubbeek.
Volgens de N-VA-minister werd daarmee een grens overschreden. Politieke kritiek? Prima. Satire? Mag. Maar zodra zijn woning en gezin in beeld komen, houdt het op. Dat is althans de boodschap die Francken de wereld instuurt nadat een Facebookpagina een fictief evenement lanceerde onder de titel "Lang weekend bij Francken Theo". Het concept was een duidelijke parodie op een eigen bericht van de minister waarin hij burgers tijdens de hittegolf aanspoorde om te genieten van een zwembad, een frisse Stella en een barbecue.
De organisatoren voegden daar een foto aan toe van Aylan Kurdi, het Syrische jongetje dat in 2015 dood aanspoelde op een Turks strand en uitgroeide tot hét symbool van de menselijke tol van de migratiecrisis. De boodschap was duidelijk: terwijl de temperaturen stijgen en kwetsbare mensen sterven, vond men Franckens luchtige vakantieboodschap weinig gepast.
Privacy voor mezelf, streng beleid voor de rest
Dat Francken zich ongemakkelijk voelt wanneer zijn thuisadres op sociale media opduikt, valt perfect te begrijpen. Niemand zit te wachten op ongewenste bezoekers aan de voordeur. Maar de verontwaardiging krijgt een wrange bijsmaak wanneer ze afkomstig is van een politicus die zijn carrière grotendeels bouwde op het controleren, registreren en beoordelen van het privéleven van anderen.
Als voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie maakte Francken jarenlang politieke punten met dossiers over gezinshereniging, verblijfsvergunningen, nationaliteitsaanvragen en uitwijzingen. Beslissingen die diep ingrepen in het persoonlijke leven van duizenden gezinnen. Van wie met wie mocht samenleven tot wie het land moest verlaten: de overheid keek mee tot achter de voordeur.
Wanneer burgers of activisten vervolgens kritiek leveren op dat beleid, blijkt de tolerantie voor inmenging plots een stuk kleiner zodra de aandacht richting Lubbeek verschuift.
De radicalisering van het debat
Francken spreekt over een agressief en steeds radicaler extreemlinks. Zijn tegenstanders wijzen dan weer op een politieke cultuur waarin provocatie en polarisatie al jaren bewust worden ingezet om aandacht te trekken. Het resultaat is een publieke arena waarin elke partij zichzelf graag als slachtoffer presenteert wanneer de tegenreactie harder uitvalt dan verwacht.
Dat de Facebookactie smakeloos was, daarover valt te discussiëren. Dat het een oproep was om daadwerkelijk naar Lubbeek af te zakken, lijkt minder waarschijnlijk. De initiatiefnemer verwijderde de straatnaam uit het evenement en benadrukte dat het om satire ging. Zelfs de aangekondigde shuttlebus bleek een grap.
Facebook dacht daar anders over. Na meerdere klachten werd het account achter de actie geschorst. De beheerder verloor daarmee een pagina met duizenden volgers.
Zelfs Groen wil er niets van weten
Opvallend genoeg kwam de scherpste afwijzing niet van de regering, maar uit de oppositie. Toen enkele lokale Groen-mandatarissen lieten weten dat ze het fictieve feestje wel zagen zitten, greep de partijtop onmiddellijk in. Kamerfractieleider Stefaan Van Hecke noemde zowel het evenement als de steun van partijgenoten ongepast en riep zijn leden op afstand te nemen.
Daarmee werd de politieke schade snel beperkt, maar de discussie blijft overeind. Waar ligt de grens tussen satire en intimidatie? Wanneer wordt kritiek persoonlijke belaging? En waarom lijken sommige politici bijzonder gevoelig voor inmenging in hun eigen privésfeer, terwijl ze tegelijk weinig problemen hebben met verregaande controle over die van anderen?
Het zijn vragen die verder reiken dan één Facebook-evenement in Lubbeek. Ze raken aan een fundamentele spanning in de politiek: wie macht uitoefent over het leven van anderen, ontdekt vroeg of laat dat ook zijn eigen leven onderwerp van publiek debat kan worden.
En dat blijkt vaak een stuk minder aangenaam dan het uitdelen van de regels.
(Foto: Facebook/Shutterstock)
