Burgemeester van New York overweegt om Benjamin Netanyahu te arresteren als hij naar VN-top komt.
Benjamin Netanyahu reist al maanden rond met een diplomatiek paspoort én een juridisch schaduwprofiel. Sinds het Internationaal Strafhof in Den Haag een arrestatiebevel tegen de Israëlische premier uitvaardigde wegens vermeende oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Gaza, hangt de vraag boven elke buitenlandse reis: zal iemand de moed hebben hem ook echt te arresteren?
In New York klinkt daar nu voor het eerst een opvallend antwoord op.
De Democratische burgemeester Zohran Mamdani laat onderzoeken of Netanyahu kan worden opgepakt wanneer hij in september naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties afzakt. "Netanyahu hoort in Den Haag thuis", zegt Mamdani onomwonden. "Tegen hem loopt een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof."
De olifant in de kamer
De kans dat Netanyahu daadwerkelijk in de boeien wordt geslagen, blijft klein.
De Verenigde Staten erkennen de rechtsmacht van het Internationaal Strafhof niet. Washington beschouwt zich niet als gebonden door de beslissingen van het hof en heeft zich jarenlang tegen de instelling gekeerd. Juristen betwijfelen dan ook of een Amerikaanse overheid een ICC-arrestatiebevel überhaupt kan uitvoeren.
Toch is het veelzeggend dat de vraag vandaag openlijk wordt gesteld. Enkele jaren geleden was het haast ondenkbaar dat een Amerikaanse burgemeester publiek zou onderzoeken hoe een Israëlische premier juridisch aangepakt kan worden.
Van onaantastbaar naar omstreden
Jarenlang leek Netanyahu politiek onaantastbaar in Washington. Israël kon rekenen op bijna onvoorwaardelijke steun van Republikeinen én Democraten.
De oorlog in Gaza heeft dat beeld grondig veranderd. De verwoesting, het enorme aantal burgerdoden en de aanhoudende humanitaire crisis hebben wereldwijd geleid tot ongeziene kritiek op de Israëlische regering. Zelfs binnen de Verenigde Staten groeit het aantal politici dat de harde militaire aanpak openlijk veroordeelt.
Mamdani behoort tot die nieuwe generatie politici. Tijdens zijn verkiezingscampagne beschuldigde hij de regering-Netanyahu ervan zich schuldig te maken aan genocide tegen de Palestijnen, een beschuldiging die Israël krachtig verwerpt.
Trump kiest frontaal de aanval
Mocht New York ooit effectief proberen Netanyahu te arresteren, dan dreigt een politieke explosie.
De regering van Donald Trump voert immers een frontale aanval op het Internationaal Strafhof. Sancties tegen medewerkers van het hof liggen al op tafel en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaarde zelfs dat hij het Strafhof "steen voor steen" wil afbreken. Ook landen die blijven samenwerken met het hof riskeren volgens Washington diplomatieke gevolgen.
De boodschap is duidelijk: wie aan Netanyahu komt, komt ook aan de Amerikaanse regering.
En nu?
De vraag of Netanyahu ooit werkelijk in Den Haag zal verschijnen, is eigenlijk niet relevant.
Maar het feit dat een burgemeester van een van de machtigste steden ter wereld publiek onderzoekt hoe een zittende Israëlische premier kan worden gearresteerd, toont hoe sterk het internationale klimaat is veranderd.
Waar Netanyahu jarenlang vrijwel onaantastbaar leek, reist hij vandaag met een arrestatiebevel op zak en groeit de lijst van plaatsen waar zijn ontvangst niet langer vanzelfsprekend is.
Dat is misschien nog geen handboei. Maar het is wel een duidelijk signaal dat de juridische en politieke druk op de Israëlische premier blijft toenemen.
(Foto: YouTube)
