Wie 100 euro bruto verdient, houdt na afdrachten nog 45,50 euro over.
Tot en met vandaag werkte je – als Belgische werknemer – louter voor de schatkist. Pas vanaf 16 juli belandt het brutoloon – in theorie – op de eigen rekening. Dat blijkt uit de jaarlijkse berekening van de ‘Tax Liberation Day’, een graadmeter voor de totale fiscale en sociale druk op werkenden. Ons land blijft - op Frankrijk na - koploper in belastingheffing binnen Europa. Toch zijn er – zeggen ze – signalen van mogelijke verbetering. Op voorwaarde dat de nieuwe federale regering haar beloftes hard maakt. Dat klinkt als: “Oei!”
197 dagen werken voor de fiscus
De Tax Liberation Day is een jaarlijkse analyse van het Franse Institut Economique Molinari (IEM), met data van de OESO en statistiekbureaus, en met fiscale berekeningen door consultant EY. De methodologie komt een beetje ludiek over, maar de onderliggende cijfers zijn wel bloedserieus. Voor België betekent dit dat een werknemer in 2025 gemiddeld 197 dagen – van 1 januari tot en met 16 juli – werkt om belastingen en sociale bijdragen te dekken. Dat is liefst 35 dagen meer dan het EU-gemiddelde, waar werknemers gemiddeld op 11 juni bevrijd zijn van de fiscale last.
Malta (15 april), Cyprus (24 april) en het VK (8 mei) zijn de lichtgewichtkampioenen, terwijl Frankrijk – dat traditioneel nog later volgt – en België de Europese top aanvoeren qua belastingdruk. In Luxemburg valt de bevrijding op 7 juni, in Nederland op 16 juni, en in Duitsland op 8 juli.
België blijft zwaar belasten, maar uitzichtloos zou het niet zijn
Sinds de ‘tax shift’ van 2015 tot 2019 is de belastingdruk op arbeid in België relatief stabiel gebleven, stelt EY. Die hervorming verlaagde de arbeidskost en bracht België weg van de absolute top in belastingdruk die het jarenlang bezette (2011–2015). Ter illustratie: in 2013 viel de Tax Liberation Day op 5 augustus. Vandaag, twaalf jaar later, is dat twintig dagen eerder. Volgens EY betekent dat een gemiddelde stijging van de koopkracht met 10.519 euro.
Geen reden om te feesten, want de bevrijdingsdag valt dit jaar een dag later dan in 2024. De verklaring ligt in een lichte stijging van de globale sociale druk en het progressieve karakter van het Belgische belastingstelsel. Door het systeem van schijven en drempels stijgt de belasting op inkomens sneller dan de lonen zelf, wat ook de impact van loonindexeringen versterkt. Dure woorden, en daar zit ‘em ook meteen de angel: maak het zo ingewikkeld dat nauwelijks iemand het snapt en dus ook niet gaat protesteren.
Netto overhouden: België onderaan het Europese peloton
Het effectieve belastingtarief voor een Belgische werknemer bedraagt vandaag 54,5 procent, tegenover een EU-gemiddelde van 44,3 procent. Anders gezegd: wie 100 euro bruto verdient, houdt na afdrachten nog 45,50 euro over. België staat daarmee op de eerste plaats in belastingdruk, op de vijfde plaats qua werkgeverskosten en pas negende in nettoloon na sociale en fiscale lasten.
Hoge prijs, beperkte return
Wie denkt dat België die belastingdruk compenseert met een uitmuntende publieke dienstverlening, komt bedrogen uit. Volgens IEM-onderzoeker James Rogers krijgt de Belgische werknemer minder terug dan elders in Europa. “We betalen na de Fransen het meest, maar onze overheid slaagt er niet in diensten te leveren die in verhouding staan tot wat wordt geïnd.”
Daarvoor verwijst hij onder andere naar de PISA-score van de OESO. België haalt in de recentste editie (2022) pas de negende plaats in het algemeen klassement voor onderwijs, de twaalfde voor leesvaardigheid, dertiende voor wetenschap en vierde voor wiskunde. Ook op het World Happiness Report 2024 van de VN haalt ons land een magere zesde plaats op 28 Europese landen.
(Foto: PD)
