Grote gezinnen dreigen de prijs te betalen van de belastinghervorming van Jambon.
De federale regering sleutelt as we speak aan een omvangrijk akkoord. Op tafel ligt – onder andere -een ingrijpende belastinghervorming van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA). De maatregel moet een symbolische tegenzet worden na de omstreden meerwaardebelasting, en mikt op een fiscale opsteker voor wie werkt. Alleen blijkt achter het gordijn van beloningen ook een reeks fiscale valkuilen te schuilen — vooral voor grote gezinnen en zorgende ouders.
Meer belastingvrije loonruimte, maar met kanttekeningen
Kern van Jambons hervorming is de verhoging van de belastingvrije som, het deel van het inkomen dat niet wordt belast. Die zou de komende jaren stijgen van 10.910 euro naar 13.450 euro, of zelfs 14.500 euro wanneer de index meegeteld wordt. In praktijk betekent dat tot 1.200 euro per maand onbelast loon — een verhoging van zowat 300 euro per maand.
De maatregel geldt voor elke belastingplichtige, maar moet vooral lonen voor wie werkt. Tegelijk zet de hervorming het mes in bestaande fiscale voordelen voor specifieke gezinsvormen, met mogelijk nefaste gevolgen voor gezinnen met drie of meer kinderen, en zeker voor zij die zorg dragen voor een kind met een handicap.
Uniform kindvoordeel werkt in het nadeel van grote gezinnen
Op vandaag stijgt het belastingvoordeel naarmate een gezin meer kinderen telt. Een kind met een handicap telt fiscaal zelfs dubbel. Volgens Jambons hervormingsvoorstel verdwijnt dat principe en komt er een vlakke toeslag: elk kind, gehandicapt of niet, levert voortaan exact 2.650 euro extra belastingvrije ruimte op.
Die vereenvoudiging zorgt voor een stevige terugval bij grotere gezinnen. Waar een gezin met drie kinderen, waarvan één met een beperking, vandaag recht heeft op een belastingvrije som van 18.510 euro, blijft er in het nieuwe voorstel nog 10.600 euro over. De fiscale compensatie valt dus terug met bijna 8.000 euro — een fors verschil dat slechts gedeeltelijk wordt gecompenseerd via de verhoogde algemene belastingvrije som. Dat betekent een belastingverhóging voor grote gezinnen, die slechts deels wordt gecompenseerd. Ik dacht dat deze regering had beloofd om de belastingen te verlagen?”
Symbolische ingrepen: crisisbijdrage en werkloosheidskorting op de schop
De Bijzondere Bijdrage voor de Sociale Zekerheid (BBSZ), een relictvorm van tijdelijke crisisbelasting uit de jaren 90, zou volgens de plannen sneller worden afgebouwd dan voorzien. De bijdrage wordt nu nog berekend op het gezamenlijke gezinsinkomen en treft alleenstaanden relatief zwaarder. Tegen 2030 moet de maatregel volledig uitdoven, met een belastingvoordeel tot 731 euro per jaar.
Een andere opvallende ingreep: wie een werkloosheidsuitkering ontvangt, zal vanaf 2027 geen belastingvermindering meer krijgen. Of ook oudere werknemers in het SWT-stelsel hierdoor getroffen worden, is voorlopig onduidelijk. Maar de boodschap is helder: wie niet werkt, verliest fiscale bescherming.
Zelfstandigen krijgen aparte aftrekpost
Zelfstandigen lijken dan weer goed bediend te worden. Jambon stelt een ondernemersaftrek voor van 10 procent op hun winst, met een maximumbedrag van 650 euro in 2027 en 900 euro in 2029. Daarnaast verdwijnt de sanctie voor zelfstandigen die hun voorafbetalingen niet tijdig uitvoeren. Ook deeltijdsondernemers zouden van deze maatregel kunnen genieten.
Fiscale ‘make-over’ met politieke schaduwzijden
Hoewel de hervorming wordt voorgesteld als een beloning voor wie werkt, raken sommige wijzigingen gevoelige zenuwen in het politieke veld. Zeker binnen Open VLD en CD&V klinkt de kritiek dat de beloofde belastingverlagingen voor gezinnen in praktijk uitdraaien op gerichte besparingen. De lastenverschuiving van gezinnen naar werklozen, en van zorgouders naar zelfstandigen, dreigt het sociaal draagvlak van het akkoord te ondermijnen.
In de voorbereidende teksten van het zomerakkoord staat het fiscale luik dan ook met stip aangeduid als ‘potentieel conflictueus’. Of de regering-De Wever deze evenwichtsoefening verteerd krijgt, wordt duidelijk tijdens de aankomende marathonzitting van de topministers.
Vraag blijft: wie betaalt de prijs voor de hervormingsdrift van Jan Jambon? En hoeveel politieke dekking krijgt hij nog om zijn fiscale lijn te trekken – ten koste van gezinnen, zorgers en de sociale nuance?
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
