Zo’n 3.000 hectare natuur is inmiddels verwoest. Regen en weinig wind geven de brandweer ademruimte, maar onder de grond kan het vuur gewoon verder sluimeren. En dus blijft het alarmniveau hoog.
De enorme natuurbrand die sinds vrijdag door de Hoge Venen raast, lijkt voorlopig niet verder op te rukken richting Duitsland. Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws: de brand is nog altijd niet onder controle. Zo’n 3.000 hectare natuurgebied is inmiddels verloren gegaan en de situatie blijft bijzonder kwetsbaar.
Regen, een hoge luchtvochtigheid en weinig wind spelen de brandweer momenteel in de kaart. Maar daarmee is het gevaar niet geweken. Een verandering van windrichting kan de situatie opnieuw in geen tijd doen omslaan.
Het vuur kwam zondag op amper 300 meter van de Duitse grens. In het Duitse Monschau werden daarom uit voorzorg opnieuw woningen ontruimd. In Kalterherberg moesten 17 woningen worden geëvacueerd. Zo’n 30 mensen werden uit voorzorg weggehaald.
Geen huizen getroffen, wel overal rook
Tot nu toe is aan Duitse zijde geen enkele woning door het vuur getroffen. Rond de geëvacueerde gebieden werden verdedigingslinies aangelegd. De rookontwikkeling is intussen enorm en is zelfs in delen van de provincies Namen en Luxemburg te merken.
Ook aan Belgische kant blijven de voorzorgsmaatregelen gelden. Zo’n 600 inwoners uit delen van Sourbrodt en Bütgenbach moesten eerder al hun woning verlaten. De meeste mensen konden terecht bij familie.
De overheid vraagt uitdrukkelijk om het getroffen gebied te mijden. Verschillende wegen zijn afgesloten en er gelden omleidingen. Ook de parkings aan de stuwdammen van Eupen en Gileppe blijven dicht. Wie last heeft van de rook, houdt best ramen en deuren gesloten. Wallonië heeft bovendien bijna 100.000 FFP2-maskers beschikbaar gesteld.
Een gigantische brand, maar niet de grootste ooit
Met ongeveer 3.000 verwoeste hectare behoort de brand tot de zwaarste natuurbranden die België ooit heeft gekend. Maar het record staat nog altijd op naam van een veel oudere brand.
In 1911 ging in de Hoge Venen naar schatting 3.900 hectare verloren. De ramp kreeg de weinig geruststellende bijnaam ‘Dante’s Inferno’. Ook in 2011 werd het gebied zwaar getroffen: toen verdween ongeveer 1.300 hectare natuur in de vlammen.
De huidige brand komt daar dus akelig dicht bij.
Veenbodem maakt brandbestrijding extra moeilijk
Het bestrijden van een natuurbrand in de Hoge Venen is geen kwestie van simpelweg zoveel mogelijk water op de vlammen gooien. Het terrein maakt de operatie bijzonder lastig.
Het vuur heeft inmiddels ook zones met naaldbomen bereikt, waar het zich snel kan verspreiden. Bovendien kan het in de veenbodem ondergronds verder branden. Boven de grond lijkt het vuur dan soms verdwenen, om even later opnieuw op te duiken.
Ook zware brandweervoertuigen kunnen niet overal worden ingezet. De drassige bodem maakt dat voertuigen wegzakken.
En dan is er nog de wind. Die blijkt de grootste spelbreker. De brandweer kan een strategie uitwerken, maar tegen de tijd dat die wordt uitgevoerd, kan de wind alweer een andere richting hebben gekozen.
Internationale brandweerbrigade
België heeft ondertussen ‘alle beschikbare middelen’ ingezet. Meer dan vijftien hulpverleningszones zijn actief, samen met Duitse en Luxemburgse brandweerlui, de Civiele Bescherming en voertuigen van Defensie.
Ook de federale politie levert sproeiwagens. Vier zware Panther-brandweervoertuigen van Defensie werden ingezet. Zelfs landbouwers helpen mee door bluswater aan te voeren.
Omdat de Belgische middelen niet volstonden, werd ook Europese hulp ingeroepen. Nederland en Tsjechië stuurden blushelikopters. Die proberen vanuit de lucht de vuurhaarden af te remmen en te voorkomen dat het vuur opnieuw uitbreekt.
Aan Duitse zijde reden watertankwagens de hele nacht af en aan om reservoirs voor de brandweer te vullen.
Festival slachtoffer van de vlammen
De brand heeft intussen ook gevolgen buiten het natuurgebied. Het Bikers’Festival op het Circuit van Spa-Francorchamps moest zondag zijn activiteiten annuleren.
De organisatie volgde daarmee het besluit van de politiezones van Malmedy en Stavelot om culturele en sportieve evenementen te schrappen. Geen feestgedruis dus in de Ardennen, maar brandweerwagens, helikopters en rook.
Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin en Waals minister-president Adrien Dolimont bezochten eerder het crisiscentrum om de hulpdiensten te steunen.
Voorlopig vooral hopen op regen
De natuur lijkt de brandweer voorlopig een handje te helpen. Regen, weinig wind en een hoge luchtvochtigheid hebben de snelheid waarmee het vuur zich verspreidt sterk afgeremd.
Maar de brandweer heeft de brand nog niet onder controle. En zolang het vuur in de veenbodem blijft smeulen, blijft het gevaar bestaan.
Koning Filip bezoekt vandaag het door de natuurbrand getroffen gebied in de Hoge Venen. Hij trekt naar de provincie Luik om de hulpdiensten en andere teams te ontmoeten die al dagenlang worden ingezet om de brand te bestrijden. Dan kunnen we op twee oren slapen.
(Foto: X)
