Een schoolvoorbeeld van het manipuleren van cijfers om gelijk te krijgen.
Het jaar is amper begonnen of Vlaams minister van Werk Zuhal Demir zet de toon. Via de mainstreammedia wordt een eerste set cijfers gelanceerd die haar beleidslijn moet bevestigen: streng zijn loont, sanctioneren werkt. Wie goed kijkt, ziet echter geen doorbraak, maar een zorgvuldig gekadreerd verhaal waarin niet iedereen meetelt. Of beter: waarin net de moeilijkste gevallen systematisch buiten beeld verdwijnen.
Wie meetelt, en wie niet
Volgens cijfers van de VDAB was bijna één op de vijf werkzoekenden die begin dit jaar zijn uitkering dreigde te verliezen, eind november al aan het werk. “Bijna 1 op de 5 werkzoekenden in Vlaanderen die uitkering zou verliezen op 1 januari, was eind november al aan het werk”, bloklettert VRT NWS. Dat klinkt indrukwekkend, tot duidelijk wordt over wie het precies gaat. Van de 4.784 betrokken werkzoekenden kregen er 1.351 een zogenaamd ‘advies welzijn’. Mensen met zware psychosociale, medische of andere structurele problemen, voor wie werk onhaalbaar is. Zij werden simpelweg uit de oefening gefilterd.
Wat overblijft, is een groep van 3.433 mensen die volgens de VDAB “activeerbaar” zijn. Binnen die selecte groep vond 18 procent tegen eind november werk. Wie ook de welzijnsprofielen meetelt — wat maatschappelijk gezien nochtans logisch is — ziet het cijfer meteen dalen naar 13 procent.
Jong succes, oud falen
De positieve cijfers rusten bijna volledig op jonge werkzoekenden. Van de 612 mensen die opnieuw aan de slag gingen, waren er 564 tussen 20 en 34 jaar. Bij oudere langdurig werklozen oogt het beeld ronduit pover. In de categorie 50- tot 64-jarigen, die al meer dan twintig jaar zonder werk zitten, vonden amper 40 mensen een job. Dat is geen succesverhaal, maar een alarmsignaal.
Beleid met data, niet met mensen
Toch spreekt Demir van “bemoedigende cijfers” en van bewijs dat “niemand verloren hoeft te zijn voor de arbeidsmarkt”. Dat klinkt warm, maar botst met de realiteit van haar beleid. Want wie niet meteen activeerbaar is, verdwijnt uit de statistieken én uit het beleidsverhaal. Mensen met een welzijnsadvies verliezen binnenkort hun uitkering, maar krijgen daar geen perspectief tegenover. Geen werk, geen inkomen, geen alternatief traject — behalve de stille veronderstelling dat ze toch niet mee tellen.
De grove borstel als ideologie
Dit is N-VA-beleid in zijn zuiverste vorm: streng, cijfermatig en selectief. De grove borstel moet bewijzen dat hard optreden mensen “activeert”, terwijl de meest kwetsbaren zonder pardon op één hoop worden gegooid met vermeende profiteurs. Dat is geen arbeidsmarktbeleid, maar sociale boekhouding. De conclusie ligt voor de hand: wie past in het verhaal, wordt meegeteld. Wie niet past, wordt afgeschreven. En precies daar wringt het.
(Foto: Xavier Piron/Photo News/Photo News)
