"Het idee van CD&V om een nieuw vergeetputstatuut te creëren, dat moeten we niet doen."
N-VA profileert zich dezer dagen graag als zowel behoeder van de sociale orde als redder van wie uit de boot dreigt te vallen. In de praktijk oogt dat evenwicht minder elegant. De partij die mee de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd doorduwde, presenteert zich nu ook als de helpende hand die de gevolgen komt opvangen. Het resultaat is een ongemakkelijke dubbelrol: eerst de ingreep, daarna het morele toezicht op wie bloedt.
Geen ‘vergeetputstatuut’, wel doorverwijzen
Partijvoorzitter Valerie Van Peel maakte in De Afspraak duidelijk dat N-VA geen apart statuut wil voor langdurig werklozen die hun uitkering verliezen en volgens experten niet meer toeleidbaar zijn naar werk. Een voorstel van CD&V om voor die groep een beschermend kader uit te werken, werd resoluut afgewezen. Volgens Van Peel is het OCMW de juiste plek voor mensen met “een bredere problematiek”.
De redenering is even helder als hypocriet: wie niet meer in het klassieke arbeidsmarktverhaal past, moet terechtkunnen bij lokale sociale diensten, waar begeleiding, controle en activering samenkomen. Een apart statuut zou volgens N-VA neerkomen op het parkeren van mensen, een “vergeetput” waar niemand beter van wordt.
In de volksmond heet het OCMW nog altijd wat het ooit was: de bedelinstantie. Of men dat nu graag hoort of niet, die perceptie leeft. Door mensen collectief van een federale uitkering naar het lokale leefloon te sturen, verschuift niet alleen de verantwoordelijkheid, maar ook het stigma.
Bezoek met boodschap
Dat spanningsveld werd zichtbaar tijdens het bezoek van federaal minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) aan het OCMW Antwerpen. De stad verwacht door de hervorming ruim 7.600 extra hulpvragen en opende in Deurne een nieuwe centrale OCMW-site om die toestroom op te vangen. Extra personeel werd aangeworven, processen werden versneld.
Over de boodschap van de minister hadden ze bij N-VA goed nagedacht: niemand wordt losgelaten, maar iedereen wordt aangesproken. Het leefloon is volgens haar geen eindpunt, maar een tijdelijke springplank richting werk of maatschappelijke integratie. Lokale besturen zouden daarbij niet alleen gelaten worden en krijgen bijkomende middelen.
Toezicht als zorg
Wat N-VA hier probeert te verkopen, is meer dan beleid alleen. Het is een moreel narratief. De partij wil niet enkel de beschermer zijn van een betaalbare sociale zekerheid, maar ook de begeleider die waakt over correct gedrag, juiste keuzes en ‘hoop’. Dat klinkt warm, maar impliceert tegelijk wantrouwen: wie steun krijgt, moet vooral bewijzen dat hij die verdient.
De vergelijking dringt zich op: eerst wordt er geschoten — met een structurele inperking van rechten — daarna komt men kijken hoe iemand anders het verband aanlegt. N-VA legt het verband niet zelf aan, maar staat ernaast, geeft instructies en benadrukt achteraf dat het schot noodzakelijk was, in het belang van de patiënt.
Reddende engel of helpende hand?
Zo probeert N-VA zichzelf tegelijk te positioneren als reddende engel én helpende hand. Als partij van orde én van zorg. Maar tussen ingreep en nazorg blijft een fundamentele vraag hangen: is dit sociale bescherming, of vooral sociale disciplinering?
De verantwoordelijkheid wordt lager gelegd, bij de steden en gemeenten, terwijl de politieke winst federaal wordt opgeëist. En wie onderaan de ladder terechtkomt, krijgt begeleiding — maar geen keuze.
Het lijkt erop dat N-VA tussen hakken en dumpen toch al een beetje bang is voor de volgende verkiezingen en daarom kiest voor slaan én zalven.
(Foto: screenshot ‘De Afspraak’.)
