Zegt de ene narcist tegen de andere…
Vandaag gaan Donald Trump en Vladimir Poetin de wereld onder mekaar verdelen. Ze schuiven aan tafel op een van de meest afgelegen plekken die de Amerikaanse diplomatie kon bedenken: een militaire basis net buiten Anchorage, Alaska. Het toneel is zorgvuldig gekozen, de agenda overladen, de verwachtingen gematigd. Oekraïne mag niet mee babbelen. Donald en Vladimir gaan onder mekaar proberen te peilen of er nog ruimte is voor een wankel bestand – of minstens voor een politieke show die beide heren thuis kunnen verkopen.
Een besloten gesprek, een gespannen context
Op Joint Base Elmendorf-Richardson staat Trump persoonlijk klaar om Poetin te ontvangen. Eerst volgt een één-op-één-gesprek dat meerdere uren kan duren, daarna schuiven beide delegaties aan. Aan Russische zijde: zwaargewichten als de ministers van Buitenlandse Zaken, Defensie en Financiën, een topadviseur van het Kremlin en de CEO van het staatsinvesteringsfonds RDIF. Wie Trump aan zijn zijde zet, blijft voorlopig geheim.
Oekraïne is dus opvallend afwezig. Op verzoek van Poetin wordt ‘de Volodymyr’ niet toegelaten tot het overleg, al kreeg hij gisteren nog een videogesprek met Trump en Europese leiders. Trump belooft dat hij Zelensky na afloop als eerste belt, maar of dat volstaat om wantrouwen weg te nemen, is twijfelachtig.
Wat ligt er écht op tafel?
De centrale kwestie is uiteraard de oorlog in Oekraïne. Trump herhaalt al maanden dat hij het conflict “binnen 24 uur” kan beëindigen, maar in de praktijk lijkt zijn aanpak neer te komen op harde toegevingen van Kiev. Volgens hem zijn territoriale opofferingen onvermijdelijk: de Donbas zou Russisch worden, de Krim erkend als deel van de Russische Federatie. Daartegenover zouden Cherson en Zaporizja terug naar Oekraïne kunnen gaan.
Zelensky heeft daar geen boodschap aan. Voor hem is elk stuk land dat onder Russische controle blijft, een uitnodiging tot nieuwe agressie. Hij vraagt veiligheidsgaranties en volwaardig zitje aan de onderhandelingstafel.
Daarnaast speelt het dossier van de bevroren Russische tegoeden. Europa wil de rente op honderden miljarden euro’s Russische staatsactiva aanwenden voor Oekraïne, Moskou noemt dat “economische agressie”. Poetin ziet Washington als de enige gesprekspartner die er écht toe doet.
Trump als ‘vredepresident’
De Amerikaanse president wil zich profileren als de man die de oorlog kan stilleggen zonder eindeloze miljardenstromen richting Kiev. Hij verwacht dat Europa meer verantwoordelijkheid neemt, zowel financieel als militair. Op zijn eigen platform Truth Social zette hij dit weekend de toon: volgens hem moet Oekraïne NAVO-lidmaatschap definitief opgeven en de herovering van de Krim uit het hoofd zetten. “Sommige dingen veranderen nooit”, schreef hij. Voor Trump is dat geen onrecht, maar een politieke realiteit die het conflict “bijna onmiddellijk” kan beëindigen.
Poetin zoekt legitimiteit, Zelensky steun
Voor Poetin is de top meer dan een onderhandelingsmoment. Hij wil tonen dat Rusland nog steeds een speler van wereldformaat is, ondanks sancties en internationale isolatie. De erkenning van de Krim en de Donbas staan bovenaan zijn verlanglijst, net als een belofte dat Oekraïne nooit lid wordt van de NAVO.
Zelensky zit intussen klem. Binnen Oekraïne groeit de oorlogsmoeheid, volgens peilingen daalt de steun voor een eindeloze strijd. Toch blijft hij hard in zijn boodschap: geen territoriale toegevingen, geen Russische troepen op Oekraïens grondgebied. Zijn hoop is dat de VS en de EU voldoende druk blijven zetten op Moskou om een staakt-het-vuren niet louter een bevriezing van de frontlijn te laten zijn.
Europa kijkt mee vanop de zijlijn
Voor Europese leiders is de top in Alaska een dubbelzinnig moment. Enerzijds zien ze kansen op een tijdelijke rustpauze in een oorlog die hun eigen economie en energievoorziening blijft belasten. Anderzijds vrezen ze dat Trump deals sluit boven de hoofden van Kiev en Brussel.
De Britse premier Starmer noemt de ontmoeting “de beste kans in jaren” voor een bestand, NAVO-chef Mark Rutte legt de bal nadrukkelijk “in het kamp van Poetin”. Tegelijk herinneren Frankrijk, Duitsland en de EU eraan dat territoriale beslissingen enkel met Kiev besproken kunnen worden.
Lage verwachtingen, hoog risico
Dat de top tot een doorbraak leidt, gelooft bijna niemand. Zelfs in het Witte Huis wordt dit overleg afgedaan als een luisterronde, een eerste verkenning. De kans op een mislukking wordt door Trump zelf op 75 procent geschat. Toch is de inzet reëel: mocht er wél een akkoord in wording zijn, dan kan dit de machtsverhoudingen in Europa en daarbuiten fundamenteel herschikken.
(Foto: Shutterstock)
