Tegen 2030 moeten Europese landen flink minder CO₂ uitstoten, met als einddoel: een klimaatneutraal Europa in 2050. Alleen… dat bereik je natuurlijk niet van vandaag op morgen. Daarom werkt de EU met tussenstappen, zoals de koolstoftaks die vanaf 2027 van kracht wordt.
Even kort samengevat: de koolstoftaks is een Europese milieubelasting die in 2027 van start gaat. Het doel? Minder uitstoot van broeikasgassen. En dat doen ze door fossiele brandstoffen, zoals die voor verwarming en transport, duurder te maken. Het systeem zelf is niet nieuw, het wordt gewoon verder uitgebreid. Leveranciers betalen heffingen op hun CO₂-uitstoot, die kosten worden natuurlijk doorgerekend aan de consument.
Ons land moet nog heel wat meer doen om aan de eisen van Europa te voldoen. Zo is er het energie- en klimaatplan: elk land stelt zo’n plan op en dient het in bij de EU. De koolstoftaks maakt daar deel van uit en moet helpen om de doelen van dat nationale plan te halen.
Met dank aan corona
Kort uitgelegd: een koolstoftaks betekent dat het duurder wordt om CO₂ uit te stoten. Zo wil men het gebruik van fossiele brandstoffen ontmoedigen. En precies dat helpt bij de hoofddoelen van het plan: minder broeikasgassen, meer hernieuwbare energie en een zuiniger energieverbruik.
België weet eigenlijk al dat het ingediende plan niet voldoet aan de eisen van Europa. Hoe we daar dan toch mee wegkomen? Puur geluk. Ons land ontsnapt waarschijnlijk aan boetes dankzij een paar ‘boekhoudkundige meevallers’, en dat hebben we te danken aan, jawel, de corona- en energiecrisis.
Tussen 2021 en 2024 stootte België minder CO₂ uit dan verwacht. Dat compenseert de extra uitstoot die we de komende jaren nog mogen verwachten. In die periode reden we minder rond, kreeg de economie rake klappen en werd er zuiniger gestookt. Het gevolg? Minder CO₂-uitstoot. Al is dat effect intussen wel bijna uitgewerkt.
Stroom goedkoper, gas duurder
Vlaams minister van Klimaat, Melissa Depratere (Vooruit), verduidelijkte dat België de Europese klimaatdoelstellingen zou halen dankzij extra inspanningen in het Vlaams Klimaatplan. Vanaf 2028 verschuift de regering meer dan 360 miljoen euro aan heffingen van de elektriciteitsfactuur naar de gasfactuur. Simpel gezegd: stroom wordt goedkoper, gas duurder.
Waarom? Omdat elektriciteit in Vlaanderen vandaag bijna een luxe is. En dat terwijl we allemaal netjes zouden moeten overschakelen op elektrische wagens en warmtepompen. Met deze “taxshift” wil de regering die overstap eindelijk een beetje betaalbaar maken. Gasverwarming? Die wordt dan weer iets minder gezellig.
Dubbele korting?
Naast de grote taxshift gooit de Vlaamse regering er nog een extraatje bovenop: korting op elektriciteit. “We willen mensen motiveren om over te schakelen, maar niet straffen als dat niet lukt,” zegt Depraetere.
Concreet: wie nog verwarmt met gas of stookolie betaalt daar meer voor, maar krijgt tegelijk goedkopere stroom. Alles samen blijft de rekening dus ongeveer gelijk. Wie al elektrisch verwarmt, krijgt de jackpot: dubbele korting. Minder betalen én groener bezig, dat leest zelfs je thermostaat graag.
Al is het idee van de “dubbele korting” marketingachtig: het betekent dat wie al elektrisch verwarmt, niet te maken krijgt met de verhoging van gasheffingen en tegelijk profiteert van de korting op elektriciteit. Maar in realiteit is het dus niet alsof je écht twee extra kortingen krijgt, het is vooral een herverdeling van kosten, geen echte bonus bovenop. Met andere woorden: voor wie al elektrisch verwarmt, voelt het als een voordeel, maar het is niet zo dat de overheid je twee keer “extra geld” geeft. Het is vooral boekhoudkundig voordelig.
