“Uit veiligheids- en ethische bezorgdheid.”
De stad Gent blokkeert twee populaire AI-tools op werktoestellen en het interne netwerk. Officieel om dataveiligheid en ethiek te beschermen, maar de bredere vraag blijft: hoeveel controle hebben overheden nog over artificiële intelligentie op de werkvloer?
Gent heeft de digitale deur op slot gezet voor twee opvallende AI-spelers. Stadspersoneel mag voortaan geen gebruik meer maken van Grok, de chatbot van Elon Musks xAI, en het Chinese DeepSeek op werkcomputers of via het beveiligde stadsnetwerk. AI die zich van andere ‘waarheden’ bedient, mogen wel nog.
De maatregel komt er volgens de stad uit een combinatie van ethische bezorgdheden en veiligheidsrisico’s. Het gaat dus niet om een technische storing of tijdelijke test, maar om een bewuste blokkering van twee snelgroeiende AI-platformen.
Schepen van Digitalisering Hafsa El-Bazioui (Groen) maakt duidelijk dat Gent wel degelijk mee wil in het AI-verhaal, maar tegelijk de risico’s niet wil negeren.
“Gent rijdt volop mee in de AI-race, maar we nemen ook onze verantwoordelijkheid,” klinkt het. “Toepassingen zoals DeepSeek en Grok blokkeren we uit veiligheids- en ethische overwegingen die al uitvoerig gedocumenteerd zijn.”
Van TikTok naar AI: digitale verboden worden de norm
Overheden zijn al langer bezig met het afbakenen van wat wel en niet mag op werktoestellen. Zo werd onder meer de Chinese video-app TikTok eerder al geweerd op apparaten van verschillende administraties, onder meer uit vrees voor dataverzameling en mogelijke inmenging door buitenlandse overheden. Rijst de vraag welke overheden we moeten vrezen. Is China gevaarlijker dan de VS?
Gent trekt die lijn nu door naar generatieve AI-tools, in een dossier dat steeds gevoeliger wordt naarmate de technologie sneller evolueert dan de regelgeving.
Waarom Grok en DeepSeek in de ban gaan
De keuze voor precies deze twee tools is niet toevallig.
Bij Grok ontstond eerder controverse rond de generatie van seksueel getinte AI-beelden, waaronder zogenoemde “uitkleedfuncties” die zonder toestemming realistische beelden konden manipuleren. Dat leidde tot bezorgdheid over misbruik en de verspreiding van valse naaktbeelden.
DeepSeek ligt dan weer onder vuur omwille van data-opslag op Chinese servers, waarbij volgens critici onvoldoende transparantie bestaat over wat er met ingevoerde informatie gebeurt.
In beide gevallen speelt dus dezelfde rode draad: twijfel over wat er precies met data gebeurt zodra die het platform binnenstroomt. Blijft de vraag of we dat met AI die op Amerikaanse leest is geschoeid, wel weten en controleren.
De stille AI-revolutie op de werkvloer
De beslissing van Gent past in een bredere trend. In zowat alle sectoren zijn generatieve AI-tools in enkele jaren tijd ingeburgerd geraakt, vaak sneller dan werkgevers of overheden kunnen volgen.
Veel organisaties voeren intussen richtlijnen in over het gebruik van AI, maar in de praktijk gebruiken werknemers tools zoals ChatGPT, Copilot of andere varianten vaak op eigen initiatief om hun werk te versnellen.
Dat zogenaamde “schaduwgebruik” is niet zonder risico, waarschuwen experten. Werknemers kunnen onbewust gevoelige documenten of interne informatie invoeren in externe systemen, met beperkte controle over waar die data terechtkomen.
AI-expert Steven Latré (Imec) zegt in ‘De Morgen’ dat dat een structureel probleem is. “Werknemers laden met de beste bedoelingen documenten op die bedrijfsgevoelige informatie bevatten. Als werkgever heb je daar weinig zicht en controle op, terwijl die data kunnen worden gebruikt om modellen verder te trainen.”
Balanceren tussen innovatie en controle
De vraag waarom sommige AI-tools wel worden toegelaten en andere niet, blijft intussen onbeantwoord in één simpele regel.
Volgens experten zit elke toepassing in een ander risicoprofiel, maar is een volledig open of volledig gesloten beleid even onrealistisch.
“Je wil niet alles dichttimmeren, maar ook niet alle sluizen openzetten,” klinkt het. “Het is niet onlogisch dat steden een lijn trekken, maar elk AI-model brengt andere uitdagingen met zich mee.”
Geen domino-effect in andere steden (voorlopig)
Opvallend genoeg volgen niet alle administraties dezelfde koers. In Antwerpen is voorlopig geen gelijkaardig verbod gepland voor AI-tools op werktoestellen. Daar wacht men de verdere evolutie van de technologie en regelgeving af.
De digitale kloof tussen voorzichtigheid en adoptie lijkt daarmee ook binnen de overheid zelf steeds zichtbaarder te worden.
(Foto: Gianni Barbieux/Photo News/Photo News)
