De Wever zwijgt, ‘sterke Jan’ test de temperatuur in het bad.
In de Wetstraat blijven ze kibbelen over de meerwaardebelasting. Het ding is nog altijd niet in finale vorm gegoten. Toch lekte deze week een ontwerptekst uit van het kabinet-Jambon, waarin contouren zichtbaar worden van wat de regering-De Wever op financieel vlak voor ogen heeft. Premier Bart De Wever (N-VA) zelf kiest voorlopig voor de luwte: “Het debat is fictief zolang er geen wetsontwerp is neergelegd.”
Wat houdt de meerwaardebelasting precies in?
De meerwaardebelasting – door sommigen eufemistisch een ‘solidariteitsbijdrage’ genoemd – is een nieuwe fiscale heffing die de regering-De Wever op de rails wil zetten. Het principe is eenvoudig: op winsten uit financiële activa, zoals aandelen, obligaties en cryptomunten, zou voortaan een belasting van 10 procent geheven worden. Over de concrete uitwerking van die belasting is zowel tijdens de regeringsvorming als erna pittig gediscussieerd tussen de Arizonapartijen. Al sinds de regeringsonderhandelingen is dit een van de meest explosieve dossiers binnen de Arizonacoalitie, waarbij ideologische breuklijnen tussen liberalen, socialisten en Vlaams-nationalisten telkens opnieuw voor spanningen zorgen.
Toch circuleren er al heel concrete cijfers en uitzonderingsregels.
De krant ‘De Tijd’ kon documenten inkijken die aangeven dat de regering mikt op een heffing van 10 procent op meerwaarden op financiële activa – aandelen, obligaties, cryptomunten, derivaten en beleggingsfondsen inbegrepen. Klassieke spaarders hoeven zich geen zorgen te maken: pensioensparen, groepsverzekeringen en familiale schenkingen worden voorlopig buiten schot gehouden. Maar dat de tekst die morgen als werkdocument op tafel ligt in regeringskringen al spanningen oproept, hoeft niemand te verbazen. Dit dossier raakt aan geld, ideologie en macht — een drietrapsraket voor politieke explosies.
Ongemakkelijke evenwichten
Wat op tafel ligt, is een ontwerp dat probeert recht te doen aan zes politieke partijen die elk hun eigen electorale navel najagen. Er komt een vrijstelling tot 10.000 euro aan meerwaarden per jaar, een progressieve schijf voor grote aandeelhouders (1,25 tot 10 procent) en – controversiëler – een uitzonderingsregime voor wie zijn aandelen minstens tien jaar vasthoudt. Die laatste passage is een duidelijke toegeving aan de MR, die van meet af aan duidelijk maakte dat ze het langetermijnkapitaal ongemoeid wilde laten. Vooruit en CD&V zien die passage dan weer als een dolk in de rug van de zogenaamde “rechtvaardige fiscaliteit”.
Jambon lijkt alvast de MR-lijn te volgen, althans voorlopig. In de tekst staat letterlijk dat er sprake is van een “bijzonder regime voor meerwaarden gerealiseerd na een houdperiode van tien jaar”. Een formulering die vaag genoeg blijft om ruimte te laten voor politieke massage. Voor Vooruit en CD&V is dat net het probleem: te vaag en te gunstig voor de happy few.
De Wever: “Premature bespiegelingen”
In de Kamer werd premier De Wever geconfronteerd met de eerste politieke storm over het gelekte plan. De oppositie rook bloed en vuurde vragen af, maar kreeg een stugge N-VA-voorzitter als antwoord. “Dit is een fictief debat”, klonk het droog. “Het overleg is nog gaande, op technisch niveau.” Met andere woorden: laat ons eerst nog wat binnenkamers stoeien voor we publiekelijk met elkaar op de vuist gaan.
Dat De Wever zich op de vlakte houdt, is puur strategisch. In het ontwerp staat immers heel wat waar ook zijn achterban moeilijk van kan slikken. De afschaffing van de Reynderstaks op fondsen is bijvoorbeeld een tegemoetkoming aan beleggers, maar tegelijk opent de 10-procentheffing op bredere activa de deur naar structurele belasting op vermogenswinst. Een ideologisch breekpunt voor liberalen én een electorale mijn voor Vlaams-nationalisten die ooit beweerden dat elke belasting er een te veel is.
Tussenoplossing of compromisbom?
Nog explosiever is de poging van Jambon om de beruchte grens van 20 procent aandelenbelang – vanaf wanneer je extra voordelen krijgt – uit te smeren over “families tot de vierde graad” én “over een periode van tien jaar terugwerkend”. Een juridische kluwen dat vooral uitnodigt tot fiscale acrobatie, en waarop critici nu al het label ‘achterpoortje deluxe’ kleven. Dat deze passage in de wandelgangen al als tussenoplossing wordt verkocht, zegt veel over de labiele evenwichten binnen de Arizonacoalitie.
En wat zegt links?
Vooruit houdt zich voorlopig opvallend gedeisd, maar de frustratie borrelt. “Er staat niets in het regeerakkoord over een vrijstelling na tien jaar,” klinkt het intern. CD&V houdt de sociale trom: “De sterkste schouders moeten dragen, niet de kleine belegger.” Maar het is vooral de vraag of deze partijen straks voldoende onderhandelingsgewicht hebben om dat adagium nog te verzilveren. De technische besprekingen beginnen deze week. Daarna volgt de politieke worsteling, met alle klassieke ingrediënten: achterkamerdeals, verontwaardiging op X en dappere interviews in zondagse praatprogramma’s.
Wordt dit de volgende barst?
De eerste versie van het wetsontwerp is, zoals dat dan heet, “een uitnodiging tot dialoog”. Maar wie tussen de lijnen leest, merkt dat het eerder een diplomatiek mijnenveld is. De Wever speelt voorlopig voor afstandelijke regisseur, maar hij weet dat elke passage in dit dossier zijn geloofwaardigheid kan kosten. In het land van fiscale taboes en electorale onzekerheden is een wetsontwerp als dit zelden de eerste, maar meestal wel de laatste versie van de waarheid.
(Foto: Xavier Piron/Photo News)
