Nieuwe “werktellers” op pensioenwebsite moeten duidelijkheid brengen, maar zorgen vooral voor meer stress, meer vragen en vooral: meer twijfel.
De overheid heeft weer iets nieuws bedacht om “transparantie” te verhogen. Vanaf nu kan iedereen op de pensioenwebsite zijn persoonlijke tellers raadplegen: hoeveel dagen je al hebt gewerkt, hoeveel je er nog moet doen, en vooral hoeveel manieren er bestaan om toch nog eens een stukje pensioen af te pakken of toe te voegen.
Het resultaat is een digitale rekenmachine die zogezegd duidelijkheid moet brengen, maar in de praktijk vooral lijkt op een spelshow waar de spelregels elke week lichtjes wijzigen.
Nieuwe regels, nieuwe verwarring
De zogenaamde pensioenhervorming werd verkocht als modern, eerlijk en vooral “duidelijk”. In werkelijkheid lijkt het eerder op een herwerkte versie van een bordspel waarvan iemand halverwege de pot beslist heeft om de regels aan te passen.
Wie vroeger op pensioen dacht te kunnen gaan, moet nu plots rekening houden met een pensioenmalus: een korting van 5 procent per jaar dat je te vroeg stopt. Klinkt simpel, tot je ontdekt dat er een hele resem uitzonderingen bestaan die even helder zijn als mist op een herfstmorgen.
Wie langer werkt krijgt een bonus. Of toch niet altijd. Of toch alleen als je niet te vaak ziek bent geweest. Of als je genoeg dagen hebt gewerkt. Of als je niet in de verkeerde categorie valt. Kortom: geluk hebben is ook een loopbaanstrategie geworden.
Sandra en het mysterie van de bewegende doelpalen
Neem bijvoorbeeld Sandra, 57 jaar, voltijds aan het werk en met de hoop ooit nog iets van haar pensioen te zien dat niet voelt als aalmoes met voorwaarden.
Volgens de nieuwe teller op de website zit ze “bijna goed”. Al moet ze wel nog een paar jaar verder werken om in aanmerking te komen voor de bonus. Of de malus te vermijden. Of allebei. Afhankelijk van welke pagina je net opent.
Sandra ontdekt al snel dat haar werkverleden een soort boekhouding is waarin bepaalde jaren plots wel meetellen en andere niet. Ziekte? Soms wel, soms niet. Tijdskrediet? Hangt ervan af. De regels lijken minder op sociale zekerheid en meer op een escape room zonder uitgang.
De digitale waarheid (tot de volgende update)
Om het helemaal modern te maken, werd ook een online teller gelanceerd op een officiële website. Die zou in real time tonen hoe je ervoor staat. Alleen lijkt de interesse zo groot dat de site af en toe plat gaat.
Of dat nu komt door enthousiasme of door collectieve paniek, vul zelf maar in.
Hoe dan ook, elke klik op “mypension” voelt een beetje als het openen van een verrassingsdoos waarvan je op voorhand al weet dat er geen cadeautje in zit.
Spelregels tijdens de match
Het meest opmerkelijke aan de hele hervorming is misschien wel dat de spelregels niet alleen ingewikkeld zijn, maar ook onderweg nog worden aangepast.
Vandaag telt een bepaalde periode mee. Morgen misschien niet. Vandaag ben je “bijna in orde”. Over een jaar zit je plots weer verder van huis.
Het doet denken aan een voetbalmatch waarin de scheidsrechter na 70 minuten beslist dat goals alleen nog tellen als ze met links zijn gemaakt. En dat de keeper vanaf nu ook veldspeler moet zijn, maar enkel op regenachtige dagen.
Diefstal in slow motion
En zo blijft er bij veel mensen vooral één gevoel hangen: wat hier verkocht wordt als hervorming, is gewoonweg diefstal.
Wat ons betreft blijft het simpel: wie tijdens het spel de regels verandert, moet niet verbaasd zijn dat spelers zich afvragen of het nog wel hetzelfde spel is.
Of in mensentaal: als je vandaag iets opbouwt op basis van duidelijke afspraken en morgen blijkt dat die afspraken herzien zijn, dan is “vertrouwen in het systeem” vooral een theoretisch begrip geworden.
En zolang dat zo blijft, zal geen enkele teller op een website dat gevoel kunnen wegklikken.
(Foto: PD)
