De overheid heeft weer iets gevonden om te verbieden. Vanaf 1 september 2028 mogen vapes in België enkel nog naar… niets smaken. Of ja, naar “tabak”. Maar wie ‘tabak’ al eens geprobeerd heeft die weet: tabakvapes smaken helemaal niet naar tabak, maar naar geroosterde hondenstront. Van mango tot munt en van framboos tot watermeloen: alles gaat eruit. Weg. Gedaan. Opgeruimd.
Volgens Frank Vandenbroucke is dat nodig om jongeren te beschermen. En eerlijk: daar valt iets voor te zeggen. Tieners beginnen te vapen omdat hun vape naar bubblegum smaakt. Dat probleem bestaat. Punt.
Maar tegelijk voelt dit ook weer als een klassiek staaltje overheidslogica: er is een probleem, dus we verbieden gewoon alles wat ermee te maken heeft. Fijn. Case closed. Op papier toch.
Volgens Vandenbroucke - zo zegt hij in HLN en die schrijven het op alsof het nog waar is ook, “De vape is een uitvinding van een criminele industrie die een nieuwe generatie kinderen verslaafd wil maken aan nicotine.” Maar de vape is ooit op de markt gekomen als alternatief voor de sigaret. Minder schadelijk, minder stinkend, en voor veel rokers een manier om eindelijk van die pakjes Marlboro af te raken. Geen mirakeloplossing, maar wel een stap vooruit. Alleen hoor je dat verhaal vandaag nog zelden.
Vandenbroucke's woorden klinken lekker hard, omdat-ie zo meteen een genuanceerd debat dood wil slaan. Zo kennen we hem: alles wordt zwart-wit. Goed versus slecht, beschermen versus verbieden.
En dan kom je bij de hamvraag: gaat dit werken? Wie denkt dat jongeren in 2028 plots massaal gaan zeggen “goh, nu mijn vape niet meer naar aardbei smaakt, stop ik ermee”, gelooft waarschijnlijk ook nog in de tandenfee. Wat wél zal gebeuren, is dat die smaakjes gewoon verdwijnen naar waar ze altijd verdwijnen: de grijze en zwarte markt. Online shops, buitenlandse webwinkels, obscure Telegram-groepen… pick your poison. Enfin, diezelfde plekken dus waar je de inmiddels al verboden ‘wegwerpvape’ ook nog gewoon onder de toonbank kunt krijgen.
Met andere woorden: het probleem verdwijnt niet. Het verhuist. En daar zit de ironie. Terwijl de overheid zegt dat ze de controle wil verhogen en jongeren wil beschermen, duwt ze net een stuk van de markt uit het zicht. Minder controle, minder zicht op wat er effectief in die vapes zit, en meer ruimte voor rommel waar écht niemand beter van wordt.
Ondertussen blijven volwassen rokers, die misschien net wél geholpen waren met een smaakje om van de sigaret af te blijven, achter met een “neutrale” vape die ongeveer even aantrekkelijk is als een lauwe pint zonder schuim.
Het is een beetje het verhaal van deze tijd: er wordt zoveel verboden dat je je stilaan begint af te vragen wat er nog wél mag. Misschien moeten we het eens omdraaien en gewoon een lijst maken met toegelaten dingen. Dat zou sneller klaar zijn.
Tot dan: geniet nog even van je mango- of framboosvape. Je hebt nog tot 2028. Daarna smaakt alles… naar beleid.
