“Discriminatie van een fallocraat.”
Voor Jan Jambon - alias sterk Jan - is Blegië het land van de profiteur en hij heeft er een bedenkelijke erezaak van gemaakt om ze allemaal te pakken en te straffen. Maar de vraag is wie er profiteert. In het woordenboek van Jan, blijkt dat begrip namelijk een veel bredere definitie te hebben. Zijn federale pensioenhervorming veroorzaakt opnieuw politieke spanning. Dit keer gaat het over de manier waarop geboorteverlof wordt behandeld in de nieuwe regeling voor vervroegd pensioen. Vaders en meeouders die tijd nemen na de geboorte van hun kind, dreigen die dagen later te zien wegvallen in hun loopbaanberekening. Vanuit de meerderheid klinkt scherpe kritiek: volgens cd&v gaat het om “pure discriminatie”.
Geboorteverlof telt niet mee als gewerkte periode
België voorziet vandaag 20 dagen geboorteverlof voor vaders en meeouders, op te nemen binnen de vier maanden na de geboorte. Dat systeem is de afgelopen jaren stelselmatig uitgebreid, met de ambitie om de betrokkenheid van partners bij de zorg voor pasgeboren kinderen te versterken. Een verdere uitbreiding tot 25 dagen wordt voorbereid door minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit), al moet de regering dat nog definitief goedkeuren.
In de nieuwe pensioenhervorming van Jambon speelt dat verlof echter een andere rol. Wie vanaf 60 jaar met vervroegd pensioen wil gaan via het nieuwe systeem, moet onder meer aantonen dat hij of zij voldoende effectief gewerkte dagen heeft opgebouwd: 42 loopbaanjaren met minstens 234 gewerkte dagen per jaar.
Geboorteverlof geldt daarbij niet als gewerkte periode. Dat kan voor sommige werknemers doorslaggevend zijn in het al dan niet behalen van de vereiste loopbaanvoorwaarde.
Kritiek binnen de meerderheid
Binnen de meerderheid stuit die keuze op verzet. Cd&v-Kamerlid Nahima Lanjri spreekt van een bewuste en foutieve beleidskeuze.
Volgens haar is het onbegrijpelijk dat het opnemen van geboorteverlof financieel nadelig kan uitdraaien in het pensioenstelsel. De partij stelt dat het systeem een ontmoediging inhoudt voor ouders die net actief willen deelnemen aan de zorg voor hun pasgeboren kind.
Ook de redenering van de minister, die het onderscheid maakt tussen verplichte en niet-verplichte afwezigheid, wordt in vraag gesteld. Cd&v wijst erop dat ook moederschapsrust slechts gedeeltelijk verplicht is en toch ruimer wordt meegeteld in de pensioenberekening.
De partij eist dat het systeem wordt aangepast vóór de definitieve goedkeuring van de hervorming in tweede lezing. Volgens cd&v moet geboorteverlof, net als adoptie- en pleegzorgverlof, volledig gelijkgesteld worden met gewerkte dagen.
“Niet verplicht, dus niet gelijkgesteld”
Minister Jambon verdedigt de huidige aanpak met een strikt onderscheid in karakter van het verlof. Moederschapsrust en militaire dienstplicht worden wel meegeteld omdat het om verplichte periodes gaat, klinkt het. Geboorteverlof is volgens hem een recht, maar geen verplichting, en wordt daarom anders behandeld in de berekening.
Volgens het kabinet zou een gelijkschakeling bovendien budgettaire gevolgen hebben en moet zo’n beslissing via het kernkabinet worden genomen.
Politieke en sociale spanning neemt toe
Ook binnen de oppositie en bij vakorganisaties groeit de kritiek. ACV-voorzitter Ann Vermorgen stelt dat de hervorming mensen dwingt tot keuzes die niet meer aansluiten bij de maatschappelijke realiteit, waarbij zorgtaken en arbeid steeds vaker worden gedeeld tussen ouders.
Vooruit schaart zich achter de vraag van cd&v om het systeem aan te passen. Volgens Kamerlid Anja Vanrobaeys is het logisch dat periodes van geboorteverlof niet worden afgestraft in de pensioenberekening, net omdat ze de verdeling van zorgtaken tussen partners moeten stimuleren.
Breder debat over werk en zorg
De discussie raakt aan een breder probleem in de pensioenhervorming: de impact op de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt. Volgens recente analyses blijft die kloof bestaan, en zou ze in bepaalde scenario’s zelfs licht toenemen.
Tegen die achtergrond groeit de bezorgdheid dat de hervorming een bestaande ongelijkheid net kan versterken, door periodes van zorgverlof zwaarder te laten doorwegen in de loopbaanvoorwaarden.
De regering-De Wever wil de pensioenhervorming versneld door het parlement jagen, maar het dossier blijft politiek gevoelig. Met de discussie over geboorteverlof komt er opnieuw een conflict bij dat de meerderheid verdeelt over de toekomst van het pensioenstelsel.
(Foto: Joel Hoylaerts/Photo News)
