Een tweede kans aub: “Ik deelde een examen, geen wapens.”
Hij stond ooit als Openbaar Ministerie-pitbull in assisenzalen, met dossiers over vergiftigde kinderen en verdronken peuters onder zijn arm. Nu staat hij zelf terecht – niet voor moord, maar voor iets wat Justitie misschien nog wel harder raakt: ordinaire examenfraude. Carl B., de gevallen advocaat-generaal, betrad woensdag de Gentse tuchtrechtbank met trillende handen en een spiekbriefje. Geen bewijzen of pleidooien deze keer, wel een smeekbede om mededogen. “Ik ben alles kwijt,” jammerde hij. “Mijn huis, mijn vriendin, mijn waardigheid.” Per ongeluk een vuilniszak buitengezet op de verkeerde dag ? Zat daar toch wel de geloofwaardigheid van de rechterlijke macht in, zeker.
De man die te graag ‘hielp’
Carl B. is geen boef van de straat, geen witwasbaron met Panamese connecties, maar een man met een toga, een cv van 27 jaar magistratuur en, naar eigen zeggen, “grenzeloze collegialiteit”. Die laatste eigenschap werd hem fataal. Volgens zijn advocaten heeft hij zich ‘vergaloppeerd’ in zijn drang om anderen te helpen. Als we het goed begrijpen moeten we het het delen van examenvragen met kinderen van bevriende magistraten gewoon een vorm van sociale hulpverlening zien? Ja, want er was geen handje contant geld, geen kluis onder de trap. trappen we daar in? Het was niet de slager op de hoek die hier vals speelde, maar een topfiguur binnen Justitie.
Zijn slachtoffer? De rechtstaat. Zijn motief? Collegialiteit. Zijn verdediging? “Ik ben geen crimineel. Ik heb alleen maar mensen geholpen.” Dat ‘alleen maar’ verdoezelt dat hij als lid van de examencommissie bij de Hoge Raad voor de Justitie verantwoordelijk was voor het correct en onpartijdig rekruteren van de nieuwe generatie rechters en parketmagistraten. In plaats daarvan gaf hij selectief kandidaten een duwtje in de rug – met het juiste antwoord.
“Hij scheet in mijn bureau”
De sessie bereikte een ongemakkelijke diepte toen Carl B. het had over eigen pestervaringen op het werk. “Een collega kwam elke dag een scheet laten in mijn bureau,” deelde hij met een ernstig gezicht, alsof dat enige context gaf voor het verspreiden van vertrouwelijke examens. “Ik herkende dat gedrag bij die jongen die ik hielp. Hij werd ook gepest.” Dus hielp hij hem aan de antwoorden. Iets met projectie, en veel met foute keuzes.
Voorzitter van de tuchtrechtbank: “Meneer B., dat zijn geen fraaie feiten.”
Carl B.: “Het is gewoon onverstandig geweest.”
Unaniem was de rechtbank dat niet. De aanklager, een collega van weleer, maakte het pijnlijk duidelijk: “Het vertrouwen van de burger is aangetast. Hij is zijn mandaat onwaardig.” Kortom: exit Carl B., tenzij de tuchtrechters besluiten dat spijt, een depressie en het verlies van een liefdesrelatie volstaan als boetedoening.
Excuusmachine in overdrive
De advocaten van B. toverden het complete humanitaire arsenaal boven. Zijn psychische toestand is rampzalig. Zijn sociaal leven ligt in puin. Hij werd publiekelijk door het slijk gehaald. Wat moet de samenleving nog meer? “Men wil hem nu als rotte appel verwijderen uit de mand,” pleitte meester Arnou, “maar vergeet niet: ook rotte appels zijn ooit geplukt met de beste bedoelingen.”
Alleen: hoe hard moet je je hoofd in het zand steken om niet te beseffen dat ‘de mand’ in dit geval het gerecht zelf is? Een instituut dat nu al wankelt onder personeelstekorten, digitale chaos en jarenlange politieke verwaarlozing. Als zelfs binnen de magistratuur vriendjespolitiek en examenlekken gedoogd worden als “grenzeloze collegialiteit”, wat blijft er dan nog over van de neutraliteit die Justitie hoort uit te stralen?
De moraliteit van de magistraat
Volgens Carl B. zou een tweede kans hem opnieuw zin geven in het leven. “Ik ben 60 jaar. Ik kan nog iets betekenen voor de maatschappij.” Vraag is: willen we dat risico nemen? Kan iemand die de deur op een kier zette voor belangenvermenging, vertrouwelijke info lekte en daarna naar het slachtofferregister greep, ooit nog neutraal oordelen over een ander?
De rechtbank spreekt zich uit op 30 juni. Tot die tijd is Carl B. geschorst – al veertien maanden – met twintig procent loonaftrek. Valt wel mee, toch? Strafrechterlijke vervolging volgt later. Ondertussen wacht Justitie, alweer, op herstel. Niet in de vorm van spijtige speeches of tranerige monologen, maar in structurele hervormingen, zuivering en het besef dat ook togadragers tot de orde kunnen – en móéten – worden geroepen.
Misschien gaat het hier niet over een examen. Het gaat over integriteit. En die leent je niet uit, zelfs niet aan de zoon van een bevriende magistraat.
(Foto: Christophe Licoppe/Photo News)
