De impact van de crisis in het Midden-Oosten is voorlopig nauwelijks zichtbaar in de supermarkt, maar volgens economen is er storm op komst.
Aan de kassa lijkt er voorlopig weinig aan de hand. Sommige producten zijn zelfs licht goedkoper geworden tegenover begin dit jaar, zo berekende het ‘Nieuwsblad’. Kortingen, concurrentie tussen supermarkten en eerdere prijsdalingen zouden voorlopig de harde realiteit maskeren.
Maar die rust is misleidend. De economische druk bouwt zich elders al op.
Het Federaal Planbureau waarschuwde begin april al voor een hogere inflatie, aangejaagd door de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Die vertaalt zich vandaag vooral in duurdere energie en brandstof. De supermarkt volgt traditioneel later.
Vertraging als economische realiteit
Volgens economen is die vertraging structureel. Producenten en retailers werken met voorraden en contracten die maanden eerder werden vastgelegd. Daardoor sijpelen hogere kosten slechts geleidelijk door naar de consument.
Intussen stijgen cruciale kostencomponenten wel degelijk. Afgeleide olieproducten, essentieel voor verpakkingen zoals plastic, zijn al aanzienlijk duurder geworden. Ook kunstmestprijzen staan onder druk, wat rechtstreeks impact heeft op toekomstige oogsten en voedselprijzen.
Daarbovenop komen stijgende transportkosten. Duurdere brandstof, hogere verzekeringspremies en langere vaarroutes zorgen ervoor dat importproducten in prijs toenemen. Wat vandaag in de rekken ligt, weerspiegelt die nieuwe realiteit nog niet.
Structurele druk op de keten
De voedingsketen wordt op meerdere fronten tegelijk onder druk gezet. Producenten kampen met hogere grondstoffenprijzen, duurdere energie en stijgende loonkosten. Die laatste factor speelt met vertraging, door de automatische indexering die pas later wordt doorgerekend.
Ook contractueel zit het systeem vast. Jaarafspraken tussen leveranciers en supermarkten zorgen ervoor dat prijswijzigingen niet onmiddellijk worden doorgevoerd. Pas wanneer die contracten heronderhandeld worden — of uitzonderlijk opengebroken — komt er beweging.
Geen herhaling van 2023, maar wel blijvende stijging
Een scenario zoals in 2023, toen boodschappen op korte tijd fors duurder werden door de oorlog in Oekraïne, lijkt volgens economen minder waarschijnlijk. De context is anders: de economische schok van de pandemie speelt vandaag niet meer mee.
Toch blijft de verwachting dat prijzen zullen stijgen. Gemiddelde inflatiecijfers rond 3 procent, met pieken richting 4 procent, worden als realistisch ingeschat. Dat ligt nog steeds boven het streefniveau van 2 procent.
Wat hebben we vandaag geleerd
Wat vandaag niet zichtbaar is, wordt morgen voelbaar. De supermarktprijzen lopen achter op de realiteit, maar ontsnappen er niet aan.
Voor consumenten betekent dat één ding: de huidige kassabon is geen eindpunt, maar een momentopname in een keten waar de kosten zich langzaam opstapelen — tot ze onvermijdelijk worden doorgerekend.
(Foto: Shutterstock)
