Washington eist hogere defensie-uitgaven en zet NAVO-partners onder druk.
Pete Hegseth kwam deze week naar Brussel met een boodschap die nauwelijks voor interpretatie vatbaar was. Europa moet meer betalen voor zijn eigen defensie, anders zal Washington de kraan dichtdraaien. NAVO-landen die volgens de Amerikaanse minister onvoldoende investeren, riskeren een onvoldoende bij een grote doorlichting van het bondgenootschap. Wie niet luistert, zal de gevolgen voelen.
Het klinkt stoer. Alsof de Verenigde Staten de strenge schoolmeester zijn die een klas vol luie leerlingen tot de orde roept. Maar er wringt iets fundamenteels wanneer net Washington zich opnieuw opwerpt als moreel kompas van de militaire wereld.
De wereldagent deelt rapporten uit
Volgens Hegseth wordt de NAVO opnieuw een "tweerichtingsverkeer". Europese landen moeten meer investeren in tanks, gevechtsvliegtuigen en luchtverdediging. Doen ze dat niet, dan zullen de Verenigde Staten hun bijdrage verminderen.
De boodschap is duidelijk: betaal meer of trek uw plan.
Maar hoeveel recht heeft een land dat sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog bijna onafgebroken betrokken was bij gewapende conflicten om anderen de les te spellen over veiligheid, defensie en internationale verantwoordelijkheid?
Sinds 1945 vochten de Verenigde Staten in Korea, Vietnam, Laos, Cambodja, Libanon, Grenada, Panama, Irak, Afghanistan, Somalië, Syrië, Libië en tal van andere ‘militaire operaties’. Volgens cijfers van de Amerikaanse Congressional Research Service voerde Washington sinds 1798 honderden militaire interventies uit, waarvan het grootste deel na de Tweede Wereldoorlog.
Er zijn weinig landen die de afgelopen tachtig jaar meer militaire conflicten hebben gekend dan de Verenigde Staten.
Het geweten van het Westen?
Washington presenteert zichzelf graag als de beschermer van de vrije wereld. Als het geweten van het Westen. Als de ultieme verdediger van democratie en mensenrechten.
Maar achter dat zorgvuldig opgebouwde imago schuilt ook een geschiedenis van dure oorlogen, regimewissels en militaire interventies die hele regio's hebben ontwricht.
Vietnam eindigde in een vernederende nederlaag. Afghanistan werd na twintig jaar oorlog opnieuw overgeleverd aan de taliban. Irak werd binnengevallen op basis van massavernietigingswapens die nooit werden gevonden. Libië veranderde na de NAVO-interventie in een gefragmenteerde en instabiele staat.
De lijst is lang. En ze leest niet bepaald als een succesverhaal.
Toch blijft Washington zichzelf presenteren als de onmisbare leider van de internationale orde.
Europa krijgt de schuld van alles
Hegseth beperkte zich niet tot kritiek op defensiebudgetten. Hij haalde ook uit naar Europese prioriteiten zoals klimaatbeleid, gendergelijkheid en sociale uitgaven.
Volgens hem heeft Europa zich te veel beziggehouden met maatschappelijke thema's en te weinig met militaire slagkracht. Alsof de keuze tussen een degelijk sociaal beleid en een sterk leger noodzakelijk een of-ofverhaal is.
Dat is een opmerkelijke analyse voor een vertegenwoordiger van een land dat jaarlijks meer geld aan defensie uitgeeft dan de volgende tien militaire grootmachten samen.
En ja, veel Europese landen hebben jarenlang geprofiteerd van de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Ook België behoort niet bepaald tot de NAVO-kampioenen wanneer het over defensie-uitgaven gaat. So what?
Dat betekent niet dat elke Amerikaanse terechtwijzing automatisch heilig moet worden verklaard. Toch?
Geen hervorming, maar een factuur
Wat Hegseth aankondigt, heeft weinig te maken met idealisme en veel met geopolitieke boekhouding.
De Verenigde Staten richten hun blik steeds meer op China en de Indo-Pacific. Europa moet daarom een groter deel van de militaire rekening betalen. De zogenaamde NAVO-doorlichting is in essentie een evaluatie van welke bondgenoten voldoende bijdragen aan de strategische belangen van Washington.
Dat is geen morele kruistocht. Dat is een zakelijke afrekening.
De pyromaan inspecteert de brandweer
Wanneer een Amerikaanse minister van Defensie - correctie: minister van Oorlog - vanuit Brussel komt uitleggen welke landen zullen slagen en welke zullen zakken, klinkt dat alsof de directeur van een casino een cursus verantwoord gokken geeft.
Of nog scherper: alsof de pyromaan de brandweer komt evalueren.
Want vooraleer Washington opnieuw rapporten uitdeelt aan Europa, mag het misschien zelf eens uitleggen waarom het land dat de wereld al decennialang militaire lessen geeft, tegelijk het land is dat sinds 1945 betrokken was bij meer oorlogen en interventies dan eender welke andere westerse democratie.
Dat maakt de Amerikaanse morele verontwaardiging vandaag niet onmogelijk.
Wel bijzonder moeilijk ernstig te nemen.
(Foto: Shutterstock)
