De “Terug Naar Werk”-minister trekt de teugels strakker aan met jaarlijkse evaluaties en massale herbekijkingen. Kritiek groeit dat zorg en controle steeds meer door elkaar beginnen lopen.
Frank Vandenbroucke mag dan officieel minister van Volksgezondheid zijn, maar zijn core-business heeft blijkbaar niet erg veel meer met gezondheid te maken, dan wel met hoe bespaar ik op gezondheid. Zullen we hem daarom voortaan de minister van “terug naar het werk” noemen?.
De regering gaf groen licht voor een nieuwe maatregel binnen zijn zogeheten Terug Naar Werk-beleid: langdurig zieken zullen voortaan elk jaar opnieuw geëvalueerd moeten worden door hun arts om hun arbeidsongeschiktheid te bevestigen. Geen automatische verlenging meer, maar een terugkerende controle.
Voor ernstige ziektebeelden wordt een uitzondering voorzien, maar voor de rest wordt de standaard duidelijk strenger.
Controle als jaarlijkse routine
Wat vroeger een langdurige erkenning kon zijn, wordt nu een cyclisch systeem van herbeoordeling. Elk jaar opnieuw moet bekeken worden of iemand nog arbeidsongeschikt is. En dat kan gevolgen hebben, want zonder nieuw attest valt de erkenning weg.
De ziekenfondsen krijgen daarbij een centrale rol. Zij zullen de komende jaren ongeveer 218.000 dossiers van langdurig zieken herbekijken. Een gigantische operatie die het hele systeem van ziekte-uitkeringen opnieuw moet “actualiseren”.
Wie precies in de selectie valt, is nog niet volledig duidelijk. De betrokkenen zullen wel per brief op de hoogte worden gebracht.
Vandenbroucke: “vertrouwen en druk tegelijk”
De minister zelf benadrukt dat het niet enkel over controle gaat, maar ook over begeleiding richting werk. Euhm? Volgens hem moeten mensen in ziektecontact blijven met hun arts en kunnen ze zelf stappen zetten richting VDAB of mutualiteit als ze opnieuw willen werken.
Maar de druk wordt wel opgevoerd: meer evaluaties, meer opvolging en een systeem dat expliciet mikt op herinschakeling in de arbeidsmarkt.
De regering noemt het een modernisering. Critici zien er eerder een verschuiving in: van zorglogica naar werklogica.
De stille verschuiving in de gezondheidszorg
Onder de vlag van Volksgezondheid verschuift het accent steeds verder richting activering. De “Terug Naar Werk”-vouchers worden uitgebreid en verhoogd tot 1.800 euro om begeleiding naar werk te financieren. Werkgevers krijgen extra premies om re-integratie te stimuleren.
Het systeem wordt zo niet alleen een vangnet, maar ook een duw in de rug — of, volgens critici, een duw uit de uitkering. Vrij vertaald: een stamp-onder-je-kont-systeem..
218.000 dossiers als signaal
De schaal van de operatie spreekt voor zich: 218.000 dossiers die herbekeken worden tegen 2029. Dat is geen bijsturing meer, maar een structurele hertekening van hoe langdurige ziekte wordt benaderd.
Volgens Vandenbroucke is dat nodig om het systeem “duurzaam” te houden en misbruik tegen te gaan. Hij wijst erop dat het kort en middellang verzuim al daalt en dat de hervorming dus effect heeft.
Maar waar ligt de grens tussen activeren en controleren?
Van zorg naar werkdossier
Medische erkenning evolueert dus naar een administratief dossier dat jaarlijks opnieuw open en dicht gaat. De huisarts wordt daarbij niet alleen behandelaar, maar ook poortwachter van werkhervatting.
En precies daar schuurt het beleid. Want hoe langer de ziekte, hoe vaker de controle. En hoe vaker de controle, hoe meer de vraag opduikt of “gezond worden” niet stilaan gelijk staat aan “terug beschikbaar zijn”.
Of zoals het in de wandelgangen steeds vaker klinkt: Volksgezondheid blijft het bordje op de deur, maar het gesprek aan tafel gaat steeds vaker over werk.
(Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
