Zomerdeadline nadert: deze dossiers moeten nog binnen voor 21 juli.
Nog negen dagen heeft premier De Wever voor zijn zomerdeal. Hoezo, negen? We zijn de negende. Negen plus negen is achttien, toch? Wel, dat zit zo. Traditiegetrouw blijft de federale regering doorvergaderen tot 21 juli, maar dit jaar valt het doek al vier dagen eerder. Het laatste kernkabinet – de politieke cockpit waar de topministers knopen doorhakken – staat gepland op donderdag 17 juli.
De reden voor die vervroegde stop ligt niet bij geopolitieke urgentie of begrotingsdruk, maar bij een familiale afspraak van vicepremier Maxime Prévot (Les Engagés). Die plant al maanden een zeldzaam weekend met zijn kinderen én pluskinderen op 19 juli. Een afspraak die volgens zijn kabinet “de enige gezinscombinatievrijheid van het jaar” vertegenwoordigt.
Volgens zijn entourage heeft Prévot premier Bart De Wever op voorhand ingelicht en blijft hij tot en met 17 juli “volledig beschikbaar”. De politieke planning werd er discreet op afgestemd. In ruil wordt nu verwacht dat de regering in een hogere versnelling schakelt om tegen dan de zomerdeal rond te hebben.
Het jaarlijkse ritueel
Dus. De federale regering belandt stilaan in haar jaarlijkse ritueel: de jacht op een zomerdeal die voor 21 juli moet landen. Want de nationale feestdag is in België niet enkel een symbolische mijlpaal, het is een politiek einddoel op zich. Een streep in de kalender waartegen elke hervorming, elk conflict en elke begrotingslijn plots ‘urgenter’ wordt. En dus slepen de onderhandelingen zich voort – niet omdat het niet sneller kan, maar omdat niemand wil toegeven vóór het zwembad echt lonkt.
Premier Bart De Wever (N-VA), vicepremier Maxime Prévot (Les Engagés) en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zijn voorlopig nog niet klaar om de handdoek in de ring te gooien, laat staan zich ermee op een strandstoel te vleien. Er staan de komende dagen nog twee marathonvergaderingen van het kernkabinet gepland. Op tafel ligt een kluwen van hervormingen: van de veelbesproken meerwaardebelasting tot een pensioenmalus, en van defensie-uitgaven tot energienormen. Elk dossier is intussen met minstens drie andere verknoopt – met een wankel politiek dominospel tot gevolg.
Techniek als dekmantel voor ideologie
De meerwaardetaks – jarenlang het zwarte beest van het Vlaamse centrumrechts – ligt nog altijd open en bloot. Vorige week werd het uitblijven van een akkoord nog afgedaan als ‘technisch’, maar achter de schermen woedt een ideologisch conflict. Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) stelde voor om boekhouders en banken een meldingsplicht op te leggen bij meerwaarden die via aandelenconstructies ontstaan. MR-voorzitter Bouchez blokkeert dat voorstel en weigert van cijferaars verklikkers te maken.
Zijn verzet is fundamenteel: niet zozeer tegen de taks zelf, maar tegen de symboliek dat de overheid meekijkt bij wat hij ziet als privétransacties. Het gevolg? Zonder akkoord over de taks schuiven ook andere dossiers op de lange baan. De ene hervorming hangt vast aan de andere, en elke fractie probeert met koppelingen eigen stokpaardjes over de streep te trekken.
Alles hangt aan alles
Vooruit en Les Engagés willen bijvoorbeeld de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd enkel activeren na een robuust akkoord over de meerwaardebelasting. Les Engagés eist bovendien extra OCMW-middelen om ex-werklozen naar een leefloon te begeleiden. N-VA, voor wie werken financieel lonender moet zijn dan niet-werken, koppelt daar dan weer hervormingen van uitkeringen aan.
Zelfs de bestelling van F-35-gevechtsvliegtuigen wordt in deze context gelinkt aan andere sociale en fiscale dossiers. Alles hangt aan alles, en elk akkoord schuift andere domino’s een duw – of blokkeert de hele rij.
21 juli: de politieke deadline die geen deadline is
Officieel is er geen wet die zegt dat hervormingen tegen 21 juli gestemd moeten zijn. Maar in de Belgische politiek is de nationale feestdag de facto de laatste dag waarop nog geconcentreerd kan worden gewerkt voor het zomerreces inzet. Wat daarna komt, is politiek niemandsland tot september – tenzij men vanuit het buitenland tussen twee zonnecrèmes door nog een amendement weet binnen te sturen.
De MR ziet de urgentie niet. De begroting voor 2026 hoeft pas midden oktober rond te zijn, en het liberale kamp heeft weinig zin om de komende dagen in een institutioneel koortslint over te gaan. Toch wil De Wever vooruit. Zijn strategie: twee lange kernkabinetten – op donderdag deze week en volgende week – waarin zoveel mogelijk knopen worden doorgehakt. De bedoeling: minstens enkele tastbare hervormingen kunnen presenteren voor de nationale feestdag. Politiek krediet incasseren, vóór het parlementaire bedrijf in zomerstand gaat.
Arizona en het belangenconflict
Intussen zoekt de meerderheid ook juridische dekking voor haar koers. Zo wil ze vermijden dat de Brusselse regering via een belangenconflict alsnog de werkloosheidshervorming kan kelderen. Daarom komt de MR met een amendement dat de activering van de maatregel via wet – in plaats van koninklijk besluit – mogelijk maakt. De voorwaarde: een finaal akkoord over de wetteksten van de meerwaardebelasting tegen volgende week.
Minister Van Bossuyt (N-VA) werkt intussen aan een plan dat niet alleen de OCMW-financiering herbekijkt, maar ook nieuwe stappen moet zetten in de richting van een grotere activeringslogica: meer afstand tussen uitkeringen en werkinkomen, zoals N-VA dat al jaren bepleit.
Belgische eindspurtpolitiek
Zoals wel vaker in België, zal het compromis niet elegant zijn, maar wel werkbaar. Geen grote visionaire lijnen, wel technische lijsten, bijlagen en aanhangsels die pas op het allerlaatste moment definitief ingevuld raken. Als de geschiedenis zich herhaalt, worden ook deze akkoorden pas beklonken in de kleine uurtjes van een laatste kernkabinet – nét op tijd om zonder schuldgevoel aan de kust neer te strijken. Want 21 juli is geen gewone feestdag, het is een politieke stoplijn die zelfs de meest vermoeide excellenties nog tot actie dwingt.
De kans is dus groot dat ook deze zomer weer eindigt zoals zovele andere Belgische politieke zomers: met monstervergaderingen, uitgebluste onderhandelaars en een pakket akkoorden waarvan niemand helemaal tevreden is – maar dat net voldoende samenhang vertoont om september zonder al te veel gezichtsverlies te halen. Op z’n Belgisch dus.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
