Zes miljoen euro minder voor het hof: welke ingrepen het Paleis nu al doorvoert.
Het Belgisch koningshuis schuift mee aan in de lange rij instellingen die door de regering-De Wever worden verplicht de begroting te helpen rechttrekken. Laken wist al langer dat er gesneden zou worden, maar de oefening blijft beperkt tot een symbolische afslankkuur. Tegen 2029 moet er 6 miljoen euro worden weggesneden, waarvan 2 miljoen structureel. Omgerekend: een besparing van 4,6 procent op een instelling die dit jaar bijna 44 miljoen euro kost en elke Belg 3,7 euro per jaar aan factuur voorschotelt.
De monarchie mag zelf bepalen waar het mes wordt gezet, en grijpt voorlopig vooral naar cosmetische maatregelen. Voor 2025 werd alvast 220.000 euro “gevonden”: het Koninklijk Paleis in Laken ging deze zomer niet open voor het publiek—goed voor 200.000 euro winst—en ook een reeks culturele aankopen werden geschrapt. Zelfs de Prins Laurentstichting, die dierenzorg voor wie het moeilijk heeft ondersteunt, moet 5.000 euro missen. Hierdoor moet er in 2026 geen volledige miljoen minder worden uitgegeven, maar een iets comfortabelere 780.000 euro.
Het echte prijskaartje zit elders
Waar de grote bedragen schuilgaan, weten zowel Laken als Binnenlandse Zaken al jaren: bij de federale overheidsdiensten die de monarchie ondersteunen. Van de bijna 44 miljoen totale kost gaat 26,3 miljoen naar personeel en logistiek rond de koninklijke werking. Alleen al het Veiligheidsdetachement telt 188 federale agenten en slorpte dit jaar bijna 21 miljoen euro op—een stijging van 36,7 procent in vier jaar tijd. Hogere lonen, meer nacht- en weekenddiensten, en een gemoderniseerd wagenpark met gepantserde voertuigen drukken zwaar op de factuur.
Binnen het Paleis zegt men dat “geen enkel taboe” bestaat, al wordt meteen toegevoegd dat de veiligheid van de koninklijke familie niet ter discussie staat. In de praktijk betekent dat vooral dat de grootste kostenposten onaantastbaar blijven.
Bezuinigen? Graag, maar niet persoonlijk
Op individueel niveau verandert niets. De Civiele Lijst van koning Filip bedraagt dit jaar 15,19 miljoen euro en stijgt in 2026 automatisch met zo’n 303.000 euro door een grondwettelijke indexering. Aankomen aan die index is onmogelijk zonder bijzondere meerderheid, en volgens het Paleis ongewenst omdat de Civiele Lijst grotendeels uit loonkosten bestaat.
Ook de dotaties voor koning Albert II, prinses Astrid en prins Laurent stijgen vrolijk mee. Albert II gaat naar een voorziene 1,21 miljoen euro, Astrid naar 421.260 euro en Laurent naar 313.140 euro. Enkel kroonprinses Elisabeth eist haar dotatie voorlopig niet op zolang ze studeert.
Symptoompolitiek met een gouden randje
Volgens experten worden de inspanningen van de monarchie niet overdreven zwaar. De instelling mag bovendien vrij kiezen waar ze snoeit—een luxe waar weinig publieke instellingen op kunnen rekenen. We vragen ons af of nu ook andere federale instellingen, zoals het Rekenhof of de hoge hoven, aan een gelijkaardige oefening worden onderworpen.
Maar achter deze boekhoudkundige oefening schuilt een bredere vraag die zelden luidop gesteld wordt: hoe lang kan een land dat zichzelf graag een “moderne democratie” noemt blijven vasthouden aan een niet-verkozen staatshoofd, dat tegelijk weinig macht heeft en toch elk jaar tientallen miljoenen kost? De besparingen die Laken nu doorvoert veranderen niets aan dat structurele spanningsveld. Ze houden enkel de schijn hoog dat iedereen zijn deel doet.
En dus blijft de Belgische monarchie verder functioneren als wat ze al jaren is: een duur geweten voor een politiek bestel dat graag stabiliteit uitstraalt, maar moeite heeft om echte keuzes te maken. Misschien is dat de kern van de vraag: of een koning vandaag nog zin heeft. Als symbool wel. Als instituut steeds minder.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
