Vlaanderen wil weten wie nog met stookolie verwarmt: leveranciers moeten klanten registreren en doorgeven aan de overheid.
In Vlaanderen wordt binnenkort ook de mazouttank een dossierstuk. Wie stookolie of propaan koopt om zijn huis te verwarmen, zal voortaan geregistreerd worden door de overheid. Leveranciers moeten de adresgegevens van hun klanten jaarlijks doorgeven aan het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. Wie dat niet doet, riskeert boetes die kunnen oplopen tot 50.000 euro.
Officieel kadert de maatregel in een aanpassing van het energiedecreet en in de geplande taxshift van de Vlaamse regering. Die moet vanaf 2028 de lasten op elektriciteit verlagen en ze verschuiven naar fossiele brandstoffen zoals aardgas en stookolie. Maar in de praktijk betekent het vooral dat de overheid exact wil weten wie nog met mazout verwarmt.
De logica is duidelijk: wie de belasting wil verhogen, moet eerst weten waar hij ze kan innen.
Register van stookoliekopers
Volgens het kabinet van bevoegd minister Hans Bonte (Vooruit) is het doel van de registratie eenvoudig. De overheid wil in kaart brengen waar zich stookolietanks bevinden en waar fossiele brandstoffen nog worden gebruikt. Dat moet het mogelijk maken om de toekomstige belastingverschuiving correct te organiseren.
Het waarom is duidelijk: elektriciteit goedkoper maken door fossiele brandstoffen zwaarder te belasten. Maar daarvoor moet eerst een inventaris worden opgesteld van wie nog met mazout of propaan verwarmt. Leveranciers worden daarom verplicht hun klantenbestand door te spelen aan de overheid.
De burger als dossier
Deze maatregel is een nieuwe stap in een beleid waarin de burger steeds vaker als potentiële overtreder wordt behandeld. Eerst wordt geregistreerd, daarna gecontroleerd, en uiteindelijk — indien nodig — gecorrigeerd via belastingen of sancties.
In dat model is de burger niet langer gewoon een consument die brandstof koopt om zijn huis warm te houden. Hij wordt een datapunt in een register, een naam op een lijst, een adres in een databank.
En zoals wel vaker begint het met informatie verzamelen.
Sector waarschuwt voor extra lasten
De sector zelf reageert kritisch. De federatie van brandstofhandelaren Brafco wijst erop dat er vandaag al controles bestaan op stookolietanks en dat de overheid via andere kanalen al heel wat informatie bezit. Bovendien vrezen handelaars extra administratieve lasten en vragen ze zich af hoe leveranciers van buiten Vlaanderen zich aan de regels zullen houden.
Ook adviesorganen zoals de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen en de Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen plaatsen vraagtekens bij de maatregel. Zij vermoeden dat een deel van de gevraagde informatie al beschikbaar is bij de overheid. Big Brothers is watching you.
Eén op zes gezinnen
Volgens cijfers van Statistiek Vlaanderen verwarmde in 2024 nog bijna één op de zes Vlaamse gezinnen met stookolie. Wanneer de registratieplicht precies ingaat, is nog niet beslist. De overheid wil eerst overleg plegen met de sector en de precieze modaliteiten uitwerken.
Maar de richting is duidelijk: wie in Vlaanderen nog met mazout verwarmt, zal binnenkort niet alleen een tank in de tuin hebben, maar ook een dossier in Brussel.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News/Shutterstock)
