Arizona snijdt in pensioenen en lonen, en verkoopt het als “hervormen”: vakbonden en PVDA trekken naar Grondwettelijk Hof.
De Arizona-regering heeft haar nachtelijke politieke sprint afgerond: de centenindex is goedgekeurd, de pensioenhervorming is door het parlement gejaagd en de vakbonden staan ondertussen al met één voet richting Grondwettelijk Hof.
De boodschap van de regering klinkt ondertussen bekend: “het systeem moet betaalbaar blijven.”
De vertaling voor Jan Modaal is eenvoudiger: langer werken, minder garanties, en hopen dat je lichaam nog meewil tegen de tijd dat je eindelijk met pensioen mág.
De centenindex: indexering light, facturen full option
Met de goedkeuring van de zogenaamde “centenindex” zet Arizona een stap richting uitgeklede loonindexering. Minder automatische bescherming tegen stijgende prijzen, maar wel mooi verpakt als “modernisering”.
De maatregel moet tegen 2029 ongeveer 900 miljoen euro opleveren. Dat geld komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. Dat komt uit de koopkracht van werknemers.
Zelfs de sociale partners waren uitzonderlijk eensgezind tégen het systeem. De Groep van 10 stelde een alternatief voor, maar dat werd zonder veel sentiment richting papiermand verwezen omdat het volgens de regering onvoldoende geld opleverde.
Dat is de kern van Arizona-politiek geworden: als iets sociaal rechtvaardiger is maar minder opbrengt, dan verdwijnt het.
Pensioenhervorming: besparen vermomd als responsabiliseren
Ook de pensioenhervorming van Jan Jambon kreeg groen licht. Officieel heet het dat “werken opnieuw beloond wordt”. In werkelijkheid gaat het vooral over mensen straffen die het fysiek of praktisch niet volhouden tot de wettelijke pensioenleeftijd.
De beruchte pensioenmalus wordt hét symbool van die logica: wie vroeger stopt zonder voldoende loopbaanjaren of gewerkte dagen, krijgt minder pensioen.
Een kapotte rug, een burn-out of een versnipperde carrière zijn een luxeprobleem geworden.
Vrouwen opnieuw de pineut
Dat vooral vrouwen harder getroffen worden, is intussen geen kritiek meer maar een vaststelling. Deeltijdse loopbanen, onderbroken carrières en flexibele contracten worden opnieuw afgestraft in een systeem dat blijft doen alsof iedereen een perfecte modelloopbaan van veertig jaar achter de rug heeft.
Weet je nog? Toen Jan Jambon eerder suggereerde dat vrouwen zich “maar moesten aanpassen”, ontplofte de discussie helemaal.
Terecht.
Want het is makkelijk hervormen vanuit een ministerkabinet. Minder eenvoudig wanneer je effectief leeft in de realiteit van interimcontracten, zorgverlof en jobs die niet op je zestigste plots minder zwaar worden.
Ambtenaren en NMBS-personeel in het vizier
Arizona viseert ook expliciet ambtenaren, militairen en NMBS-personeel. Hun pensioenvoorwaarden worden stelselmatig afgebouwd onder het mom van “gelijke behandeling”.
In de praktijk betekent dat: systemen naar beneden harmoniseren.
Niet optrekken waar bescherming ontbreekt, maar afbreken waar ze nog bestaat.
Vakbonden en PVDA trekken naar Grondwettelijk Hof
De vakbonden laten het er niet bij. Het ABVV bereidt samen met andere bonden een procedure voor bij het Grondwettelijk Hof. Ook PVDA stapt mee in het verzet.
Volgens hen is de hervorming juridisch wankel, discriminerend en retroactief. Mensen worden gestraft voor loopbaankeuzes die ze twintig jaar geleden maakten in een totaal ander systeem.
En daar wringt het fundamenteel: Arizona verandert niet alleen de regels, maar herschrijft achteraf de betekenis van een hele carrière.
Werkgevers tevreden, werknemers mogen slikken
Aan werkgeverskant klinkt vanzelfsprekend applaus. Het Verbond van Belgische Ondernemingen noemt de hervorming “noodzakelijk” en vindt zelfs dat men hier twintig jaar geleden al mee had moeten beginnen.
Dat klopt waarschijnlijk ook.
Alleen merkwaardig hoe “hervormen” in België bijna altijd betekent dat werknemers langer moeten werken terwijl grote vermogens opvallend zelden dezelfde urgentie voelen.
Arizona kiest haar kant
De Arizona-coalitie probeert zich te verkopen als de regering van verantwoordelijkheid en realisme. Maar onder de motorkap zie je vooral een klassieke besparingslogica: sociale bescherming afbouwen, koopkracht afremmen en dat verkopen als moedige hervorming.
Het politieke discours heet dan “activeren”, “moderniseren” of “betaalbaar houden”.
Aan de keukentafel heet het gewoon: langer werken voor minder zekerheid.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
