Opluchting in de Wetstraat, zorgen voor de toekomst.
De Europese Commissie heeft haar vergrootglas even opzij gelegd en België zeven jaar ademruimte gegund om haar zieltogende begroting op te lappen. Geen strak vierjarenplan, wel een gespreide reanimatie tot 2029. Vincent Van Peteghem (CD&V) - onze Minister van Begroting én besparingsgoochelaar - slaakte een zucht van opluchting. De Europese handtekening onder het hervormingsplan voelt voor hem als een groene kaart naar de volgende ronde — al is het parcours eerder een hindernissenkoers door economisch drijfzand.
Begrotingsdoping op Europese toelating
In theorie mag een EU-lidstaat niet meer dan 3 procent van zijn bruto binnenlands product in het rood duiken. België stond vorig jaar op een zompige 4,5 procent, en volgens Europese rekenaars wordt dat dit jaar nog erger: tot wel 5,5 procent. Een begroting die meer op een gatenkaas lijkt dan op een beleidsdocument.
Om die ravage op te kuisen, kreeg België vorig jaar twee keuzemenu’s op het Europese buffet: een streng dieet van vier jaar of een mildere detoxkuur van zeven. De federale regering mikte uiteraard op het lange traject — minder pijn per kwartaal, minder sociale opstand per legislatuur. Maar daar moest wél een geloofwaardig hervormingsplan tegenover staan. Geen PowerPoint met goede bedoelingen, maar een meerjarenbegroting die op zijn minst doet alsof ze de realiteit aankan.
De lat op 3 procent, de voetjes in het moeras
En kijk, het plan dat in maart op tafel kwam — met hervormingen in onder andere pensioenen, arbeidsmarkt en fiscaliteit — is volgens de Europese Commissie voldoende plausibel om tot 2029 voort te sukkelen richting de heilige 3-procentgrens. Hoe dan ook het begrotingstraject lijkt meer op een slalom over geopolitieke kasseien dan op een rechte sprint naar budgettair fatsoen.
Doch, de duivel zit hier niet in de details, maar in de optelsom. De staatsschuld — nu al 104,7 procent van het bbp — zal eerst nog verder opzwellen naar bijna 110 procent in 2029. Daarna moet die weer zakken. Althans, dat denkt de Commissie, zolang de Belgische hervormingsijver stand houdt richting nieuwe verkiezingen.
Defensie-uitgaven: de olifant buiten het Excel-bestand
Niet alle cijfers werden netjes meegeteld. De begrotingstabellen waarmee België naar Europa trok, hielden geen rekening met de nieuwe miljarden voor defensie. Worden die uitgaven wél meegerekend, dan blijft ons tekort in 2029 nog altijd steken op 3,7 procent. Dat is - oeps - netjes voorbij de toegelaten drempel.
Hoe ze dat gaan oplossen? Theo een idee? Afwachten tot de begrotingscontrole van het najaar. Tegen dan moet Van Peteghem opnieuw met de spreekwoordelijk kaasschaaf door de overheidsuitgaven, op zoek naar vers vet om weg te snijden. Of hij dat lukt zonder politieke slagveld of communautaire explosies: wie zal het zeggen?
Zorgen voor de toekomst
Voor Van Peteghem komt de Europese goedkeuring als een kleine zege in een oorlog die nog jaren zal duren. “Een belangrijke stimulans”, noemt hij het.
Maar woorden zijn geduldig en Excel-tabellen nog veel meer. Tussen politieke slogan en beleidsdaad gaapt een diepe kloof. Als België zijn geloofwaardigheid op Europees niveau niet wil verliezen, zal het beleid minstens even ambitieus moeten zijn als de tabellen waarin het nu staat ingeschreven.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
