EU-top levert compromis op: Oekraïne krijgt lening, Russische tegoeden blijven buiten schot.
Na een marathonzitting van meer dan vijftien uur heeft de Europese Raad een akkoord bereikt over een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. Niet via de in Brussel geblokkeerde Russische tegoeden, wel via een klassieke gezamenlijke schulduitgifte, met de meerjarenbegroting van de EU als waarborg. Daarmee haalt premier Bart De Wever zijn slag thuis. Hij kwam, hij zag, hij overwon - al weigert hij dat zelf zo te benoemen.
Sterk nummer
De Russische centrale banktegoeden blijven dusvoorlopig netjes geparkeerd bij Euroclear in Brussel. Wat wekenlang als een politieke vanzelfsprekendheid werd voorgesteld — Rusland laten betalen voor de oorlog via zijn eigen bevroren middelen — is op het laatste moment ingeruild voor een financieel veiligere, maar politiek minder spectaculaire oplossing.
Belgisch veto als breekijzer
Dat scenario lag allerminst vast bij aanvang van de top. Integendeel. Een meerderheid van de lidstaten, met Duitsland op kop, stuurde expliciet aan op het aanspreken van de Russische tegoeden. Achter de schermen werd urenlang gewerkt aan juridische spitsvondigheden en technische garanties om België alsnog over de streep te trekken. Tevergeefs.
België - wereldkampioen compromissen vinden - bleef dwarsliggen, met één argument dat uiteindelijk zwaarder woog dan de morele verontwaardiging: financiële stabiliteit. De juridische risico’s rond confiscatie, mogelijke claims en precedentwerking bleken te groot. De tekst werd te complex, te broos, te riskant. En dus ging hij van tafel.
Kort na één uur ’s nachts verscheen een alternatief: een gezamenlijke lening, gedekt door de meerjarenbegroting. Klassiek, voorspelbaar en juridisch waterdicht. Na een korte schorsing volgde rond drie uur ’s nachts het akkoord.
Unanimiteit, met uitwegen
Voor dit pad was unanimiteit vereist, en die leek lang onhaalbaar. Tot Hongarije, Slovakije en Tsjechië gelijktijdig aangaven het akkoord niet te zullen blokkeren. Wel onder voorwaarden: een opt-out die hen vrijwaart van de financiële gevolgen. Solidariteit, maar met de handrem op.
Volgens De Wever was het daarmee beslist. “Toen was het spel gespeeld,” stelde hij nuchter vast. Geen triomfalisme, geen borstklopperij — al liet de realiteit weinig twijfel: België had gekregen wat het wilde.
Geen winnaars, zegt de winnaar
Dat de Russische tegoeden ongemoeid blijven, is een expliciete bevestiging van de Belgische lijn die De Wever al maanden verdedigt. Toch weigert hij het woord ‘overwinning’. Volgens de premier zijn “Oekraïne, Europa en de financiële stabiliteit” de enige winnaars van de nacht.
Het is een formulering die de politieke realiteit handig verdoezelt. De keuze om geen Russische tegoeden aan te spreken is geen Europese consensus uit overtuiging, maar het resultaat van juridische voorzichtigheid en Belgisch doorzettingsvermogen.
De Wever benadrukte ook het belang van Euroclear als stabiele pijler van het internationale financiële systeem. Eventuele Russische claims noemt hij irrelevant: alles blijft binnen het kader van het internationaal recht, zonder acuut risico.
Minder symboliek, meer boekhouding
De boodschap van deze top is weinig heroïsch, maar des te duidelijker. Europa kiest voor zekerheid boven symboliek, voor krediet boven confiscatie. Oekraïne krijgt geld, Rusland behoudt voorlopig zijn tegoeden en België bewaakt zijn financiële kroonjuwelen.
Veni, vidi, vici — ook al wil niemand dat hardop zeggen.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
