Studeren met het mes op de keel: meer dan 10.000 studenten in Vlaanderen combineren cursussen met financiële onzekerheid.
Het clichébeeld van de student — pintje, kot en een beetje blokken — is voor duizenden jongeren pure fictie.
Voor 10.064 studenten in Vlaanderen is studeren vandaag vooral overleven. Zij combineren lessen met een leefloon, omdat er thuis simpelweg niets meer is om op terug te vallen.
Geen vangnet, geen buffer. Alleen een maandbedrag dat net genoeg is om niet kopje onder te gaan.
Geen cadeau, maar een contract
Een leefloon is geen vrijblijvende gift. Het is een strak geregisseerd systeem met voorwaarden, controle en verplichtingen. Wie steun krijgt, moet bewijzen dat hij studeert, vooruitgang boekt én werkt. Wie struikelt, riskeert alles kwijt te raken.
Het OCMW fungeert tegelijk als redder en controleur. Een vangnet, maar met scherpe randen.
Cijfers die blijven stijgen
Meer jongeren kloppen aan bij het OCMW en dat is geen eenmalig feit, maar een trend.
Volgens cijfers van de POD Maatschappelijke Integratie gaat het om een stijging van 14 procent op vijf jaar tijd. Dat is geen rimpel meer, dat is een structurele verschuiving.
Een leefloon voor een alleenstaande bedraagt ongeveer 1.340 euro per maand. Genoeg om te overleven. Niet genoeg om zorgeloos te leven.
Gent als epicentrum
Gent voert de lijst aan, met 1.203 studenten op leefloon. Niet toevallig de grootste studentenstad van Vlaanderen.
Daarachter volgen Mechelen en Antwerpen, maar op ruime afstand.
Opvallend: bijna de helft van die jongeren in Gent probeert eerst nog een middelbaar diploma te halen. Het probleem begint dus lang vóór de aula’s van het hoger onderwijs.
Mentale rust als luxeproduct
Wat studenten vooral kopen met dat leefloon, is geen comfort. Het is ademruimte. De constante stress van geldgebrek maakt plaats voor iets wat verdacht veel lijkt op rust. Tijd om te studeren zonder permanent te rekenen, te schuiven en te overleven.
Maar laat het duidelijk zijn: die rust blijft fragiel. Eén tegenslag, en het kaartenhuis wankelt opnieuw.
Een kloof die beleid heet
Onze regeringen zorgen ervoor dat we kantelen naar een maatschappij waarin de kloof tussen arm en rijk geen bijwerking meer is, maar een structuur.
Onder de huidige N-VA-lijn binnen de Arizonaregering wordt dat gevoel alleen maar scherper. De focus ligt op begroting, discipline en responsabilisering — woorden die netjes klinken, maar in de praktijk vooral wegen op wie al weinig marge heeft.
Voor wie geld heeft, blijft studeren een traject. Voor wie het niet heeft, wordt het een hindernissenparcours met financiële checkpoints.
Een leefloon wordt dan geen springplank meer, maar een noodzakelijk vangnet om überhaupt mee te mogen doen.
En dat is misschien de pijnlijkste conclusie: niet dat er 10.000 studenten steun nodig hebben.
Maar dat een groeiend deel van een generatie zonder die steun gewoon uit de boot valt.
De vraag is dus niet alleen waarom er meer leefloonstudenten zijn.
De vraag is waarom het er zoveel moeten zijn.
(Foto: Shutterstock)
