40.000 meldingen per dag, miljoenen buit — en de rekening blijft bij de klant liggen.
Phishing is geen klassieke criminaliteit. Geen braaksporen, geen geweld, geen dader in beeld. Het is stil, geniepig en doordacht. De aanval komt via een scherm, verpakt als vertrouwen: een bank, een pakketdienst, een overheidsinstantie.
De methode is altijd dezelfde: misleiding, misbruik van vertrouwen en doelbewuste leugens. Vanop afstand. Zonder risico. Met maximale opbrengst.
En die opbrengst is aanzienlijk. Volgens cijfers van Febelfin werd sinds 2020 bijna 188 miljoen euro buitgemaakt door cybercriminelen. Alleen al in 2024 ging het om 49 miljoen euro.
Dagelijkse overlast op industriële schaal
De omvang van het probleem wordt steeds duidelijker. Het Centrum voor Cybersecurity België registreert vandaag meer dan 40.000 meldingen per dag via Safeonweb.
Dat zijn niet alleen de klassieke e-mails en sms’jes. Nieuwe vormen van fraude – via telefoons, sociale media en zelfs QR-codes – zitten vaak nog niet eens in die cijfers vervat.
Onze mailboxen en berichtenapps worden intussen overspoeld: pakjes die zogezegd onderweg zijn, rekeningen die dringend betaald moeten worden, meldingen die paniek moeten zaaien. Het doel is altijd hetzelfde: snelheid creëren zodat nadenken geen kans krijgt.
De rekening blijft bij het slachtoffer
Wie toch in de val loopt, betaalt vaak een hoge prijs. Niet alleen financieel, maar ook mentaal.
In theorie moeten banken slachtoffers vergoeden. In de praktijk blijkt dat minder evident. Het begrip “grove nalatigheid” wordt ruim geïnterpreteerd, waardoor financiële instellingen zich geregeld aan hun verantwoordelijkheid onttrekken.
Volgens critici creëert die vaagheid een systeem waarin de bewijslast bij het slachtoffer ligt, terwijl de fraude steeds professioneler wordt. Nepberichten zijn nauwelijks nog te onderscheiden van echte communicatie.
Druk op de sector neemt toe
De kritiek blijft niet zonder gevolg. Federaal minister van Consumentenbescherming Rob Beenders wil dat de bankensector tegen de zomer met een concreet actieplan komt.
Daarbij moet duidelijk worden wanneer een klant al dan niet nalatig is, en welke bescherming hij effectief geniet.
De banken zelf wijzen op een bredere verantwoordelijkheid. Phishing begint volgens hen niet bij de bank, maar bij telecomoperatoren, sociale media en frauduleuze advertenties. Zonder een gecoördineerde aanpak blijft het probleem zich verplaatsen.
Een misdaad die om een harde aanpak vraagt
Phishing is uitgegroeid tot een systeem op industriële schaal. Anoniem, winstgevend en moeilijk te bestrijden.
De vraag is niet langer of er moet worden ingegrepen, maar hoe hard. Want zolang de pakkans laag blijft en de verantwoordelijkheid diffuus, blijft phishing exact wat het vandaag is: een misdaadmodel dat werkt.
(Foto: shutterstock)
