Heb je kinderen, komt er wekelijks een poetshulp langs en dacht je dat je gezinsbudget eindelijk een beetje onder controle was? Dan heeft de Vlaamse regering mogelijk nog een verrassing voor je in petto. Minister-president Matthias Diependaele zoekt honderden miljoenen euro's en heeft daarvoor een lijstje met mogelijke besparingen op tafel gelegd. Van het kindergeld tot de dienstencheques: zelfs de stofzuiger ontsnapt niet aan de begrotingsonderhandelingen.
Het is weer die tijd van het jaar waarin politici op zoek gaan naar geld dat er niet is. De Vlaamse regering is begonnen aan haar begrotingsoefening en minister-president Matthias Diependaele heeft een aantal mogelijkheden verzameld om de uitgaven terug te dringen. Volgens informatie die DPG vandaag naar buiten bracht, staan onder meer het Groeipakket, de dienstencheques, subsidies en het ambtenarenapparaat op de lijst.
Voor alle duidelijkheid: er is nog niets definitief beslist. Het gaat om voorstellen die tijdens de onderhandelingen besproken worden. Je hoeft dus nog niet onmiddellijk de spaarpot van je kinderen open te breken of je poetshulp te vragen voortaan alleen de kamers te stofzuigen waarin je bezoek ontvangt. Maar wat zou er kunnen veranderen als de voorstellen werkelijkheid worden?
Kindergeld: 300 miljoen euro minder uitgeven
Het Groeipakket, dat de meeste Vlamingen nog altijd gewoon kindergeld noemen, is een van de grote uitgavenposten van de Vlaamse overheid. Van de ongeveer 17 miljard euro die naar Welzijn gaat, is volgens HLN zo'n 5 miljard bestemd voor het kindergeld. De regering onderzoekt of ze daarop tot 300 miljoen euro kan besparen.
Het basisbedrag bedraagt momenteel ongeveer 191 euro per kind per maand. Daarnaast bestaan er verschillende toeslagen, onder meer voor gezinnen met een lager inkomen. Ongeveer een derde van de Vlaamse kinderen heeft recht op zo'n sociale toeslag.
Volgens HLN leeft binnen N-VA het idee dat een deel van die toeslagen terechtkomt bij gezinnen die de financiële ondersteuning niet echt nodig hebben. Daarom wordt onderzocht of de inkomensgrenzen en andere voorwaarden aangepast kunnen worden.
Dat betekent niet dat ieder gezin straks minder kindergeld krijgt. Het basisbedrag en de sociale toeslagen zijn twee verschillende zaken, en voorlopig is niet bekend welke gezinnen bij een eventuele hervorming precies geraakt zouden worden.
Maar voor ouders die op het einde van de maand iedere euro omdraaien, kan zelfs een relatief kleine vermindering behoorlijk voelbaar zijn. Kinderen hebben nu eenmaal de vervelende gewoonte om te blijven eten, groeien en nieuwe schoenen nodig te hebben, ongeacht hoe de Vlaamse begroting ervoor staat.
Je poetshulp wordt mogelijk opnieuw duurder
Ook wie zijn huishouden gedeeltelijk aan iemand anders overlaat, leest beter even mee. De Vlaamse regering onderzoekt namelijk of de dienstencheques opnieuw duurder kunnen worden.
Begin 2025 steeg de prijs van een dienstencheque van 9 naar 10 euro en verdween de fiscale aftrek. Volgens HLN betekende die combinatie voor de gebruiker een prijsverhoging van ongeveer 2,80 euro per uur huishoudhulp. De Vlaamse overheid geeft jaarlijks ongeveer 1,7 miljard euro uit aan het systeem.
Nu ligt er een voorstel op tafel om de prijs afhankelijk te maken van het aantal dienstencheques dat iemand koopt. Wie veel huishoudhulp gebruikt, zou dan meer betalen.
Momenteel kosten de eerste 400 dienstencheques per persoon 10 euro per stuk. Daarna stijgt de prijs naar 11 euro. Een mogelijkheid is om die grens van 400 cheques te verlagen, maar ook een systeem met verschillende prijsschijven wordt onderzocht. Hoeveel duurder de poetshulp precies zou worden, is nog niet bekend.
Een hogere prijs levert de overheid mogelijk geld op, maar roept tegelijk de vraag op hoeveel gebruikers bereid zijn te blijven betalen.
Ook de subsidies liggen op het kapblok
Niet alleen gezinnen komen in beeld. De regering bekijkt volgens HLN ook de subsidies die Vlaanderen uitdeelt aan bedrijven, verenigingen en de cultuursector.
Samen gaat het om een bedrag van ongeveer 20 miljard euro per jaar, al omvat dat heel uiteenlopende vormen van ondersteuning. Niet iedere subsidie is zomaar te schrappen zonder gevolgen voor de betrokken organisaties of hun dienstverlening.
Binnen N-VA wordt onder meer gekeken naar subsidies voor vzw's, maar ook de steun aan ondernemingen ligt op tafel. De bedrijfssubsidies bedragen jaarlijks ongeveer 800 miljoen euro. Daarbij wordt onder andere de kmo-portefeuille genoemd, waarmee ondernemingen steun kunnen krijgen voor opleidingen en advies.
Het is een discussie die vermoedelijk nog de nodige onderhandelingen zal opleveren. Want zodra het woord subsidies valt, blijken heel wat organisaties bijzonder goed te kunnen uitleggen waarom uitgerekend hun subsidie absoluut noodzakelijk is.
De vraag is welke steunmaatregelen de regering wil verminderen, hoeveel dat werkelijk kan opleveren en wat de gevolgen zijn voor de mensen en bedrijven die ervan gebruikmaken. Concrete beslissingen zijn er voorlopig niet.
En de ambtenaren?
Ook binnen de Vlaamse overheid zelf wordt naar besparingen gezocht. Volgens HLN wil de regering ongeveer 300 miljoen euro besparen door het personeelsbestand geleidelijk te verkleinen.
Massale ontslagen zouden daarbij niet op tafel liggen. De bedoeling is vooral om ambtenaren die met pensioen gaan of vrijwillig vertrekken niet automatisch te vervangen. Op die manier kan de personeelsbezetting afnemen zonder dat er onmiddellijk ontslagbrieven moeten worden uitgedeeld.
Hoeveel functies uiteindelijk verdwijnen en bij welke diensten dat gebeurt, is nog onduidelijk. Minder personeel betekent bovendien niet automatisch dat er evenveel werk verdwijnt. Ook dat zal tijdens de onderhandelingen moeten worden uitgeklaard.
Wat betekent dit nu voor jouw portemonnee?
Voorlopig vooral onzekerheid. De voorstellen zitten nog in de onderhandelingsfase en kunnen de komende dagen worden aangepast, afgezwakt of helemaal verdwijnen.
Wel is duidelijk waar de regering mogelijke besparingen onderzoekt. Bij het Groeipakket gaat het om een bedrag tot 300 miljoen euro, bij het ambtenarenapparaat eveneens om ongeveer 300 miljoen euro. Daarnaast wordt gekeken naar de prijs van dienstencheques en naar de subsidies voor verenigingen en ondernemingen.
Voor gezinnen zit het grootste vraagteken bij de combinatie van de eerste twee maatregelen. Wie sociale toeslagen ontvangt én regelmatig huishoudhulp inschakelt, zou bij bepaalde hervormingen op twee manieren geraakt kunnen worden. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt volledig af van de beslissingen die nog genomen moeten worden.
