Trump is not amused: "Ik deel hier de lakens uit."
Het Midden-Oosten staat opnieuw op scherp nadat Israël en Iran voor het eerst sinds het staakt-het-vuren van 8 april weer rechtstreeks militaire aanvallen op elkaar uitvoeren. De hernieuwde escalatie maakt vooral één man zichtbaar zenuwachtig: de Amerikaanse president Donald Trump, die zijn politieke ondergang probeert af te wenden en volop probeerde een diplomatiek akkoord met Teheran af te ronden.
Waar Washington de voorbije weken een fragiel diplomatiek pad probeerde uit te tekenen, koos het conflict opnieuw voor de logica van raketten en vergeldingsaanvallen. Daarmee dreigt de Amerikaanse strategie in de regio opnieuw gegijzeld te worden door de realiteit op het terrein.
Staakt-het-vuren hield amper stand
Zondagavond gingen in het noorden van Israël opnieuw de sirenes af nadat Iran ongeveer tien raketten had afgevuurd. Volgens het Israëlische leger werden de projectielen onderschept of kwamen ze terecht in onbewoond gebied. Er werden geen onmiddellijke slachtoffers gemeld, al werden in het noorden van het land wel brokstukken van onderschepte raketten gevonden. De Israëlische autoriteiten beslisten uit voorzorg om de scholen gesloten te houden.
Teheran omschreef de aanval als een "waarschuwing" en liet verstaan dat toekomstige reacties nog zwaarder zouden uitvallen indien Israël zijn militaire operaties zou voortzetten. De boodschap werd vrijwel onmiddellijk gevolgd door daden: nog dezelfde nacht voerde het Israëlische leger luchtaanvallen uit op militaire doelwitten in het westen en centrum van Iran.
Het staakt-het-vuren bleek daarmee nauwelijks meer dan een tijdelijke adempauze.
Beiroet werd opnieuw het lont in het kruitvat
De nieuwe escalatie kwam niet uit het niets. Eerder had Israël opnieuw doelwitten in de Libanese hoofdstad Beiroet aangevallen. Volgens de Libanese autoriteiten vielen daarbij twee doden en twintig gewonden, waaronder vrouwen en kinderen.
Israël verdedigde de operatie als een reactie op eerdere aanvallen van Hezbollah op het noorden van het land. Iran zag dat echter als het overschrijden van alle afgesproken grenzen en stelde dat Israël "alle rode lijnen" had genegeerd door zijn operaties in Libanon verder uit te breiden.
Volgens het Iraanse leger was vooraf al gewaarschuwd dat verdere aanvallen op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet zouden leiden tot vergeldingsacties tegen Israëlische doelwitten.
Trump ziet zijn vredesplan in gevaar komen
De nieuwe militaire confrontatie kwam bijzonder ongelegen voor Donald Trump, die al geruime tijd beweerde dicht bij een akkoord met Iran te staan. Volgens verschillende Amerikaanse media probeerde hij daarom persoonlijk te verhinderen dat Israël opnieuw zwaar zou terugslaan.
Tegenover Axios liet Trump verstaan dat beide partijen volgens hem inmiddels "hun beurt hadden gehad". Israël had aangevallen, Iran had gereageerd en daarmee moest het volgens hem ophouden. Een nieuwe vergeldingsronde zou enkel het geweld verder aanwakkeren en de onderhandelingen met Teheran hypothekeren.
Zijn bezorgdheid had een duidelijke reden. Iran maakte duidelijk dat serieuze vredesgesprekken nauwelijks mogelijk zijn zolang Israël zijn aanvallen op Hezbollah voortzet, een militie die voor Teheran een strategische bondgenoot blijft.
"Ik heb het voor het zeggen"
De Amerikaanse president beperkte zich niet tot diplomatieke oproepen. In een gesprek met de Britse zakenkrant Financial Times zette hij de machtsverhoudingen met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu opvallend scherp neer.
Volgens Trump zou Netanyahu uiteindelijk geen andere keuze hebben dan een Amerikaans-Iraanse overeenkomst te aanvaarden. Daarbij gebruikte hij een formulering die weinig ruimte liet voor interpretatie.
"Ik heb het voor het zeggen. Ik deel de lakens uit, hij niet."
Die uitspraak verraadt een bredere frustratie die de voorbije weken steeds zichtbaarder werd binnen het Witte Huis. Eerder berichtten Amerikaanse media al over een bijzonder bits telefoongesprek tussen Trump en Netanyahu, waarbij de president zijn bondgenoot zware verwijten zou hebben gemaakt over de voortdurende militaire escalaties.
Volgens die berichtgeving zou Trump zelfs hebben gezegd dat Netanyahu zonder Amerikaanse steun politiek geïsoleerd zou staan en dat de aanhoudende bombardementen het internationale imago van Israël ernstige schade toebrachten. Opvallend genoeg ontkende Trump later niet dat het gesprek had plaatsgevonden.
Diplomatie botst opnieuw op de werkelijkheid
De gebeurtenissen illustreren hoe broos de Amerikaanse vredespogingen blijven. Terwijl Washington spreekt over onderhandelingen en een nakend akkoord, blijven Israël, Iran en Hezbollah elkaar militair onder druk zetten.
Voor Trump is dat meer dan een regionaal veiligheidsprobleem. Een diplomatieke doorbraak met Iran zou een belangrijk buitenlands politiek succes betekenen. Elke nieuwe raketaanval of vergeldingsactie verkleint echter de kans dat zo'n akkoord werkelijkheid wordt.
De paradox is dan ook compleet: terwijl Washington probeert vrede te onderhandelen, bepalen de raketten boven het Midden-Oosten nog altijd het tempo van de diplomatie.
(Foto: Shutterstock)
