Prijs voor kamer in woonzorgcentrum stijgt met 120 euro in één jaar.
Gisteren mochten van Conner Rousseau vernemen dat de socialisten de reddende engelen van de zorg zouden zijn. Maar dat blijkt eerder een Trumpiaanse zelfverheerlijking te zijn dan een statistische waarheid. Een verblijf in een Vlaams woonzorgcentrum – bijvoorbeeld - kost vandaag structureel meer dan wat een doorsnee gepensioneerde ontvangt. De nieuwste cijfers van het Departement Zorg laten weinig ruimte voor interpretatie: de gemiddelde maandprijs is opgelopen tot 2.235 euro. Dat is 535 euro meer dan het gemiddelde pensioen. De kloof is geen incident meer, maar een ingebakken realiteit.
De gemiddelde dagprijs bedraagt inmiddels 74,52 euro. Op één jaar tijd is dat een stijging met 4 procent, goed voor zowat 90 euro extra per maand. Wie tien jaar terugkijkt, ziet hoe fors de trend is: toen lag de dagprijs nog net boven 54 euro. In een decennium tijd is wonen in een woonzorgcentrum dus 37 procent duurder geworden.
Die stijging is slechts gedeeltelijk te verklaren door inflatie, die het voorbije jaar rond de 2 procent schommelde. De rest komt voort uit een beleidskeuze van de vorige Vlaamse regering. Sinds 1 mei 2024 mogen woonzorgcentra hun prijzen enkel nog aanpassen wanneer de spilindex wordt overschreden. Tegelijk kregen ze toen een eenmalige kans om niet-doorgevoerde inflatie uit het verleden alsnog te verrekenen. Meer dan de helft van de voorzieningen heeft die mogelijkheid benut. Daarbovenop komen structurele prijsverhogingen door renovaties en de vervanging van oudere kamers door duurdere nieuwbouw.
Een postcode bepaalt de factuur
De regionale verschillen blijven uitgesproken. Brussel spant de kroon met een gemiddelde maandprijs van 2.471 euro. Antwerpen volgt met 2.366 euro. Vlaams-Brabant zit op 2.288 euro. Oost- en West-Vlaanderen blijven met respectievelijk 2.144 en 2.154 euro iets onder het Vlaamse gemiddelde, terwijl Limburg met 2.172 euro relatief het goedkoopst blijft. Relatief, want ook daar ligt de prijs ruim boven het gemiddelde pensioen.
Wie kijkt naar het type voorziening, ziet een voorspelbaar patroon. Openbare woonzorgcentra blijven het meest betaalbaar met een gemiddelde dagprijs van 70,45 euro. Social-profitvoorzieningen zitten met 73,01 euro net onder het gemiddelde, maar kenden wel de sterkste stijging op jaarbasis. Commerciële woonzorgcentra blijven veruit het duurst, met een gemiddelde dagprijs van 80,66 euro.
Pensioen volstaat niet meer
Voor ouderenorganisatie Okra bevestigen de cijfers wat bewoners al langer voelen. Met een gemiddeld nettopensioen van ongeveer 1.700 euro per maand komt een bewoner in een gemiddeld woonzorgcentrum elke maand ruim 500 euro tekort. Die kloof is de voorbije jaren alleen maar gegroeid.
De invoering van de afgevlakte gezondheidsindex voor woonzorgprijzen, dezelfde index die de pensioenen volgt, moet verdere ontsporingen afremmen. Prijsstijgingen gebeuren voortaan gelijktijdig met pensioenaanpassingen. Dat is een correctie op het vroegere systeem, waarbij rusthuisprijzen de hogere consumptie-index volgden en meerdere keren per jaar konden stijgen. Maar het fundament blijft wankel: de basisprijs ligt al structureel boven wat de meeste ouderen kunnen betalen.
Zorgbudgetten als lapmiddel
Zorgbudgetten temperen de factuur, maar ook daar knelt het systeem. Eigenaars die hun woning verkopen om de verblijfskosten te dragen, riskeren hun recht op ondersteuning deels of volledig te verliezen. Het gevolg is een pervers effect: wie spaargeld of vastgoed inzet om waardig oud te worden, wordt daar soms voor gestraft.
De financiële drempel weegt dan ook zwaar door. Niet alleen bij bewoners, maar ook bij hun kinderen. De vrees om financieel afhankelijk te worden of om de familie tot bijpassen te dwingen, zit diep.
De vraag dringt zich op wat de politieke belofte van betaalbare ouderenzorg vandaag nog waard is. De indexering is bijgestuurd, de factuur niet. Wat overeind blijft, is een systeem waarin ouderenzorg steeds meer een kwestie van middelen wordt. En wie die niet heeft, staat voor een harde realiteit die met geen enkele hervorming voorlopig echt is rechtgetrokken.
(Foto: Pixabay)
