Wie niet steelt of erft, belandt in een sociale woning. Als die er is.
De totale huurachterstand bij sociale woningen in Vlaanderen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Waar woonmaatschappijen in 2020 nog 23 miljoen euro aan openstaande huur noteerden, liep dat bedrag in 2024 op tot 41 miljoen euro.
Het gaat daarbij niet alleen om onbetaalde huur, maar ook om kosten zoals huurschade die voormalige huurders niet vergoeden. De cijfers werden opgevraagd door Vlaams Parlementslid Gijs Degrande (N-VA uiteraard), die bezorgd reageert op de evolutie.
“De financiële gezondheid van de sector is er de voorbije tien jaar niet beter op geworden. We moeten de woonmaatschappijen structureel versterken en het aanpakken van de huurachterstand is daarbij een evidente stap”, klinkt het.
Druk op het sociale woonmodel
De stijgende cijfers zetten het debat rond sociale huisvesting opnieuw op scherp. De voorbije jaren voerden verschillende regeringen hervormingen door in het woonbeleid, met onder meer fusies van woonmaatschappijen en een hertekening van het systeem.
Volgens critici leidt dat tot een toenemende druk op het sociale woonmodel, dat tegelijk betaalbaar, toegankelijk en financieel houdbaar moet blijven. De vraag rijst hoe de balans tussen die drie doelstellingen nog kan worden gegarandeerd.
Administratieve chaos na fusies
Binnen de sector wordt een deel van de stijging verklaard door de recente hervormingen. Tussen 2020 en 2024 werden heel wat sociale woningen overgedragen in het kader van fusies tussen woonmaatschappijen. Dat zou het opvolgen van huurachterstanden tijdelijk hebben bemoeilijkt.
“Bij de vorming van de woonmaatschappijen is er heel wat patrimonium verschoven, wat het administratief beheer complexer maakte”, zegt Gert Eyckmans van koepelorganisatie Initia. “Nu die hervorming grotendeels afgerond is, hopen we dat de cijfers opnieuw zullen stabiliseren.”
Structureel debat blijft open
Ondanks die verklaringen blijft de discussie over de oorzaken en aanpak van de stijgende huurachterstand overeind. Voor beleidsmakers ligt de focus op het versterken van de financiële slagkracht van woonmaatschappijen en het strikter opvolgen van betalingsachterstanden.
Misschien toch nog even een paar vraagje. Hoe komt het dat sociale woningen nodig zijn? Hoe komt het dat een basisrecht als wonen door mannen in strakke pakken en fijne lederen schoenen mag worden geëxploiteerd, tot huizen onbetaalbaar zijn geworden voor al wie niet steelt of erft?
(Foto: Shutterstock)
