Het achterpoortje van Arizona dreigt dicht te gaan: “Enkel nog voor wie voltijds werkt?”
De flexi-job, ooit gelanceerd als de ideale oplossing voor wie wat wil bijverdienen zonder extra belastingdruk, komt opnieuw onder vuur te liggen. Uitgerekend de regering die het systeem fors uitbreidde, kijkt nu naar de mogelijke achterpoortjes. Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) wil onderzoeken of flexi-jobs nog langer toegankelijk moeten blijven voor mensen die bewust minder dan voltijds werken.
Een nieuwe ingreep dreigt daarmee het laatste strohalmpje weg te nemen voor heel wat gepensioneerden en werknemers die na de hervormingen van de Arizona-regering hun inkomen proberen aan te vullen.
“Moeten we dat niet eens bekijken?”
In de HLN-podcast Het Rapport van de Wetstraat kreeg Jambon de vraag of het systeem van de flexi-jobs niet ontspoort. Zijn antwoord was opvallend voorzichtig, maar liet weinig twijfel bestaan over de richting waarin wordt gedacht.
“Op dit moment doet ongeveer een kwart miljoen mensen een flexi-job. Gemiddeld gaat het om honderd uren per jaar. 83 procent van hen werkt daarnaast voltijds”, aldus Jambon.
Maar die andere groep baart hem zorgen. “Zeventien procent werkt 4/5de. De kritiek kan zijn dat mensen worden aangezet om minder te werken en dat aan te vullen met een flexi-job. Of dat leidt tot kannibalisme van de gewone tewerkstelling, moeten we bekijken.”
Een mogelijke nieuwe regel ligt dus op tafel: flexi-jobs enkel nog voor wie voltijds werkt.
Een half miljard aan inkomsten
De reden voor de discussie is duidelijk: flexi-jobbers betalen geen belastingen en geen klassieke sociale bijdragen. Volgens berekeningen zou de overheid daardoor honderden miljoenen euro’s mislopen. Als flexi-jobbers dezelfde bijdragen zouden betalen als gewone werknemers, zou dat de staatskas jaarlijks naar schatting 362 miljoen euro aan belastingen en 125 miljoen euro aan sociale lasten opleveren. Daar kan vriend ‘tiger Theo’ heel wat wapentuig mee aanschaffen.
Voor begrotingsminister Vincent Van Peteghem (CD&V) is het systeem daarom aan herziening toe. Hij waarschuwde eerder dat de flexi-jobs dreigen te ontsporen.
Toch verdedigt Jambon de basis van het systeem. “Als je een beslissing neemt, moet je die een week later niet opnieuw in vraag stellen. Elk systeem heeft voordelen en nadelen. Het gaat erom waar we verbeteringen kunnen aanbrengen.”
Uitbreiding blijft overeind
Opmerkelijk: de regering besliste onlangs nog om de flexi-jobs verder uit te breiden naar bijna alle economische sectoren. Daardoor kunnen nog meer werknemers gebruikmaken van het voordelige statuut.
Die uitbreiding terugdraaien ziet Jambon niet zitten. Wel wil hij kijken naar mogelijke misbruiken.
“De essentie van een flexi-job is dat je die doet boven op een normale tewerkstelling of boven op een pensioen. Dat is voordelig voor werknemers én werkgevers. Maar overal bestaan misbruiken. Die moeten we proberen uit het systeem te halen.”
Een hogere bijdrage voor werkgevers die een 4/5de werknemer een flexi-job aanbieden, ziet hij voorlopig niet zitten. “Bedrijven zijn de bron van inkomsten voor alle overheden. Ik ben liever een partner van het bedrijfsleven dan een tegenstander.”
De zoektocht naar 10 miljard
De discussie komt er op een gevoelig moment. In september start de federale regering een grote begrotingsronde. Ze moet 10 miljard euro vinden om het gat in de begroting te dichten.
Kan het aanpakken van flexi-jobs daarbij helpen? Volgens Van Peteghem zit er ongeveer een half miljard euro aan verloren inkomsten in het systeem.
Jambon verwacht zware onderhandelingen. “Iedere partij zal over zijn rode lijnen moeten stappen. Het wordt een aartsmoeilijke oefening. Maar uiteindelijk moeten we kunnen zeggen dat we die 10 miljard hebben gevonden.”
Volgens de minister ligt de grootste uitdaging niet alleen bij de inkomsten, maar vooral bij de uitgaven. “We moeten kijken waar we overtollige uitgaven kunnen wegsnoeien en welke hervormingen nog nodig zijn.”
Pensioenen blijven buiten schot
Aan nieuwe grote pensioenmaatregelen wil Jambon voorlopig niet beginnen. “Ik hoor bij de coalitiepartners dat de pensioenhervorming rond is.”
Volgens hem heeft de regering haar belofte ingelost om de stijging van de pensioenuitgaven af te remmen.
Maar voor veel Belgen die rekenen op een flexi-job als extra inkomen, blijft de onzekerheid hangen. Het systeem dat ooit als oplossing werd voorgesteld, dreigt nu zelf een probleem te worden.
De flexi-job was het achterpoortje dat de regering zelf creëerde. Nu staat dezelfde regering voor de vraag of ze dat poortje opnieuw gedeeltelijk dichtdraait.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
