Bijna acht op de tien burgemeesters kanten zich tegen de trofee van regeringspartij Vooruit.
De Vlaamse regering lanceerde met veel tromgeroffel haar proefproject rond gezonde schoolmaaltijden. Vanaf 1 september krijgen bijna 64.000 leerlingen in 277 scholen soep, fruit of yoghurt aangeboden. Het prijskaartje: 6,2 miljoen euro uit Vlaanderen, aangevuld met lokale middelen. Wat in de communicatie van minister Caroline Gennez (Vooruit) klinkt als een succesverhaal, is in de praktijk een maatregel die maar weinig gemeenten overtuigt.
Weinig animo buiten de grootsteden
Slechts dertien gemeenten stapten mee in het project, stuk voor stuk centrumsteden waar Vooruit een stevige vinger in de pap heeft. Antwerpen, Gent, Brugge en Leuven tekenden in, maar de rest van Vlaanderen bleef op de rem staan. Uit een rondvraag van ‘Het Nieuwsblad’ blijkt dat 178 burgemeesters – bijna acht op de tien – geen zin hebben in het project. Niet omdat ze gezonde voeding op school verwerpen, maar omdat ze de rekening zien oplopen.
Het systeem werkt namelijk als volgt: Vlaanderen legt per leerling 97 euro op tafel, maar vraagt van de lokale besturen nog eens 73 euro per kind. Voor kleinere gemeenten betekent dat een extra factuur waar geen budget voor is, terwijl de Vlaamse regering politiek kan scoren met het beeld van gratis en gezond eten.
Politieke marketing vab Vooruit in plaats van beleid
Burgemeesters van uiteenlopende politieke kleur noemen het plan een “cadeau dat een ander moet betalen”. De kritiek is steeds dezelfde: als Vlaanderen beslist dat dit nodig is, dan moet Vlaanderen ook zélf de middelen voorzien. Nu schuift de regering een verantwoordelijkheid door naar gemeenten die al worstelen met stijgende energiekosten, inflatie en investeringsnoden.
Het is symptomatisch voor een bredere tendens: beleid dat niet vertrekt van draagvlak en haalbaarheid, maar van politieke trofeeën. Vooruit kan de belofte van gratis schoolmaaltijden in de vitrine zetten, terwijl de factuur in de praktijk deels bij de lokale belastingbetaler belandt. Dat verklaart meteen waarom de meeste gemeenten weigeren mee te stappen. Ter herinnering: gratis schoolmaaltijden waren een breekpunt voor Vooruit na de Vlaamse verkiezingen van vorig jaar. Kwamen die er niet, dan stapten de socialisten niet in de Vlaamse regering.
De realiteit achter de lege brooddoos
Het argument dat “lege brooddozen” een structureel probleem zouden zijn, wordt door veel burgemeesters gerelativeerd. In de meeste gevallen gaat het om een vergetelheid van ouders, niet om structurele armoede. Lokale scholen en verenigingen springen daar vaak flexibel op in. Wat wél een probleem vormt, zijn de ongezonde eetgewoonten bij kinderen. Vanuit dat perspectief kan het project zeker zinvol zijn. Maar de vraag blijft: waarom moet een algemene maatregel ook gezinnen ten goede komen die het perfect zelf kunnen betalen?
Beleid is meer dan cadeaus uitdelen
Wat minister Gennez als een eerste stap naar gelijke kansen presenteert, voelt voor de meeste gemeenten als een stap in het luchtledige. Gezond beleid moet structureel en breed gedragen zijn, niet afhankelijk van subsidies en politieke marketing. Cadeaus uitdelen met andermans geld is geen beleid, het is een boekhoudkundige illusie.
Wie écht iets wil doen aan kindervoeding en kansarmoede, werkt beter met gerichte maatregelen en structurele financiering. Anders blijft het bij symboliek: een schaaltje fruit dat de gemeentekas leegknabbelt, terwijl de structurele problemen onaangeroerd blijven.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
