Een niet mis te verstane onrechtstreekse doodsbedreiging.
Het is bizar. In Iran krijgt Trump de eretitel ‘vijand van god’, maar in zijn eigen Amerika beschouwt Donald zich als de gezant van god. Het is maar in wie je gelooft, natuurlijk. De Iraanse geestelijk top heeft het in ieder geval gehad met die satan aan de andere kant van de oceaan en bestempelen Trump onomwonden als een “mohareb”, oftewel: een vijand van God. Wie in Iran met dat label rondloopt, kan maar best langs de begrafenisondernemer passeren.
“We weten waar hij zit, maar we wachten nog even”
De lont in het kruitvat werd enkele weken geleden aangestoken door The Donald zelf. Op zijn geliefde platform Truth Social sloeg hij zich op de borst over zijn vermeende genade: hij had – geheel naar eigen zeggen – persoonlijk verhinderd dat ayatollah Ali Khamenei een “zeer lelijke en schandelijke dood” stierf. De voormalige Amerikaanse president claimde letterlijk dat hij Khamenei had “gered” van een liquidatie en dat de geestelijke leider daar maar “heel dankbaar” voor moest zijn.
Dat was niet naar de zin van de Iraanse geestelijken. Trump mag dan wel zijn heroïsche ingreep verkopen als een soort barmhartige geopolitieke Tinder-swipe naar links, in Qom en Teheran horen vooral dit: de leider van de Islamitische Republiek is vogelvrij, wanneer Washington daar zin in heeft.
Eén heilige woede, drie keer verpakt als fatwa
Enter ayatollah Nasser Makarem Shirazi, een van de zwaarste religieuze kanonnen van Iran. In een religieuze verklaring die niet toevallig net na Trumps uitlatingen werd gepubliceerd, liet hij verstaan dat bedreigingen aan het adres van de opperste leider van Iran gelijkstaan aan een zonde waarvoor binnen de islamitische jurisprudentie slechts één straf geldt: de doodstraf.
Trump werd niet bij naam genoemd, maar tussen de minaretten door klonk het luid en duidelijk. Shirazi gaf aan dat iedereen die religieuze leiders zoals Khamenei bedreigt, de titel mohareb verdient: goddeloze belagers van het rechtvaardige geloof. In het sjia-islamitische jargon is dat niet zomaar een belediging, maar een religieus vonnis. En ja hoor: dat is de klassieke definitie van een fatwa — al vermijden de Iraanse autoriteiten voorlopig dat woord.
Ook andere geestelijken, zoals ayatollah Nouri Hamedani en zelfs de invloedrijke Iraakse grootayatollah Ali Sistani, sprongen op de heilige kar. Zij uitten soortgelijke uitspraken, die internationaal nu worden gelezen als bevestiging: de geestelijke elite van het sjiisme heeft Donald Trump op de koranversie van een dodenlijst gezet.
Diplomatieke sugarcoating
Dat Iran nog steeds geen expliciete fatwa lanceert zoals in het geval van Salman Rushdie destijds, heeft vooral met timing te maken. Het land flirt opnieuw met diplomatie: de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi liet weten dat Teheran “bereid” is om opnieuw aan tafel te zitten over het nucleaire dossier. Maar in dezelfde adem kreeg Trump wel een verbaal schot voor de boeg: hij moet “zijn toon matigen” en stoppen met het “kwetsen” van Khamenei’s miljoenen volgelingen. Met andere woorden: we willen wel praten, maar niet als je ons heilig boegbeeld blijft beledigen.
Araghchi gaf het zelfs een spiritueel sausje: “Goede wil brengt goede wil voort en uit respect volgt respect.” Een zin die klinkt als een fortune cookie.
Georkestreerde woede in plaats van spontane rellen
De verontwaardiging in Iran is niet zozeer een spontane volksopstand, maar een minutieus geregisseerde toneelvoorstelling met geopolitieke figuranten. De dreiging van een fatwa tegen Trump is bedoeld als een afschrikkingsmechanisme, niet als een startsein voor een internationale klopjacht. Maar het effect is er niet minder om: de boodschap is duidelijk, luid en in religieuze volzinnen verpakt.
De nieuwe Trump-fatwa’s – of wat daar voor moet doorgaan – volgen het klassieke script: je noemt geen naam, je spreekt in religieuze abstracties, maar je laat de context het vuile werk doen. De dood van Khamenei vermijden? In de woorden van Iran: dat was geen gunst, maar een belediging. En beledigingen hebben hun prijs.
De inzet is de eer van het geloof, de status van de leider, en – oh ja – een nucleaire deal.
Of Trump zich daar iets van aantrekt, is twijfelachtig. Maar de Iraanse clerus heeft in elk geval z’n kaarten op tafel gelegd. Niet met bommen, maar met gebeden. En soms zijn die het gevaarlijkst van allemaal.
(Fotomontage: Shutterstock)
