Een tijd geleden gaf Facebook toe wat velen al lang vermoedden: tijdens de coronaperiode werd het platform ‘gestuurd’ om negatieve berichtgeving over vaccins, maatregelen en beleid te onderdrukken.
Berichten verdwenen, accounts kregen waarschuwingen, artikels werden zonder pardon verwijderd, profielen van stouteriken geblokkeerd,... Facebook zei achteraf dat ze dat betreurden, dat het beleid was aangepast en dat ‘wetenschappelijke nuance voortaan ruimte zou krijgen’.
We zijn intussen een tijd verder. En raad eens? De nuance blijft nog altijd bijzonder goed verstopt.
Gisteren deelden we op Facebook een artikel over een recent wetenschappelijk onderzoek van Stanford Medicine. Geen schreeuwerige kop, geen wappie-praat, geen obscure bron, geen YouTube-professor met een aluminium hoedje. Gewoon: een academische studie, uitgevoerd door een gerenommeerde universiteit, gepubliceerd en opgepikt door reguliere wetenschappelijke media. Het onderwerp: myocarditis als mogelijke bijwerking van mRNA-gebaseerde COVID-19-vaccins, en vooral het mechanisme erachter.
Tien minuten later was het artikel… weg van Facebook en kregen we een waarschuwing dat onze ‘pagina risico loopt’.
Niet ontkennen, maar onderzoeken
Voor alle duidelijkheid: myocarditis als zeldzame bijwerking van mRNA-vaccins is geen complottheorie. Het wordt erkend door gezondheidsinstanties wereldwijd, inclusief EMA en CDC. De discussie gaat al lang niet meer over of het voorkomt, maar over hoe, bij wie en waarom.
En precies dat laatste probeerde de Stanford-studie te onderzoeken.
Onderzoekers analyseerden bloedstalen van mensen die na vaccinatie myocarditis ontwikkelden en vergeleken die met gevaccineerde personen zonder die bijwerking. Ze stelden vast dat patiënten met myocarditis verhoogde bloedwaarden hadden van harttroponine, een klinisch erkende marker voor hartspierschade. Daarnaast identificeerden ze verhoogde niveaus van twee immuungerelateerde eiwitten, CXCL10 en IFN-gamma.
Volgens hoofdonderzoeker Joseph Wu wijzen de resultaten erop dat deze eiwitten mogelijk een sleutelrol spelen bij het ontstekingsproces, doordat ze immuuncellen zoals neutrofielen aanzetten om het hartweefsel binnen te dringen. In vervolgexperimenten bij muizen werd een gelijkaardig mechanisme waargenomen.
Belangrijk: het onderzoek claimt niet dat iedereen risico loopt, noch dat myocarditis frequent voorkomt. Het beschrijft een biologisch plausibele verklaring voor een reeds erkende, zeldzame bijwerking van het coronavaccin.
Met andere woorden: dit is precies het soort wetenschap waarvan je zou denken dat het mag worden gedeeld.
Facebook dacht daar blijkbaar anders over. Zonder waarschuwing, zonder inhoudelijke weerlegging, zonder verwijzing naar fouten of onjuistheden, werd het artikel simpelweg verwijderd, omdat het ‘in strijd is met de regels van Facebook’.
Dat roept vragen op. Niet over vaccins an sich, maar over wie bepaalt wat bespreekbaar blijft.
Want hoe geloofwaardig is het om te zeggen dat men ‘lessen heeft getrokken’, als zelfs een studie van Stanford nog altijd in dezelfde digitale vuilnisbak belandt als YouTube-filmpjes over microchips en 5G-masten? Hoe serieus neem je wetenschap, als je alleen studies tolereert die perfect passen binnen een vooraf goedgekeurd narratief?
De oude reflex is duidelijk nog springlevend
Wat vooral opvalt, is hoe snel het gebeurt. Tien minuten. Dat is geen menselijke moderatie, dat is automatisme. Een algoritme dat bepaalde woorden ziet (myocarditis, vaccin, bijwerking) en reflexmatig op de rode knop duwt. Alsof elke vorm van kritische of verklarende informatie per definitie verdacht is.
Facebook zegt dat ze spijt hebben van het verleden. Maar het heden ziet er verdacht bekend uit.
Niemand vraagt dat sociale media medische adviezen gaan geven. Niemand vraagt dat ze vaccins in twijfel trekken. Wat wel mag worden verwacht, is dat wetenschappelijk onderzoek niet automatisch wordt behandeld als desinformatie, enkel omdat het niet uitsluitend over voordelen gaat.
Wetenschap zonder schaduwkanten bestaat niet
Echte wetenschap onderzoekt ook bijwerkingen, anomalieën en ongemakkelijke vaststellingen. Dat is geen antivax-houding, dat is de kern van vooruitgang. Door die discussies te smoren, creëer je net het wantrouwen dat men zegt te willen bestrijden.
Ironisch genoeg doet Facebook met dit soort ingrepen exact wat het zegt te betreuren: het voedt het gevoel dat er zaken niet besproken mogen worden. Niet omdat ze fout zijn, maar omdat ze lastig zijn. En zolang zelfs Stanford Medicine te gevoelig blijkt voor het algoritme, blijft de vraag hangen: Wat is er eigenlijk wél veilig om te delen op Censuurbook?
