Eerst de cijfers, dan de mensen: Jan Jambon bestelt een studie die de schade moet berekenen.
Als het van Georges-Louis Bouchez afhangt, is het vrijdag erop of eronder. Geen energiemaatregelen? Dan ook geen akkoorden meer. De boodschap richting Bart De Wever is duidelijk: open de portefeuille of leg de regering stil.
Het probleem is heel Belgisch: iedereen wil bewegen, zolang iemand anders betaalt.
Ideeën genoeg, beslissingen niet
Op tafel ligt intussen een driekleuren menu: veel opties, weinig keuzes.
De populairste piste, is een hogere kilometervergoeding. Geen ingreep op de brandstofprijs zelf — dat zou “de vraag aanwakkeren” — maar een omweg via de werkgever.
Wie pendelt, krijgt misschien iets terug. Wie thuis de energiefactuur ziet ontsporen, mag op z'n kin kloppen.
Daarnaast wordt er gefluisterd over steun voor specifieke groepen, zoals gezinnen die nog afhankelijk zijn van dure stookolie. Maar ook daar: plannen, geen beslissingen.
Grote ingrepen blijven taboe
Structurele maatregelen zoals btw-verlagingen of automatische accijnsdalingen? Politiek te duur, budgettair te riskant. De regering heeft zichzelf al beperkt tot twee doelgroepen: pendelaars en kwetsbare huishoudens. De rest van het land mag voorlopig zelf uitzoeken hoe de factuur wordt betaald.
Overwinst als politiek speelgoed
De socialisten gooien opnieuw de overwinstbelasting op tafel. Energiebedrijven maken winst, dus moet er herverdeeld worden.
CD&V en Les Engagés knikken instemmend. MR en N-VA kijken richting Europa — lees: tijd winnen.
Alles hangt af van wat Ursula von der Leyen binnenkort op tafel legt. Tot dan blijft het wachten, rekenen en vooral: niets beslissen dat geld kost.
De tranen van Jambon
De echte olifant in de kamer heet begroting. Volgens de grote hervormer Jan Jambon moet eerst duidelijk zijn wat deze crisis kost. Eerst de cijfers, dan de mensen. Daarom: een studie. Nog een.
De redenering is even eenvoudig als complex: stijgende energieprijzen leveren de staat extra btw op, maar jagen tegelijk de inflatie aan. En die inflatie vertaalt zich in hogere lonen, pensioenen en uitkeringen.
Per saldo? Euhm? Niemand die het exact weet. Dus wordt er gewacht.
Vrijdag moet het gebeuren
De druk neemt toe. Brandstof flirt met 2 euro per liter, buurlanden grijpen in en de politieke geloofwaardigheid staat op het spel.
Vrijdag moet er iets liggen. Iets tastbaars. Iets verkoopbaars.
Maar de kans is groot dat het opnieuw typisch Belgisch wordt: een compromis dat voor niemand echt wat oplost, maar iedereen net genoeg laat overleven.
De energiefactuur blijft ondertussen gewoon verder oplopen. Nog een geluk dat we ons hebben geluisterd naar Trump en Rutte en onze defensie hebben gespijsd.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
