N-VA en de kunst van het omdraaien: masterclasses in politieke gymnastiek.
Bij N-VA kunnen ze ondertussen gerust masterclasses ‘Ik heb niet gezegd wat ik gezegd heb’ geven. Of, als we eerlijk zijn, lessen in politiek zwansen: hoe je woorden draait en buigt zonder ooit expliciet te liegen.
Alle grote kanonnen worden ingezet om minister Jan Jambon, de harde hand achter Arizona, uit de (tegen)wind te zetten. Jambon probeert het zelf ook, maar zijn geloofwaardigheid is met het groot vuil meegegeven. Partijvoorzitter Valerie Van Peel poogt te temperen waar mogelijk, en fractievoorzitter Axel Ronse wringt zich in knoerten van kromme zinnen om de boel nog enigszins recht te trekken.
En dan is er Bart De Wever. Slim, intelligent, buiten categorie, een strateeg die zelden een zet zonder bijbedoeling speelt. Maar intelligentie is geen moreel schild. Ook de scherpste geesten kunnen zich verliezen in redeneringen die politiek handig zijn, maar inhoudelijk wankelen.
De Wever verdedigt zijn uitspraken over ‘economisch gaan praten met Rusland’ door te stellen dat economische relaties pas aan de orde zijn na een aanvaardbaar vredesverdrag. Volgens hem wordt zijn positie verkeerd voorgesteld. Het is, in zijn lezing, niets meer dan gezond verstand.
Bart De Wever: “In het belang van Europa moeten we de oorlog beëindigen. We moeten ons herbewapenen en de grens remilitariseren. Tegelijk moet je de relaties met Rusland normaliseren en opnieuw toegang krijgen tot goedkope energie. Dat is een kwestie van gezond verstand.”
Maar precies daar wringt het. De combinatie van militaire afschrikking enerzijds en economische toenadering anderzijds oogt minder als strategisch realisme en meer als een evenwichtsoefening op een slappe koord. Europa moet zich bewapenen, Poetin afschrikken, en tegelijk voorbereid zijn om opnieuw zaken te doen. Dat is geen evidente lijn, en zeker geen vrijblijvende uitspraak in een geopolitiek klimaat dat op scherp staat.
Diplomatieke averij: woorden die zwaarder wegen dan bedoeld
De uitspraken over het “normaliseren van relaties met Rusland” werden in Europa binnenskamers omschreven als “redelijk vernietigend”. Wat als – naar eigen zeggen – een intellectuele denkoefening was bedoeld, werd internationaal gelezen als een beleidsintentie. En dat verschil is cruciaal.
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot mocht meteen de schade gaan beperken bij zijn Europese collega’s. De officiële lijn bleef overeind: Europa moet aan de onderhandelingstafel raken, maar dat is iets anders dan vandaag al spreken over normalisering of economische heropbouw van relaties met Moskou.
Ook binnen de Belgische regering klonk er frictie. Coalitiepartners maakten duidelijk dat een premier niet vrijblijvend kan spreken. In eigen naam kan veel, maar namens een regering ligt dat anders. De suggestie dat Europa opnieuw Russisch gas zou overwegen – zelfs op termijn – botst frontaal met de huidige Europese strategie, die net inzet op volledige energie-onafhankelijkheid van Rusland.
Intussen blijft de Europese lijn ongewijzigd hard: sancties opvoeren, druk verhogen en elke vorm van afhankelijkheid afbouwen. De boodschap vanuit de Europese Commissie is duidelijk: er komt geen weg terug naar Russische energie.
Van intellectuele oefening naar politieke realiteit
Daar zit de kern van het probleem. Wat voor De Wever een rationele, bijna academische redenering is over hoe conflicten historisch eindigen – met een vorm van normalisering – botst op de politieke realiteit van vandaag.
Als partijvoorzitter kon hij zich dergelijke denkoefeningen permitteren. Als premier worden diezelfde woorden gewogen, gefileerd en internationaal geïnterpreteerd als beleid. En dat kost krediet. Snel.
De vraag is dus niet of De Wever ongelijk heeft dat oorlogen ooit eindigen in onderhandelingen en herstel van relaties. De vraag is of je dat hardop moet zeggen op een moment dat Europa net probeert zijn ruggengraat te tonen.
N-VA demonstreert wederom dat politieke retoriek een combinatie is van gymnastiek, opportunisme en show. De vraag is niet alleen wat ze zeggen, maar hoe ver ze bereid zijn te gaan om de woorden van gisteren vandaag om te buigen, terwijl de gevolgen van hun strategieën Europa in een ongemakkelijke positie laten balanceren.
Want in politiek geldt één wet: timing is geen detail, maar alles.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
