Eendracht maakt macht, vergeet het maar.
De verdeeldheid binnen de Europese Unie over het geweld in Gaza blijkt ook in eigen land een politieke realiteit. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) zag zich dinsdag genoodzaakt om te zwijgen tijdens de Europese top over Israël en Gaza – niet uit terughoudendheid, maar bij gebrek aan mandaat van de federale regering. België blijkt, net als Europa, niet in staat tot een eensgezind buitenlands standpunt over het aanhoudende conflict.
Geen mandaat, geen boodschap
Normaal onderhoudt Prévot vlot contact met de Belgische pers in de marge van Europese bijeenkomsten. Dinsdag bleef het echter stil: geen interviews, geen verklaringen, zelfs geen standaardpersbericht. Woensdag in de Kamer verduidelijkte hij waarom: hij mocht zich in Brussel niet uitspreken over een mogelijke opschorting van het Europees associatieverdrag met Israël. Het kernkabinet had hem daarvoor geen toestemming gegeven.
Dat was opmerkelijk, aangezien er eerder signalen waren dat Prévot wél met een duidelijk standpunt naar de Europese Raad kon trekken. Maar in de Belgische besluitvorming bleef het punt hangen. “Het is moeilijk Europa de les te lezen als je er in eigen land niet in slaagt een gedragen standpunt te formuleren”, stelde hij zelf in de Kamer.
Europese impasse: verdeeldheid troef
De Belgische stilstand past in een breder Europees patroon. De Europese lidstaten geraken het al maanden niet eens over de juiste houding ten aanzien van Israël. Duitsland en Hongarije schermen stelselmatig de Israëlische regering af van harde taal of sancties. Commissievoorzitster Ursula von der Leyen past de struisvogelpolitiek toe en beperkt zich tot oproepen voor humanitaire hulp, zonder verdere stappen te steunen. Ondertussen verzetten landen zoals Ierland en Spanje zich juist tegen de passiviteit en vragen ze om politieke actie.
Prévot zelf spreekt klare taal. Hij noemt Gaza “een openluchtkerkhof” en stelt dat de internationale gemeenschap faalt. Volgens hem zijn meer dan 60.000 burgers gedood, en worden resoluties van de VN-Veiligheidsraad en uitspraken van het Internationaal Gerechtshof systematisch genegeerd. “Er kan niets veranderen zonder een permanent staakt-het-vuren. De expansie van Israëlische kolonies moet worden gestopt en de druk op Hamas moet aanhouden. Ook de export van wapens naar Israël en de bezette gebieden moet strenger gecontroleerd worden.”
Interne blokkade
Toch mocht Prévot in Brussel niet pleiten voor een opschorting van het associatieverdrag met Israël – een verdragsrelatie die sinds 2000 de basis vormt van de economische en politieke samenwerking tussen Europa en Israël. Een volledige opschorting vereist unanimiteit binnen de EU, een gedeeltelijke maatregel minstens een gekwalificeerde meerderheid. België zat zelfs niet op dat punt, door gebrek aan intern draagvlak in het kernkabinet.
Prévot vroeg daarom aan de Kamerleden om binnen hun eigen partijen druk te zetten voor een duidelijker standpunt, en om expliciet te pleiten voor Europese sancties. Zonder politieke eensgezindheid op Belgisch niveau blijven die eisen echter dode letter.
De prijs van besluiteloosheid
De afwezigheid van een eensluidende strategie over Gaza verzwakt niet alleen de geloofwaardigheid van België, maar ook die van Europa als geopolitieke speler. Terwijl Washington onder impuls van Donald Trump de internationale agenda probeert te sturen – onder meer via onderhandelingen in Qatar – blijft Brussel hangen in symboliek en intern getouwtrek.
De verdeeldheid over Gaza is symptomatisch voor het onvermogen van zowel België als Europa om als waardengemeenschap op te treden. Het gebrek aan actie wordt des te schrijnender naarmate het geweld aanhoudt en het dodental verder oploopt.
Of Prévot de stilte van dinsdag binnenkort alsnog mag doorbreken, hangt af van de politieke moed van de regering-De Wever. Maar voorlopig lijkt de Belgische lijn in het Israëlisch-Palestijns conflict niet meer dan een spiegelbeeld van de Europese verlamming: verscheurd, besluiteloos en zonder strategisch kompas.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
