“Stop met fake nieuws.” Liegen mag alleen als het van Bouchez komt.
Georges-Louis Bouchez zweert dat het wegenvignet je niks zal kosten. Volgens de cijfers van zijn eigen regering betaalt de helft van de bestuurders straks méér. En dat is nog het eerlijke deel van het verhaal.
Er was eens...
Er is deze week iets beslist waar we jaren over hebben gedaan, en zoals altijd wanneer het lang duurt, wordt het gebracht als een cadeau. Vanaf 1 mei 2027 heeft elke auto en bestelwagen die in ons land op een hoofdweg rijdt een wegenvignet nodig. Digitaal, gekoppeld aan de nummerplaat, afgesproken door de drie gewesten, negentig tot honderdvijfentwintig euro per jaar. Georges-Louis Bouchez ging meteen aan de slag: filmpje maken voor sociale media, met de geruststelling die alles moest platslaan: geen paniek, het gaat je geen euro extra kosten.
Onthoud die zin. We komen er nog op terug, want het is een van die zinnen die alleen overeind blijft zolang niemand ze narekent.
Waarom het er komt
Het idee zelf is niet gek. België is een transitland: dagelijks rijden tienduizenden buitenlanders over onze snelwegen naar een bestemming ergens anders, ze slijten ons asfalt en betalen hier geen cent voor. Dat die eindelijk meebetalen aan het onderhoud van de wegen die ze kapotrijden, is niet meer dan billijk. Oostenrijk doet het, Zwitserland doet het, en onze wegen liggen erbij zoals ze erbij liggen. Tot daar valt er weinig tegen in te brengen.
Alleen is er een kleine kink. Een vignet dat alleen voor buitenlanders geldt, mag niet van Europa. Dus moet de Belg mee betalen om de buitenlander te kunnen laten betalen. En daar, precies daar, begint het gegoochel.
"Geen euro extra" — voor de helft
Want om die extra kost voor de eigen burger weg te werken, wordt het vignet gekoppeld aan een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting: die zou dalen, zodat het vignet erbovenop niemand op kosten jaagt. Netto nul, klinkt het. Geen euro extra.
Kijk dan even naar wat de man zegt die die verkeersbelasting effectief moet hervormen, de Vlaamse minister van Financiën. Die belooft niet dat iedereen er evengoed uit komt. Hij zegt dat ongeveer de helft van de autobezitters — vignet en nieuwe belasting samen — ongeveer evenveel of minder zal betalen.
Lees die zin twee keer. Ongeveer de helft. Wacht even, dat is meer dan ‘niemand’, toch? Want als de helft evenveel of minder betaalt, betaalt de andere helft méér. "Geen euro extra" geldt dus, in het allerbeste geval, voor de helft van de mensen tegen wie Bouchez het zegt. Voor de andere helft — miljoenen bestuurders — is het simpelweg niet waar.
Een belofte, geen garantie
En dan is dat mooie evenwicht nog niet eens binnen. Het vignet is beslist; de compenserende belastingverlaging moet grotendeels nog worden waargemaakt, gewest per gewest. Bouchez is federaal MR-voorzitter, maar de verkeersbelasting is een bevoegdheid van het gewest. De concrete verlaging die vandaag op tafel ligt, is Vlaams. Voor zijn eigen Waalse kiezers moet de Waalse regering — die zijn eigen partij leidt — de compensatie nog echt leveren. Een compensatie beloven vóór ze bestaat, is een cheque uitschrijven op een rekening die nog geopend moet worden. We weten intussen hoe dat in dit land afloopt met beloofde verlagingen: de nieuwe last treedt stipt in werking, de compensatie sleept.
Wie sowieso meer betaalt
Voor sommige groepen heb je trouwens geen gemiddelde nodig om te weten hoe het afloopt. Elektrische wagens die vandaag niets betalen, krijgen negentig euro vignet bovenop hun nul. Wie een oldtimer écht gebruikt, betaalt met vignet en al netto meer, hoe hard de verkeersbelasting er ook voor daalt. Leasingwagens: fiscaal verandert er niets, het vignet komt er gewoon bij.
En dan de mooiste. Een vignet is een vlak bedrag: het vraagt niet naar je loonbriefje. Wie de oudste, meest vervuilende auto rijdt — euronorm 3 of lager — betaalt net het hoogste tarief. En wie rijdt de oudste auto? Zelden de man met de firmawagen. Zo ziet een maatregel eruit die de zwaarste rekening bij de kleinste portefeuille legt, verkocht met een glimlach door iemand die dat "geen euro extra" durft te noemen.
De kleine lettertjes ontbreken
Bouchez zegt dat de autobelasting zal worden hervormd en verlaagd. Alleen weet vandaag niemand met hoeveel.
Er ligt geen uitgewerkt tarief op tafel.
Er is geen definitief akkoord over hoeveel het vignet zal kosten.
Er is evenmin duidelijkheid over welke automobilisten volledig gecompenseerd zullen worden en welke niet.
Met andere woorden: de MR vraagt de Belg vandaag te geloven dat een toekomstige belastingverlaging een toekomstige nieuwe heffing volledig zal neutraliseren.
Dat is geen zekerheid. Dat is een politieke belofte.
Wat als de cijfers niet kloppen?
De redenering van Bouchez houdt alleen stand als de verlaging van de verkeersbelasting voor élke bestuurder minstens even groot wordt als de prijs van het vignet.
Maar wat als iemand weinig verkeersbelasting betaalt?
Wat met elektrische wagens?
Wat met leasewagens?
Wat met gezinnen met meerdere auto's?
Wat met mensen die slechts af en toe rijden?
Zolang de volledige hervorming niet bekend is,
Waarom hij het toch zegt
Waarom liegt Bouchez dan, als het vignet op zich te verdedigen valt? Om de simpelste reden die er is. De MR is naar de kiezer getrokken met één heilige belofte: geen nieuwe belastingen. En een verplichte betaling aan de overheid om over de openbare weg te mogen rijden ís een belasting, hoe digitaal en hoe Oostenrijks je ze ook verpakt. Dus moet ze iets anders heten. "Geen nieuwe belasting." "Geen euro extra." Dat zijn geen beschrijvingen van de werkelijkheid, dat zijn nooduitgangen uit een verkiezingsbelofte.
(Foto: Instagram)
