Tom Van Grieken: “Wat een slecht theater met erbarmelijke acteurs. Vlaanderen verdient toch echt beter.”
Voor de zoveelste keer rommelt het binnen de Vlaamse regering. De besparing bij De Lijn moest een technische besparing worden, maar groeide uit tot een politieke stresstest voor minister-president Matthias Diependaele.
De N-VA houdt vast aan de geplande besparing van 35,5 miljoen euro, maar coalitiepartners CD&V en Vooruit proberen afstand te nemen van de gevolgen. En dat is een understatement. Zij eisen uitstel van het schrappen van buslijnen, nadat lokale besturen massaal alarm sloegen.
Het conflict legt niet alleen een beleidsdiscussie bloot, maar ook een structureel probleem: de Vlaamse regering functioneert steeds vaker als een coalitie waarin partijen zich publiek profileren tegen hun eigen beleid, een clubje andersdenkenden die mekaar nog net kunnen verdragen voor ‘het postje’.
Besparing raakt vooral het platteland
De besparing maakt deel uit van een bredere inspanning van 1,5 miljard euro om de begroting onder controle te krijgen. Orders van boven, zeg maar. Alle ministers moeten en zullen in hun departement besparen, maakt niet uit hoe: doen! Dus ook het manke bedrijf De Lijn moest en zou inleveren. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) kwam met een plannetje: vanaf 1 juili moet De Lijn weinig gebruikte lijnen en haltes schrappen. Punt. Een typisch N-VA -idee: de cijfers moeten kloppen, de mensen tellen niet mee.
Officieel zou de maatregel slechts 0,2 procent van de reizigers treffen. Maar zodra de vijftien vervoerregio’s hun advies moesten geven, bleek de politieke weerstand aanzienlijk groter dan verwacht.
Lokale mandatarissen – ook uit meerderheidspartijen – vrezen dat de maatregel mobiliteitsarmoede zal vergroten. Daardoor komt vooral CD&V in een lastig parket, omdat de partij zich profileert als verdediger van landelijke gebieden. Vooruit zit dan weer gevangen tussen begrotingsdiscipline en haar sociale profiel.
N-VA houdt vast aan bedrijfslogica
Voor minister van Mobiliteit Annick De Ridder en de N-VA is de redenering duidelijk: wie een begroting in evenwicht wil, moet keuzes maken. Minder bezette lijnen schrappen past binnen de bedrijfslogica die de partij bij De Lijn wil invoeren.
In regeringskringen klinkt het dat bijsturingen mogelijk zijn, maar dat de besparingsdoelstelling overeind blijft. Terugkrabbelen zou volgens de N-VA een precedent scheppen dat toekomstige saneringen bemoeilijkt.
Daarmee wordt de discussie niet alleen een mobiliteitsdossier, maar een test voor de budgettaire geloofwaardigheid van de Vlaamse regering.
Coalitiepartners spelen dubbel spel
CD&V en Vooruit proberen ondertussen hun politieke schade te beperken. Zo wordt intern gepleit om elders te besparen, bijvoorbeeld in infrastructuurprojecten in Antwerpen of in subsidies voor de luchthaven van Deurne.
Publiek nemen beide partijen afstand van het beleid waar ze zelf deel van uitmaken. Op sociale media gedragen Vooruit en CD&V zich dezer dagen meer als oppositie dan als regeringspartner. Vooruit zette woensdag de toon met een emotioneel geladen bericht over een geschrapte buslijn, geïllustreerd met een oudere vrouw aan een verlaten halte. Een dag later trok CD&V de kaart van de mobilisatie en lanceerde de partij zelfs een petitie om verbindingen te redden — een opvallende zet voor een partij die zelf mee aan het stuur zit.Tom Van Grieken vatte het scherp samen door te stellen dat partijpolitiek tegenwoordig neerkomt op doen alsof je niet verantwoordelijk bent voor het gevoerde beleid.
Die uitspraak raakt een gevoelige snaar: de Vlaamse regering lijkt steeds vaker een ploeg waarin partners zich profileren tegen elkaar, eerder dan gezamenlijk beleid verdedigen.
Gezagstest voor Diependaele
Voor Diependaele wordt het dossier een eerste echte gezagstest. Dat CD&V en Vooruit openlijk blijven schieten op regeringsbeslissingen toont dat zijn positie als arbiter nog niet vanzelfsprekend is.
De ironie is dat de Vlaamse regering institutioneel niet kan vallen zoals een federale coalitie dat kan. Maar politieke stabiliteit op papier betekent niet dat de interne cohesie verzekerd is.
De discussie over een besparing van amper enkele tientallen miljoenen euro legt bloot hoe broos de meerderheid is – en hoe moeilijk het wordt om de komende maanden nog zwaardere budgettaire ingrepen door te voeren.
(Foto: PD)
