Maar wat is het echte prijskaartje?
Albert Heijn pakt deze week uit met een stunt die zelfs de meest doorwinterde folderplakker van zijn sokken blaast: zeven producten meenemen, maar slechts twee betalen. Het klinkt als het koopje van de eeuw – en dat is het ook, op het eerste gezicht. Van afwasmiddel tot tandpasta, van wraps tot pannensets: de rekken staan bij 'den Hollander' vol met producten die je zogezegd bijna cadeau krijgt. Maar bestaat gratis wel? ‘Gratis’ maskeert vooral dat alles ondertussen een pak duurder is geworden.
De ‘gratis’-illusie
Zeven meenemen, twee betalen – dat lijkt op een verwenpakket voor de slimme spaarder. Wie kan aan een korting van 71 procent weerstaan? Toch is die gulheid niet meer dan een rookgordijn. Supermarkten en producenten geven zelden zomaar iets weg. De kortingen die je hier zogezegd krijgt, worden elders gerecupereerd: via hogere basisprijzen, kleinere verpakkingen of duurdere producten in andere categorieën. Die halen de vierkleurenfolders niet. De consument voelt het misschien niet meteen, maar - wees niet naïef - in een wereld waar alles duurder wordt, is elk ‘voordeeltje’ al lang ergens doorgerekend.
De kunst van het maskeren
Deze superpromo’s zijn geen cadeautjes, maar lokmiddelen. Ze zijn bedoeld om klanten te verleiden – niet alleen met de actieproducten, maar ook met de rest van de winkelinhoud. “We zijn er nu toch, laten we meteen voor de rest van week inkopen doen.” Bovendien creëren zulke stunts de illusie van koopkracht: als je vijf gratis tandpastatubes krijgt, voelt het alsof je bespaart, terwijl de totale winkelkost verder stijgt door inflatie en structurele prijsverhogingen die het nieuwe normaal zijn geworden.
De prijs van de prijsbreker
Supermarkten concurreren elkaar tegenwoordig kapot met acties die groter, luider en stomender moeten zijn dan de vorige. Het gevolg is dat zowel merken als prijzen zó onder druk worden gezet dat er steeds minder marge is om op een eerlijke manier zaken te doen. Producenten die niet meestappen in het stuntkabinet, dreigen uit het schap te vliegen. En wij, consumenten, lopen rond in een wereld waar niemand nog weet wat een product ‘normaal’ moet kosten.
Kortom: ‘gratis’ bestaat niet. De rekening komt altijd, en wie niet oplet, betaalt hem dubbel. Misschien niet aan de kassa, maar wel in het systeem erachter.
Hoe dan ook: allen daarheen en koop alleen de promo. Als je hem echt nodig hebt.
(Foto: PD)