Oekraïens president Zelensky onder vuur in eigen land vanwege druk op tegenstanders en ingrepen in het gerechtelijk apparaat.
Volodymyr Zelensky wordt in het Westen vaak op een pied de stalle geplaatst als de gedurfde oorlogsheld die Oekraïne door de strijd tegen Rusland leidt. In de westerse perceptie zijn helden zwart-wit: ze zijn dapper, integer en onmisbaar. Maar zoals bij iedere publieke figuur – uitzonderingen als Sinterklaas en Jezus daargelaten – bestaan er ook bij Zelensky schaduwkanten.
Kritiek groeit in eigen land
In Oekraïne groeit de kritiek. Zelensky wordt er steeds vaker van beschuldigd de oorlog te gebruiken om zijn politieke macht te centraliseren en tegenstanders monddood te maken. Begin november werd voormalig energiebaas Volodymyr Koedrytsky – bekend van zijn inspanningen om Oekraïne van stroom te voorzien tijdens zware Russische aanvallen – plotseling aangeklaagd wegens corruptie. Ook Petro Porosjenko, Zelensky’s voorganger en leider van de grootste oppositiepartij, zag zichzelf geconfronteerd met juridische stappen. Volgens ‘De Morgen’ gaat het hier om voorbeelden van “politieke vervolging” en een “zondeboktactiek”.
Rivaliteit met Porosjenko
De rivaliteit tussen Zelensky en Porosjenko is diepgeworteld. Tijdens de verkiezingen van 2019 - die Zelensky met een overweldigende meerderheid won - wisselden de twee felle woorden uit in verhitte debatten. Het conflict escaleerde in juli 2025, toen Zelensky een wet ondertekende die de onafhankelijkheid van twee belangrijke anticorruptie-instanties zou ondermijnen – juist die instanties die onderzoek deden naar corruptie binnen zijn eigen kring. Pas na de eerste straatprotesten sinds de Russische invasie en een scherpe waarschuwing van de Europese Unie trok hij de wet terug.
Europese zorgen over corruptie
Ook in Brussel blijft men waakzaam. Het meest recente voortgangsrapport van de Europese Commissie waarschuwt Oekraïne nadrukkelijk om geen stappen achteruit te zetten in de strijd tegen corruptie. EU-commissaris Marta Kos sprak over “aanzienlijke bezorgdheid”. Volgens Zelensky’s biograaf Serhi Roedenko vormt corruptie vandaag nog altijd een bedreiging die minstens zo ernstig is als het Russische leger.
Ambitie met risico’s
De Oekraïense president lijkt vooral uit op een tweede ambtstermijn, maar die ambitie komt met risico’s. Zijn internationale reputatie als democratische held staat op het spel, en zijn binnenlandse populariteit kan net zo snel omslaan als het tij van de oorlog. Zelensky’s heldenstatus is dus complex: held én strateeg, maar zeker niet onkwetsbaar.
(Foto: Shutterstock)
