De kogels zijn op, het geld niet: 1.500 miljard dollar voor Defensie.
Stel je voor: je rijdt een auto perte total tegen een muur, en je eerste reflex is niet de remmen checken, maar een duurdere muur bestellen. Welkom in Washington, anno 2026.
Het Witte Huis heeft deze week iets gedaan wat het nooit doet: toegeven dat er een probleem is. In een presidentieel memorandum, netjes gepubliceerd in het Federal Register, staat zwart op wit dat de Amerikaanse defensie-industrie kampt met "systemische beperkingen" en "kwetsbare toeleveringsketens", en dat het munitietekort "een directe bedreiging" vormt voor de nationale veiligheid. Vertaald in mensentaal: we hebben onze kogels opgeschoten en we kunnen ze niet snel genoeg bijmaken.
Hoe komt dat zo? Door Operation Epic Fury, de oorlog tegen Iran. Negenendertig dagen, meer dan dertienduizend doelwitten, en volgens het invloedrijke Center for Strategic and International Studies meer dan de helft van de voorraad van vier cruciale munitietypes erdoorheen gejaagd — Tomahawk-kruisraketten, onderscheppingsraketten, het dure spul. Het soort wapens waar je jaren over doet om het bij te maken, en dat in een paar weken verschoten boven de woestijn.
"Onze voorraden zijn sterk." Tot ze het niet meer waren.
Het mooiste aan dit verhaal is niet het tekort. Het is het bochtenwerk eromheen.
Defensieminister Pete Hegseth heeft maandenlang volgehouden dat de voorraden "sterk" waren en alleen maar "sterker" zouden worden. Nog op de zondag voor de publicatie noemde hij de hele kwestie een verzinsel van de media. Geen crisis, geen probleem, niets aan de hand. En toen verscheen het document van zijn eigen regering, dat exact het tegenovergestelde beweert.
Je mag zelf kiezen wie er loog: de minister of het memorandum. Veel keuze is er niet.
Om het gat te dichten krijgt diezelfde Hegseth nu verregaande bevoegdheden via de Defense Production Act. Hij kan bedrijven verplichten om oorlogsorders voorrang te geven op commerciële klanten. En — let op — de regering schort tijdelijk de mededingingswetten op, zodat concurrenten als Lockheed Martin en Raytheon onderling grondstoffen, data en productiecapaciteit mogen delen. Dat soort noodmaatregelen is sinds de wereldoorlogen niet meer uit de kast gehaald.
Lees dat nog eens. Voor het eerst sinds 1945 zet een Amerikaanse president de markteconomie even op pauze. Niet om een pandemie, niet om een klimaatramp, niet om een woningcrisis. Om sneller raketten te kunnen maken.
Wat kost een dode Iraniër? Dat hangt van de boekhouder af.
En nu de cijfers, want daar wordt het pas echt duizelig.
De Pentagon-comptroller hield het netjes op zo'n 29 miljard dollar directe oorlogskosten. Andere schattingen spraken van een miljard per dag, oplopend tot ergens richting 118 miljard. Het verschil tussen die twee getallen is op zich al groter dan het volledige jaarbudget van pakweg een middelgroot Europees land. Maar laat ons gul zijn en de laagste schatting nemen. Negenentwintig miljard dollar. Voor negenendertig dagen schieten.
Daar stopt het niet. Want bovenop de oorlog vraagt de regering voor 2027 een defensiebudget van 1.500 miljard dollar — de grootste sprong sinds de Tweede Wereldoorlog, een stijging van zo'n veertig procent in één jaar. Ter vergelijking: dit jaar stond de teller nog op ongeveer 901 miljard. Het Witte Huis noemt het zelf, zonder blozen, de aanloop naar een "Dream Military".
En om die droom te betalen? Tegelijk wordt er 73 miljard dollar geschrapt uit de niet-militaire begroting. Tien procent eraf. Bij wat, denk je? Klimaat. Huisvesting. Onderwijs. Je leest het goed: de scholen en de daken boven de hoofden moeten inleveren, zodat de raketfabrieken een extra ploeg kunnen draaien.
Bedenk even wat je met dat soort geld kunt doen. Voor een fractie van 1.500 miljard dollar kun je continenten van proper water voorzien, ziektes uitroeien die al een eeuw uitroeibaar zijn, een generatie kinderen naar school sturen. In plaats daarvan financieren we het tegenovergestelde van al die dingen: spul dat is ontworpen om mensen, huizen en steden in puin te leggen. We betalen, met andere woorden, vorstelijk voor de afbraak — en knijpen op de opbouw.
"Ja maar, de wereld is gevaarlijk." Klopt. Toch?
De pleitbezorgers van die 1.500 miljard hebben - naar eigen zeggen - een punt dat je niet kunt wegwuiven. De wereld ís gevaarlijk. China bouwt aan een leger dat Taiwan kan binnenvallen, en in Washington heerst oprechte angst dat Peking de Amerikaanse munitiekrapte zal uitbuiten op het moment dat het kan. Rusland voert nog altijd oorlog in Oekraïne. Afschrikking is geen verzinsel: een land dat geen wapens heeft, nodigt soms net de oorlog uit die het wilde vermijden.
Allemaal waar. Maar het ontwijkt de kern.
Want het memorandum bewijst net het tegenovergestelde van wat het wil bewijzen. Als negenendertig dagen tegen één regionale macht — Iran, geen China — al de helft van je beste voorraden opvreet en je leger "een directe bedreiging" voor de eigen veiligheid creëert, dan is de les niet meer van hetzelfde. Dan is de les dat het hele model rammelt: peperdure raketten, afhankelijk van schaarse microchips, die je in weken verschiet en in jaren bijmaakt. Je lost dat niet op door de geldkraan verder open te draaien. Je lost het op door je af te vragen waaróm je in godsnaam een miljard per dag in een woestijn aan het verbranden was.
Zelfs de experts zeggen het: het probleem is niet het geld, het is de tijd. Je kunt geen fabriek en geen vaste-brandstofraket uit de grond stampen met een chequeboek. 1.500 miljard dollar koopt geen oplossing. Het koopt vooral een grotere rekening.
De verdediging die zichzelf opblaast
Hier is wat er werkelijk gebeurt. Een regering vecht een zinloze oorlog die een miljard per dag kost, schiet zich leeg, geeft dat schoorvoetend toe, en gebruikt dat tekort vervolgens als argument om het grootste defensiebudget uit de geschiedenis te eisen. De brand is het bewijs dat we meer benzine nodig hebben.
En jij betaalt mee. Niet rechtstreeks aan de Amerikaanse kassa, nee — maar in een wereld waarin afbraak structureel beter wordt gefinancierd dan opbouw, waarin scholen en daken moeten wijken voor "exquise" wapens, draait iedereen mee in dezelfde logica. Een logica die elke euro die naar het leven had kunnen gaan, met chirurgische precisie naar de dood stuurt.
De kogels zijn op. Het geld niet. En zolang dat zo blijft, is het volgende tekort al besteld.
