Belachelijk”, “krankzinnig” of gewoon “onmogelijk”, bestempelden Vooruit, MR en CD&V het idee om binnenkort 5 procent van het bbp aan defensie uit te geven.
5 procent van het BBP naar tanks, straaljagers en camouflagebroeken? Theo Francken zwaait alvast enthousiast met de vlag, maar zijn coalitiepartners houden hun bajonet liever in de schede. In de federale regering is het momenteel geen kwestie van 'vriend of vijand', maar eerder van 'verstandig of totaal van het padje'.
Theo wil de kanonnen laten bulderen
Theo Francken (N-VA), onze bevlogen minister van Defensie in de bontgekleurde Arizona-coalitie, heeft zijn zinnen gezet op niets minder dan een militaire heropleving van epische proporties. Zijn droom: 5 procent van het bruto binnenlands product pompen in Defensie. Niet alleen wapentuig en munitie, maar ook aangepaste bruggen, bredere landingsbanen en waarschijnlijk een fonkelnieuwe camouflage-outfit voor zijn ego.
Volgens Francken is deze vijf-procentnorm “logisch”. In zijn hoofd wellicht even logisch als het kopen van een Leopard-tank terwijl je je huur niet kan betalen. “Dat is gewoon een rationele langetermijninvestering,” zo klonk het bloedserieus. Want als je echt toekomstgericht wil investeren, dan is het volgens onze Theo niet in zorg, onderwijs of pensioenen – maar wel in F-35's en nachtkijkers.
Coalitiepartners: “Zet je helm maar af, Theo”
Helaas voor Theo staat hij in deze campagne alleen in de bunker. Zijn bondgenoten – Vooruit, MR en CD&V – verklaren hem collectief ‘niet toerekeningsvatbaar’ als het over dat magische percentage gaat.
Vooruit-voorzitter Conner Rousseau noemde het voorstel “belachelijk” en wees fijntjes op het feit dat Donald Trump deze eis vooral doet om Europa financieel uit te kleden. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez ging nog een stapje verder en had het over “collectieve hysterie”. Volgens hem betekent 5 procent BBP voor Defensie zo’n 35 miljard euro per jaar – evenveel als het volledige federale budget zonder sociale zekerheid. “Dat is niet alleen waanzinnig, dat is ook totaal onbetaalbaar.”
CD&V-voorzitter Sammy Mahdi vond het dan weer “krankzinnig”. Zijn partijgenoot en begrotingsminister Vincent Van Peteghem liet het nuchterder klinken: “Er is gewoon géén ruimte voor.” Vertaling: Theo, zelfs al verkoop je het zilverwerk van de Senaat, er komt geen duimbreed extra bij voor je legertje van de toekomst.
Francken vuurt terug – met Facebookposts
Theo zou Theo niet zijn als hij het spreekwoordelijke spervuur niet zou beantwoorden. Op Facebook - waar hij zichzelf vader, pedagoog en Minister van Defensie en Buitenlandse Handel noemt -beschuldigde hij zijn critici van “defensiegeletterdheid op kleuterniveau” en gaf hij aan dat die 5 procent over meerdere jaren uitgesmeerd zou worden. “Zeven tot tien jaar,” zegt hij, met het soort enthousiasme dat je normaal alleen ziet bij mensen die net ontdekt hebben dat hun pensioenplan op gokken berust.
Volgens Theo vallen ook “deelstatelijke investeringen in infrastructuur en weerbaarheid” onder die 5 procent. Denk: tankbestendige rotondes en bruggen waar een pantservoertuig over kan zonder dat het asfalt afbrokkelt. In zijn logica is dat allemaal verdedigingsstrategie. En dus mag de Vlaamse regering alvast beginnen sparen voor het herasfalteren van het Turnhoutse industrieterrein – in naam van de NAVO.
NAVO-druk of N-VA-droom?
Op 24 en 25 juni vindt in Den Haag een NAVO-top plaats waar Theo hoopt dat de rest van de wereld zijn strategie overneemt. Daar zullen Trump en NAVO-baas Mark Rutte - een Nederlands afdankertje en ijzervreter nummer één - waarschijnlijk met veel armgezwaai en grafieken in de hand proberen overtuigen dat de wereld alleen veilig is als Europa zijn defensiebudgetten verdubbelt – of verdrievoudigt. Maar of België daarin meegaat, is voorlopig vooral een Theo-fratsenfeest.
De rest van de regering kijkt met groeiende verbazing toe. Theo staat klaar om het hele overheidsbudget in een camouflagepakje te wringen, terwijl de begroting smeekt om zuurstof en de sociale zekerheid een longtransplantatie nodig heeft.
Het verdict: generaal zonder bataljon
Francken droomt luidop van een Defensie 2.0: groter, sterker, duurder. Maar voorlopig blijft hij de enige die danst op die marsmuziek. Zijn coalitiegenoten horen vooral de dreun van een bom die het sociaal weefsel vernietigt. Zolang Theo geen plan B heeft dat niet eindigt in het afslanken van pensioenen of ziekenhuizen, is zijn 5-procentslag vooral een veldslag tegen de realiteit.
De NAVO mag dan wel druk zetten. In eigen land staat Theo vooral in zijn eentje te roepen op het paradeplein. Of hij binnenkort met zijn tanks over de brug komt? Alleen als hij die brug zelf eerst heeft laten herbouwen – met Defensiebudget.
( Philip Reynaers/ Photonews)
