Caroline Gennez gaat 7,4 miljoen euro besparen op kinderopvang.
Vlaanderen schrapt vanaf 2027 de kinderopvangtoeslag voor crèches met een vrije prijs. Besparing: 7,4 miljoen euro. Voor 13.525 kinderen wordt de opvang honderden euro's duurder. Kinderen zijn onbetaalbaar, zeggen we graag. In Vlaanderen wordt dat stilaan letterlijk.
De toeslag is geen fortuin: 3,78 euro per volle opvangdag, de helft voor een halve dag. Klinkt als kleingeld. Tot je het vermenigvuldigt. Wie twintig dagen per maand naar de crèche gaat, verliest 75,60 euro per maand, of ruim 900 euro per jaar.
In werkelijkheid zit een kind niet elke werkdag in de opvang. Volgens Opgroeien gaat een baby in zijn eerste levensjaar gemiddeld 74 dagen, in het tweede jaar 140 en in het derde 97. Ook dan loopt het verlies over die drie jaar op tot bijna 1.200 euro per kind. Een kruimel op de Vlaamse begroting. Een stevige hap uit het budget van een jong gezin.
De crèche is geen luxe, het is je werkvergunning
Kinderopvang is voor jonge ouders geen extraatje voor als er op het einde van de maand nog iets overschiet. Het is de voorwaarde om allebei te kunnen werken en alzo de lening van het huis - of de huur - te kunnen betalen. Acht op de tien kinderen gaan naar de opvang, en ouders noemen werk en gezin combineren als belangrijkste reden.
Wat kost dat? In de opvang met inkomenstarief betaalden ouders in 2025 gemiddeld 18,01 euro per dag. Drie dagen per week komt neer op ruim 2.800 euro per jaar, vier dagen op zo'n 3.750 euro, vijf dagen op bijna 4.000 euro. En dat is het gemiddelde: 22 procent van de gezinnen betaalt meer dan 25 euro per dag.
In een crèche met vrije prijs bepaalt de uitbater zelf wat je betaalt. In Antwerpen ligt dat tussen 30 en 38 euro per dag. Voeding, luiers en verzorging zitten er niet altijd in. Vijf dagen per week kost je dan al snel 6.500 tot 8.500 euro per jaar. Een deel daarvan recupereer je via de belastingen, maar dat geld zie je pas een jaar later terug.
Dat komt bovenop je lening of huur, je energiefactuur, je boodschappen en de rest van het gezinsleven. Een voetnoot is dat niet.
Wie kiest er eigenlijk voor de dure crèche?
We willen niet al te cynisch worden, maar vandaag werkt 85,4 procent van de opvangplaatsen voor baby's en peuters met een inkomenstarief. Wie zo'n plaats vindt, betaalt naar draagkracht. Gezinnen in armoede betalen er gemiddeld 6,95 euro per dag.
Maar plaatsen vinden is het probleem. Vlaanderen telde eind 2025 92.819 opvangplaatsen, het laagste aantal in tien jaar. Tegen 2029 zijn er volgens Opgroeien zo'n 11.500 extra nodig. Onthaalouders stoppen sneller dan er nieuwe groepsopvang bijkomt. Wie aan kinderen denkt, zorgt best eerst voor een opvang vooraleer samen het bed in te duiken.
Wie in de vrije prijs terechtkomt, heeft daar dus lang niet altijd voor gekozen. Er is een verschil tussen "ik wil een dure crèche" en "dit is de enige crèche waar nog plaats was". Net die tweede groep kreeg de toeslag om het verschil een beetje te overbruggen. Die verdwijnt nu.
De boodschap van het systeem: betaalbare opvang is er niet voor iedereen, en wie naast de pot grijpt, krijgt voortaan ook minder hulp. Een efficiënte manier om ouders te leren dat schaarste hun probleem is.
Dus enkel voor de rijken?
Wie arm is en een plaats met inkomenstarief vindt, betaalt weinig. Wie rijk is, betaalt de vrije prijs zonder met de ogen te knipperen. De klap valt in het midden: bij twee werkende ouders met een gewoon inkomen die geen plaats met inkomenstarief vonden en nu de volle prijs ophoesten. Te veel om het niet te voelen, te weinig om het weg te lachen.
En helemaal onderaan valt nog een groep tussen de mazen: kwetsbare gezinnen gebruiken volgens Opgroeien minder vaak kinderopvang dan andere. Dat is geen keuze, dat is een drempel. Wie geen plaats vindt, werkt minder, en wie minder werkt, verdient minder. Meestal is dat de moeder.
“Maar”, zegt de Vlaamse regering
De toeslag ging naar iedereen in de vrije prijs, ongeacht het inkomen. Ook de advocaat die bewust voor een chique crèche kiest, kreeg zijn 3,78 euro per dag. Een subsidie die niet naar draagkracht kijkt, is een logisch doelwit als je moet besparen.
Bovendien wil Vlaanderen het aantal plaatsen met inkomenstarief verder optrekken. Tegen 2029 moeten onder meer 2.400 bestaande plaatsen naar het inkomenstarief overschakelen. Wie het geld liever daar investeert dan in een algemene toeslag, maakt een verdedigbare keuze.
Alleen: dat werkt pas als die plaatsen er eerst zijn. Vandaag haal je de steun weg bij ouders die nergens anders terechtkonden, en beloof je hen een betaalbare plaats die er voor hun kind te laat komt. Je kind wacht niet tot 2029 om naar de crèche te gaan.
En elk jaar een beetje duurder
Daarbovenop wordt het inkomenstarief elk jaar op 1 oktober geïndexeerd. De factuur stijgt dus niet één keer, ze stijgt elk jaar opnieuw.
Voor een gezin met één kind is een paar honderd euro extra misschien nog op te vangen. Met twee kleine kinderen tegelijk wordt dat een ander verhaal. 7,4 miljoen euro is voor de overheid een cel in een rekenblad. Voor een gezin is 900 euro een maand huur, een energiefactuur of een paar weken boodschappen.
Wat wil Vlaanderen eigenlijk van jonge gezinnen?
We willen dat ze kinderen krijgen. Dat ze allebei werken. Dat vrouwen hun loopbaan niet onderbreken. Dat werkgevers personeel vinden. Dat er genoeg belastingbetalers zijn om de vergrijzing te betalen.
Maar zodra die kinderen er zijn, valt de rekening in de bus. Het Groeipakket wordt kleiner, de dienstencheque duurder, de crèche duurder, de woning was al onbetaalbaar.
Dat 3,78 euro per dag geen drama is, klopt op papier. Maar besparen bestaat uit zulke kleine bedragen. Een paar euro hier, een geschrapte toeslag daar, een geïndexeerde factuur erbovenop. Tot een gezin zich afvraagt waarom er op het einde van de maand steeds minder overblijft.
Een regering mag haar begroting saneren. Ze mag subsidies tegen het licht houden. Maar laat ze dan ophouden met doen alsof die besparing van 7,4 miljoen in een abstracte Vlaamse wolk verdampt. Ze belandt op de factuur van ouders die werk en kinderen proberen te combineren.
Kinderen zijn onbetaalbaar. De crèche helaas niet.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
